Więźba dachowa prefabrykowana. Jak zbudować wiązary kratowe?

2021-04-16 14:15 Radosław Murat
Połączenie elementów wiązarów dachowych
Autor: Ewa Bezkorowajna Połączenia desek w tak zwanych węzłach ułatwią płytki perforowane, sklejka lub docięte kawałki płyt drewnopochodnych

Wiązary kratowe to tani i szybki sposób na wykonanie więźby dachowej. To rozwiązanie, które skraca czas budowy domu. Taką gotową konstrukcję można złożyć w całość w ciągu jednego dnia. Jak powstaje więźba dachowa prefabrykowana? Dowiedz się, jak zbudować i jak zamontować dachowe wiązary kratowe.

Prefabrykowane wiązary dachowe, czyli gotowa więźba z fabryki

Konstrukcję dachu można zbudować w tradycyjny sposób – z belek i bali drewnianych – lub z prefabrykowanych elementów zwanych wiązarami kratownicowymi. Wiązary produkują przeważnie duże zakłady. Montowane są tam z desek łączonych płytkami kolczastymi. Używa się do tego specjalistycznego sprzętu. Powstają pod konkretny projekt i dowozi się je na budowę, a tam z kilkunastu lub kilkudziesięciu elementów powstaje w ciągu jednego dnia cała więźba dachu.

Wiązary takie w niektórych przypadkach (mały dach o prostej budowie) mogą kosztować mniej niż więźba tradycyjna. Z całą pewnością jednak będą tańsze, jeśli zamiast w zakładzie powstaną na placu budowy. Różnica w cenie może tu sięgnąć nawet ponad 50%. Nie ma co liczyć na to, że domowy wiązar dorówna jakością fabrycznemu, ale warto dążyć do ideału.

Sprawdź też: Co można zbudować z drewna klejonego?>>>

Dachowe wiązary kratowe - wykonanie i montaż tylko na podstawie projektu

Jeśli kupisz gotowy projekt domu parterowego z poddaszem nieużytkowym, bardzo możliwe, że będzie on zakładał wykonanie więźby z wiązarów. Niestety, nie zawsze będzie to na tyle szczegółowa dokumentacja, żeby można się nią było posłużyć przy samodzielnym montażu. Sprzedawca takich projektów najczęściej zakłada bowiem, że wiązary zostaną zamówione w wytwórni, gdzie projekt i tak będzie doprecyzowany pod kątem tej technologii. Są jednak projekty gotowe z bardzo szczegółowo zaprojektowanymi wiązarami. Zawierają one wtedy zawsze informację, że są przeznaczone do samodzielnej budowy. Projekt taki można potraktować jak dokładną instrukcję montażu.

Często jednak szczegółowy projekt wiązarów trzeba zamówić oddzielnie u konstruktora. Zamawiając projekt indywidualnie u architekta, należy mu zwrócić uwagę, że wiązary muszą być dokładniej przez niego zaprojektowane, gdyż planujesz ich samodzielny montaż. To nie może być projekt będący jedynie podkładką niezbędną do uzyskania pozwolenia na budowę, co zdarza się wcale nierzadko. Niezbyt szczegółowy projekt więźby wiązarowej może „uszczegółowić” majster ciesielski. Są na szczęście dostępne programy ułatwiające projektowanie wiązarów.

Sprawdź też: Więźba dachowa bez błędów. Jak sprawdzić zamówione drewno i skontrolować pracę cieśli?>>>

Dach z wiązarów kratowych
Autor: Andrzej Szandomirski W projektach domów parterowych bardzo często przewiduje się wykonanie konstrukcji dachu z wiązarów kratowych

Z jakiego drewna wykonać wiązary kratowe

Oczywiście można użyć tradycyjnej tarcicy impregnowanej ciśnieniowo, ale znacznie korzystniej jest zastosować drewno czterostronnie strugane, suszone komorowo. Jest ono wystarczająco odporne na ogień, grzyby i owady. Nie trzeba go zatem poddawać impregnacji. Do budowy wiązarów dachowych wykorzystuje się przeważnie deski o przekroju 38 x 39 lub 38 x 140 mm.

Sprawdź też: Drewniane belki dwuteowe: wymiary, zastosowanie, ceny>>>

WIDEO: jak zbudowana jest więźba dachowa?

Jak jest zbudowana więźba dachowa?

Jakie łączniki dobrać do budowy wiązarów kratowych

Aby połączyć deski wiązarów, należy zastosować gwoździe lub wkręty. Warto polecić wkręty, które mają spiralny gwint oraz szpic samonawiercający minimalizujący ryzyko rozszczepiania się drewna. Niektórzy cieśle proponują do łączenia desek płytki gwoździowane. One są jednak przeznaczone do wbijania za pomocą prasy hydraulicznej, a nie młotka. Są wprawdzie niewielkie prasy, które można dostarczyć na budowę, ale koszt ich wynajęcia jest tak wysoki, że zamiast tego lepiej byłoby zamówić wiązary w zakładzie. Zamiast po płytki gwoździowane można sięgnąć po płytki perforowane ułatwiające precyzyjne rozmieszczenie gwoździ w miejscu łączenia. Mają grubość 2-3 mm. Pamiętaj, że liczba gwoździ oraz ich rozmieszczenie w każdym węźle powinny wynikać z projektu. Niekiedy zamiast płytek perforowanych stosuje się płytki ze sklejki wodoodpornej grubości 8 mm. Trzeba też kupić specjalne stalowe uchwyty, na których znajdą oparcie wiązary. Uchwyty takie umieszcza się w wieńcu ściany, najlepiej zaraz po zakończeniu jego betonowania. Rozstaw uchwytów jest taki sam jak rozstaw wiązarów w projekcie.

Sprawdź też: Papa na deskowaniu. Pokrycie dachowe na lata>>>

Warto wiedzieć

Dlaczego warto zastosować dachowe wiązary kratowe

  • Są tak zbudowane, że ich dolna część (zwana pasem dolnym) tworzy konstrukcję sufitu nad ostatnią kondygnacją.
  • Nie przekazują dużych sił rozporowych na ściany domu.
  • Nie trzeba stosować murłat – dachowe wiązary kratowe opiera się na łącznikach zakotwionych w wieńcach ścian zewnętrznych budynku.
  • Konstrukcja z wiązarów kratowych jest bardzo sztywna i odporna na ugięcia.
  • Nie wymaga ona podpierania od dołu słupami, podciągami ani ścianami nośnymi – tych ostatnich może więc być w budynku mniej.

Budowa wiązara kratowego - na początek zrób wiązar wzorcowy

Na początek zrób wiązar wzorcowy, zbijając go ze zwykłych desek w kształt taki, jaki zakłada projekt. Liczy się tu zachowanie wymiarów i kątów. Sam sposób połączenia elementów może być prowizoryczny, bo wiązar ten i tak nie zostanie na stałe zamontowany na dachu. Pozwoli natomiast sprawdzić, czy wymiary rzeczywiste są zgodne z wymiarami w projekcie. Wiązar taki przyda się również do sprawdzenia poziomu ścian budynku, na których stanie więźba, oraz wytyczenia osi kalenicy i ustalenia długości podparcia. Zostanie on ponownie wykorzystany do tego samego po wypoziomowaniu ścian.

Do montażu powtarzalnych wiązarów trzeba będzie zrobić szablon. Wiązar wzorcowy będzie niezbędny także przy tej pracy. Układa się go na sztywnym, równym podłożu (najlepiej betonowym). W miejscach węzłów mocuje się prowadnice z odpowiednio ustawionych i ustabilizowanych desek wysokości 10-15 cm. Docięte na wymiar deski umieszcza się w szablonie. Poszczególne elementy pasów górnych i dolnego muszą się bardzo dokładnie stykać ze sobą. Ważne jest dopilnowanie, aby kąty docięcia były prawidłowe, a docięte powierzchnie gładkie. Nie dotyczy to natomiast krzyżulców. W węzłach umieszcza się płytki perforowane i przybija je do desek lub łączy z nimi wkrętami.

Gdy wszystkie płytki są przymocowane, wiązar ostrożnie odwraca się na drugą stronę i powtarza czynność. Jeśli zamiast płytek używasz sklejki, jej docięte fragmenty powinny być ułożone między prowadnicami szablonu, zanim położy się deski. Później trzeba zaginać gwoździe, które przeszły na wylot sklejki, używając do tego młotka.

Sprawdź też: Styk ściany szczytowej z dachem. Jak poprawnie wykonać to połączenie?>>>

WIDEO: jakie drewno wybrać na więźbę dachową?

Z jakiego drewna powinna być wykonana więźba dachowa?
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Pozostałe podkategorie
KOMENTARZE
Rafał Dudziński
|

Widać że autor kompletnie nie zna się na temacie, którego dotyczy artykuł. Publikowanie takich artykułów pod logiem Mutarora jest ośmieszające dla tego wydawnictwa.