Sklep online Pomoc Tagi Newsletter
| muratordom.pl » Budowa » Dachy i stropy » Rodzaje i konstrukcje więźby dachowej: więźba jętkowa, krokwiowa, płatwiowa

Rodzaje i konstrukcje więźby dachowej: więźba jętkowa, krokwiowa, płatwiowa

Typ konstrukcji więźby dachowej, zależy od tego jakiego typu dach przewiduje projekt. Ten z kolei wybór, zależy wyłącznie od nas i naszych możliwości. Poznaj rodzaje więźby dachowej. Zobacz, czym różnią się: więźba jętkowa, krokwiowa, płatwiowa.

Więźby krokwiowe

  • więźba krokwiowo-belkowa – w której para krokwi razem z belką drewnianego stropu tworzy trójelementowy wiązar oparty na ścianach zewnętrznych budynku. Belki, które tworzą strop drewniany, mogą być oparte bezpośrednio na murze lub na murłacie;
  • krokwie oparte na ścianach – są połączone w kalenicy i oparte na murłatach zamocowanych do wieńca. W tym przypadku wiązar tworzą tylko dwa elementy i dlatego funkcję trzeciego boku trójkąta musi przejąć strop (np. żelbetowy lub prefabrykowany).

Więźby jętkowe

To jeden z najczęściej projektowanych typów wiązarów, bo jest prosty do wykonania, ekonomiczny i nie ma tylu ograniczeń co wiązar krokwiowy. Można go stosować przy rozpiętościach ścian od 5 do 12 m i przy kącie nachylenia połaci 25 - 67° (zalecane co najmniej 35°). Jest to w zasadzie odmiana wiązaru krokwiowego, do którego dodano poziomy element, tzw. jętkę. Łączy ona i usztywnia obie krokwie. Umieszczona jest zwykle w połowie ich długości (lub nieco wyżej). Przyjmuje się, że dolna część krokwi (od murłaty do jętki) nie powinna być dłuższa niż 4,5 m, a górna (między jętką a kalenicą) – niż 2,7 m. W zależności od rozpiętości dachu stosuje się przynajmniej dwa typy konstrukcji:

  • klasyczna więźba jętkowa – projektowana jest najczęściej wtedy, gdy długość jętki nie przekracza 3,5 m. Często wykonuje się ją w domach z poddaszem użytkowym. W takim przypadku dolna krawędź jętki powinna się znajdować 2 - 2,4 m nad poziomem podłogi. W dachach o niewielkim kącie nachylenia, żeby zapewnić odpowiednią wysokość wnętrza, muruje się ścianki kolankowe. Trzeba je jednak wzmocnić solidną konstrukcją żelbetową (wieniec, słupki). W przeciwnym wypadku mogą być zniszczone (wypchnięte na zewnątrz) na skutek rozporu krokwi;
  • więźba płatwiowo-jętkowa – z jedną lub dwoma ścianami stolcowymi, które tworzy ciąg słupów stolcowych ustawionych na podwalinie i połączonych od góry płatwią pośrednią. Konstrukcja taka ma zastosowanie przy większych rozpiętościach dachu, gdy jętki są zbyt długie. Podpiera się je wtedy jedną płatwią (przy rozpiętości wiązarów 7,5 - 10 m) lub dwiema (gdy rozpiętość ta wynosi 9 - 12 m). Słupy stolcowe podpierające płatwie zwykle ustawia się na drewnianych belkach podwalinowych, niezależnie od tego, czy konstrukcja stropu jest drewniana, stalowa czy żelbetowa. Ukośne elementy zwane mieczami spełniają dwie funkcje – usztywniają konstrukcję ściany stolcowej i stanowią dodatkowe podparcie płatwi.

Typy konstrukcji więźby

Więźby płatwiowo - kleszczowe

T o najbardziej uniwersalny rodzaj więźby. Znajduje zastosowanie zarówno w dachach płaskich, jak i stromych (6-70°), jedno- i dwuspadowych, z użytkowym poddaszem lub bez niego i na dodatek przy rozpiętościach do 16 m. Jest to konstrukcja bardzo podobna do dachu jętkowego z dwiema ścianami stolcowymi. Jednak płatwie pośrednie podpierają krokwie, a nie jętki i przez to w obu konstrukcjach występują zasadnicze różnice w sposobie przekazywania obciążeń na ściany i stropy. W dachu jętkowym wszystkie obciążenia przejmowane są przez ściany zewnętrzne, natomiast w płatwiowo- kleszczowym większość obciążeń jest przekazywana na strop lub wewnętrzne ściany nośne (za pośrednictwem ścian stolcowych). Na ściany zewnętrzne przenosi się jedynie ich część i dlatego murowane ścianki kolankowe najczęściej nie wymagają tak potężnych żelbetowych wzmocnień. Jest kilka rodzajów konstrukcji płatwiowo-kleszczowych, m.in:

  • typowa więźba płatwiowo-kleszczowa – zbudowana jest z dwóch rodzajów wiązarów: głównych (rozstawionych co 3-5 m) składających się z dwóch krokwi, pary kleszczy i dwóch słupów ścian stolcowych oraz wiązarów pośrednich składających się z krokwi opartych na płatwiach i ewentualnie murłatach. Ten rodzaj konstrukcji przy rozpiętości 9-10 m nie wymaga usztywnień w kierunku poprzecznym, ale przy większym rozstawie ścian należy stosować zastrzały lub miecze w płaszczyźnie wiązara głównego;
  • więźba płatwiowo-kleszczowa z drewnianą ścianką kolankową – zwykle wykonywana jest w budynkach z poddaszem użytkowym. Typowa wysokość ścianek kolankowych wynosi 1,2-2 m (w dachach płaskich i stromych). Jest to zwykła konstrukcja ściany stolcowej z płatwią, podwaliną, słupkami i mieczami. Przed wychyleniem ścianki na zewnątrz zabezpieczają ją kleszcze łączące krokiew ze słupem stolcowym ściany wewnętrznej;
  • płaski dach płatwiowo-kleszczowy – ma zwykle jedną płatew kalenicową opartą na ścianie stolcowej. Rozwiązanie to stosuje się przy rozpiętości ścian do 8-9 m i kącie nachylenia dachu 6-18°. Ścianki kolankowe najczęściej są murowane. Przy rozpiętościach do 16 m do płatwi kalenicowej dodaje się dwie płatwie pośrednie. Słupy wiązara głównego są połączone parą kleszczy. Miecze w płaszczyźnie wiązara usztywniają go w kierunku poprzecznym i zmniejszają rozpiętość kleszczy;
  • dach pulpitowy – to najczęściej jednospadowa odmiana dachu o konstrukcji płatwiowo-kleszczowej. Wykonuje się go głównie nadprzybudówkami oraz długimi i wąskimi budynkami usytuowanymi na granicy działki, w których rozpiętość pomiędzy ścianami nie przekracza 6 m. Zwykle stosuje się dwie ściany stolcowe – tylną i środkową, czasami jeszcze ściankę kolankową. Tylna, pionowa, często wykorzystywana jest do usztywnienia wiotkiej ściany pulpitowej, z którą łączona jest stalowymi kotwami (na wysokości kleszczy). Środkowa zazwyczaj jest pochylona, żeby obciążenia z dachu były przekazywane jak najdalej od środka stropu.

Wiązary kratowe

Wraz z modą na budowę szkieletowych domów drewnianych wzrosło zainteresowanie wiązarami kratowymi. Wcześniej konstrukcje te wykorzystywane były głównie do przekrywania baraków. Wreszcie dostrzeżono ich zalety i obecnie często znajdują zastosowanie w domach drewnianych i murowanych. Wiązary kratowe najlepiej się sprawdzają jako konstrukcje dachów dwuspadowych o niewielkim kącie nachylenia (14-23°). Szczególnie w domach z nieużytkowym poddaszem o rozstawie ścian nośnych (zewnętrznych) do 12 m. Wtedy najbardziej uwidaczniają się ich zalety: lekkość, prostota i szybkość wykonania powtarzalnej konstrukcji, niewielki koszt konstrukcji stropu i dachu, możliwość swobodnego zagospodarowania wnętrza (bo niepotrzebne są wewnętrzne ściany nośne). Do ich wykonania nie jest konieczne zatrudnienie doświadczonego cieśli.

Dachówka cementowa - zalety i ograniczenia tego pokrycia dachowego

Zastanawiasz się, co na dach, jakie pokrycie wybrać? Dachówki cementowe to jedyne prawdziwe rywalki...

zobacz więcej
zamknij
Przeczytaj dodatkowo:
Jak dobrać pokrycie dachowe i jak o nie dbać, aby...

Dachówki ceramiczne to jedno z najpopularniejszych pokryć dachowych – są długowieczne,...

Modne pokrycie dachowe w szarym kolorze

Naturalna barwa sprawia, że nie odcina się on od otoczenia, ale doskonale wpisuje w krajobraz. Pasuje...

Dachówki płaskie. Poznaj ten rodzaj dachówek...

Dachy pokryte dachówkami płaskimi wyróżniają się prostotą. Na połaci panuje porządek wyznaczony...

Obróbki blacharskie balkonu. Dlaczego korodują?

Dlaczego obróbki blacharskie balkonów i tarasów niszczy korozja? Winą jest często...

Wykończenie okapu dachowego. Tynk zamiast podbitki

Okapy dachowe zazwyczaj wykańcza się podbitką z drewna lub PCW. Pod dachem skośnym można jednak ułożyć tynk,...

Nowy komin w starym domu. Dobudowa komina czy...

Podczas remontu może zajść potrzeba zrobienia nowego komina w starym domu. Czasem wystarczy nadbudować stary...

SPRAWDŹ
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.