Nawozy dla warzyw. Jak nawozić warzywa w ogrodowym warzywniku

2020-05-04 8:28 Michał Mazik
Nawożenie papryki
Autor: GettyImages

Warzywa to grupa o dużych wymaganiach pokarmowych, dlatego powinny być regularnie nawożone (oczywiście w sposób zrównoważony). Od tego, jakie składniki pokarmowe i w jakiej ilości dostarczymy warzywom zależy wysokość i jakość plonów. Jak nawozić warzywa? Jakie nawozy dla warzyw są najlepsze?

Warzywnik to ten element ogrodu, który wymaga dużych nakładów pracy a także środków, np. na nawozy i ochronę. Aby oczekiwać wysokich i zdrowych plonów, warzywa należy regularnie dokarmiać. Pewne rozwiązania powinno się zastosować jeszcze przed zasianiem i posadzeniem warzyw.

Spis treści

  1. Nawozy stosowane przed założeniem warzywnika
  2. Wartościowe nawozy zielone i rośliny fitosanitarne
  3. Nawozy organiczno-mineralne i organiczne dla warzyw
  4. Zasady nawożenia warzyw
  5. Nieszablonowe metody nawożenia warzyw

Nawozy stosowane przed założeniem warzywnika

Jeszcze przed założeniem warzywnika podłoże warto wymieszać z obornikiem (2-4 kg/m2). Ziemię należy przekopać. Obornik nie tylko dostarczy glebie składników pokarmowych, ale także przyśpieszy produkcję próchnicy, poprawi strukturę i stosunki wodno-powietrzne. Zwykle w warunkach przydomowego ogrodu obornik stosuje się raz na kilka lat.

Każdego roku można natomiast podłoże w warzywniku mieszać z przerobionym kompostem. To „lekki” nawóz, który podobnie jak obornik bierze udział w procesach glebotwórczych.

Na oddzielną uwagę zasługują nawozy zielone i rośliny fitosanitarne. Warto posiać je na danym terenie przed założeniem warzywnika. Później zaleca się je uwzględniać jako przedplony i poplony. Corocznie warto przeznaczać pod nie przynajmniej 20-25% powierzchni. Należy pilnować, aby w następstwie po sobie nie uprawiać roślin należących do tej samej rodziny.

warto wiedzieć

Wartościowe nawozy zielone i rośliny fitosanitarne

Rośliny na nawozy zielone. Rośliny należące do bobowatych – zaopatrują glebę w azot (przy pomocy bakterii brodawkowych wiążą go z atmosfery) i zapobiegają wymywaniu składników w głąb profilu glebowego poza zasięg korzeni.

Rośliny fitosanitarne: gryka zwyczajna, rzepak – ogranicza zachwaszczenie – to jeden z najlepszych naturalnych sposobów na pozbycie się pędraków, aksamitka – roślina rabatowa, która niszczy chorobotwórcze nicienie glebowe; gorczyca – pozwala na odpoczynek glebie, ogranicza zachwaszczenie i dostarcza cennej przyprawy.

Nawozy organiczno-mineralne i organiczne dla warzyw

Dokładny sposób nawożenia warzyw zależy od wymagań konkretnego gatunku, ale dla wygody w uprawie amatorskiej zabiegi często wykonuje się dla całej grupy. Warzywa warto zasilić wiosną nawozem azotowym. Dawki nie powinny być zbyt duże (zwłaszcza w przypadku warzyw liściowych).
Do popularnych nawozów należy mocznik, saletra amonowa i saletrzak amonowy. Warto także wprowadzić nawóz fosforowy (jeszcze mniejsze dawki), np. superfosfat i potasowy, saletrę potasową).
Na kwaśnych glebach stosuje się wapnowanie. Nie można zabiegu łączyć z aplikacją innych nawozów. Najczęściej prace wykonuje się jesienią. Do najbezpieczniejszych, ale wolno działających nawozów należy dolomit. Przy nawożeniu warto także korzystać z nawozów przeznaczonych dla konkretnych grup roślin, np. pomidorów i papryki. W takim wypadku najczęściej nawozy stosuje się wraz z nawadnianiem, np. co dwa tygodnie. Wtedy jednak zaleca się zrezygnować z innych nawozów mineralnych.

Nawozy jednoskładnikowe - azotowe, fosforowe i potasowe. Jak i kiedy stosować? >>>

Zasady nawożenia warzyw

  • Nadmiar nawozów może być bardziej szkodliwy niż ich niedobór. Nadgorliwość jest niewskazana - zwłaszcza dotyczy to nawożenia azotem (kumulacja azotanów, zasolenie gleby, większa podatność na szkodniki).

  • Nawozów granulowanych nie powinno się sypać zbyt gęsto, gdyż mogą poparzyć rośliny. To często popełniany błąd.

  • Warto wybierać nawozy „dedykowane” i te zawierające dużo mikroelementów. To niedoceniane związki, które biorą udział w wielu procesach u warzyw (ograniczają choroby) a jednocześnie wpływają na lepszy smak. Dla przykładu u pomidorów bardzo ważny jest bor, u cebuli miedź.

  • Jeśli na warzywach występują oznaki niedoboru, zaleca się zastosować nawożenie dolistne.

Nieszablonowe metody nawożenia warzyw

W warzywniku warto tworzyć między grzędami/zagonami ścieżki z mączki bazaltowej. To dobra (chociaż czasowa) ochrona przed ślimakami a przy okazji nawóz (duża zawartość potasu). Warzywa można podlewać gnojówkami i wywarami z roślin. W ten sposób ograniczy się szkodniki glebowe, poprawi ich odporność i dostarczy lekko działającego, ale darmowego nawozu (zawsze coś). Przykładowo ekologiczne preparaty z pokrzywy to niezłe źródło azotu, skrzyp dostarcza roślinom krzemionki. Wszystkie warzywa można dokarmiać nawozami humusowymi. Na potrzeby niewielkiego warzywnika można sporządzać nawozy ze skórek banana.

Przy nawożeniu warzyw ważny jest zdrowy rozsądek, gdyż zamiast pomocy roślinom bardzo łatwo można zaszkodzić. Umiarkowanie jest wskazane. Zrównoważone nawożenie (optymalnie dopasowane do potrzeb gatunku) pozwoli na uzyskanie wysokich i zdrowych planów. Jednocześnie trzeba zadbać o utrzymanie dobrych parametrów gleby (np. stosując wspomniane nawożenie organiczne).

Michał Mazik
Michał Mazik
Michał Mazik - absolwent ogrodnictwa na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie. Autor kilkunastu książek o tematyce ogrodniczej i zielarskiej, w tym „Ogród z pasją”, „Zioła w ogrodzie i w domu", „Dary pszczół", „Przyroda Lublina". Współpracuje z mediami, producentami, zajmuje się zakładaniem ogrodów, prowadzi szkolenia branżowe, działa w marketingu. Praktykę zdobywał w Polsce (zakładanie i pielęgnacja ogrodów), Stanach Zjednoczonych (produkcja zieleni ozdobnej), Anglii (pielęgnacja farm malinowych i jeżynowych), Włoszech (sady jabłoniowe). Współpracował z holenderskimi firmami (tworzenie baz danych roślin, ogrodnicze technologie mobilne, konferencje branżowe). Należy do lubelskiego oddziału Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Ogrodnictwa.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE