Termomodernizacja poddasza: metody, materiały, finansowanie

2019-05-17 15:24 Radosław Murat
Termomodernizacja poddasza
Autor: ISOVER Jeśli dom zużywa rocznie więcej energii cieplnej niż 350 kWh/m2 , to wystarczający znak, żeby pomyśleć o termomodernizacji. Na początek radzimy docieplić poddasze

W ramach akcji "Czyste powietrze z Muratorem", podpowiadamy, jak przeprowadzić termomodernizację poddasza. Na modernizację oczekują już domy zbudowane 20 lat temu. Zmieniły się standardy estetyczne. Inwestorzy chcą też niższych rachunków za ogrzewanie. To się da zrobić.

Przygotowanie do termomodernizacji poddasza: audyt i ekspertyza

Każdy dom to odrębny przypadek. Nie ma jednej recepty na termomodernizację poddasza, z której wszyscy zdołaliby skorzystać. Większość inwestorów orientuje się, że budynek generujący zbyt duże koszty należy docieplić. Na tym jednak wiedza się przeważnie kończy. Na szczęście działa w naszym kraju liczne grono specjalistów od przeprowadzania tak zwanych audytów energetycznych.

Audyt energetyczny to badanie domu, które ma wykazać, skąd się biorą straty energii, dlaczego płacimy tak dużo za ogrzewanie i jak temu najkorzystniej zaradzić. Audytor stwierdzi między innymi, czy trzeba wymienić okna połaciowe, i zasugeruje, jakimi je zastąpić. Zdecyduje, czy konieczne jest ocieplanie dachu, a jeśli tak, ustali rodzaj i najwłaściwszą grubość termoizolacji. Na koniec zaprezentuje też wyliczenie, w którym zawarte będą przewidywane koszty termomodernizacji poddasza i oszczędności, jakie może ona przynieść. W dokumentacji kończącej audyt znajdzie się ponadto informacja o sugerowanym czasie, po którym można będzie uznać, że poniesione nakłady się zwróciły.

Jeśli dom jest stary i ma starą więźbę dachową, przed remontem warto też poprosić konstruktora lub doświadczonego inżyniera budowlanego o ocenę jej stanu technicznego i kilka porad odnośnie do planowanych metod ocieplenia i wykończenia poddasza.

Termomodernizacja poddasza
Autor: ISOVER W metodzie nakrokwiowej wełnę o dużej gęstości można układać na szerokich deskach biegnących wzdłuż krokwi
PORADA EKSPERTA
Agata Wolkowiecka, Ekspert ISOVER
Agata Wolkowiecka, Ekspert firmy ISOVER

Wełnę szklaną najlepiej mocować dwuwarstwowo (pierwsza warstwa między krokwiami, druga warstwa pod krokwiami), tak aby łączna grubość izolacji wynosiła ok. 30 cm. Dwuwarstwowy układ pozwala ograniczyć mostki termiczne powstałe wzdłuż krokwi. Niestety większość starych domów albo w ogóle nie ma zaizolowanego dachu, albo jest to izolacja jednowarstwowa. Dla budynku, w którym dach jest wstępnie zaizolowany i wełna znajduje się już pomiędzy krokwiami, sprawa wymaga bardzo rzetelnego podejścia. Najpierw należy sprawdzić, czy istniejący materiał izolacyjny jest suchy, połać dachu szczelna, szczelina wentylacyjna drożna. Jeżeli nie jesteśmy tego pewni, najbezpieczniej będzie zdemontować istniejącą izolację i wykonać nowe ocieplenie z użyciem wełny mineralnej szklanej, np. Super-Mata λ=0,033, Profit Mata λ=0,035 czy Uni-Mata λ=0,039. Im niższa lambda materiału, tym mniejszą jego grubość możemy wykorzystać, osiągając takie same parametry cieplne jak w przypadku grubszej warstwy wełny o wyższej lambdzie. Warto mieć to na uwadze, jeśli nie chcemy zanadto zmniejszać kubatury pomieszczeń poddasza. Lekka i sprężysta wełna nie obciąży starej więźby, dopasuje się do krokwi, nie pozostawiając pustych przestrzeni, a wysokie parametry termiczne zagwarantują dobrą izolacyjność. Nie zapominajmy o paroizolacji. Świetnie sprawdzi się inteligenta paroizolacja Vario®XtraSafe. Zimą zatrzyma przepływ wilgoci z pomieszczeń do konstrukcji, a latem umożliwi wysuszenie przegrody. Można też zastosować standardową paroizolację, np. folię Stopair 1104. Jeżeli izolacja od wewnątrz nie jest możliwa lub trudna do ułożenia, polecamy system izolacji nakrokwiowej Renover. Dzięki niej zachowamy wysokość pomieszczenia, a przy tym odsłonimy konstrukcję dachu i uzyskamy dodatkowy efekt wizualny wyremontowanego domu.

Termomodernizacja poddasza
Autor: Andrzej T. Papliński Termomodernizacja to szansa nie tylko na docieplenie i doświetlenie poddasza, ale też na odnowienie okładzin ściennych lub drobną przebudowę pomieszczeń

Termomodernizacja poddasza: ocieplanie od środka

Przez dach może uciekać nawet do 30% ciepła. Po termomodernizacji dachu jego współczynnik U powinien spaść przynajmniej do poziomu 0,2 W/ (m2.K). Niestety docieplenie wykończonego poddasza zawsze sprawia duży kłopot. Termomodernizacja poddasza to przedsięwzięcie wymagające rozmontowania całej okładziny skosów i być może również zabudowy ścianek kolankowych. Trzeba się bowiem dostać do materiału termoizolacyjnego. Warto więc pójść tą drogą w sytuacji, gdy okładzina skosów i ścian poddasza również pozostawia sporo do życzenia. Będzie to okazja do pożegnania na zawsze rys i pęknięć na stykach między płytami gipsowo-kartonowymi albo wyboru zupełnie nowego materiału wykończeniowego – na przykład tynku na specjalnej siatce, desek lub płyt drewnopochodnych.

W niedostatecznie zaizolowanych dachach materiał ociepleniowy (zazwyczaj wełna mineralna) ułożony jest tylko między krokwiami. Należy wówczas dołożyć dodatkową warstwę wełny pod krokwiami. Aby to zrobić, po rozmontowaniu okładzin do krokwi przykręca się stalowe wieszaki, a do nich profile nośne, także z ocynkowanej stali. Gdy powstanie w ten sposób rodzaj rusztu, pod profile wkłada się wełnę, dbając, by płyty lub maty wełniane utworzyły szczelną otulinę, bez szpar. Wełny nie trzeba niczym mocować, będzie dobrze zaklinowana między profilami a krokwiami. Zwiększy izolacyjność połaci, a przy tym przyczyni się do wyeliminowania mostków termicznych, jakimi są nieocieplone krokwie.

Termomodernizacja poddasza
Autor: ISOVER Aby uzyskać ocieplenie grubości 30- 40 cm, wełnę musimy układać w dwóch warstwach – między krokwiami i pod nimi

Paroizolacja poddasza

Na ogrzewanym, zamieszkanym poddaszu w mniejszych lub większych ilościach gromadzi się para wodna. Najwięcej jest jej oczywiście w łazienkach, pralniach lub suszarniach. Jej nadmiar usuwany jest przez kanały wentylacyjne lub otwarte bądź rozszczelnione okna. Część pary stara się też przeniknąć przez połać dachu. Gdy jej stężenie jest zbyt wysokie, a połać dachu nie jest odpowiednio wentylowana, para może się skroplić w wełnie i spowodować jej zawilgocenie. Pogarszają się wówczas jej właściwości izolacyjne.

Aby ograniczyć przenikanie pary przez dach i przeprowadzić skuteczną termomodernizację poddasza, ocieplenie połaci zabezpiecza się dodatkowo jedną warstwą folii paroizolacyjnej. Paroizolację wykonuje się z folii polietylenowych, folii aluminizowanych, folii zbrojonych włóknem szklanym bądź siatką polietylenową lub folii połączonych z włókniną polipropylenową. Wszystkie one dobrze spełniają swoje zadanie. Folie aluminizowane mają ponadto zdolność odbijania promieniowania cieplnego. Poprawiają więc izolacyjność cieplną połaci dachu.

Folię mocuje się do profili stalowych, wykorzystując taśmę dwustronnie klejącą. Jej pasy układamy z zachowaniem zakładów szerokości około 10 cm i dodatkowo sklejamy połączenia specjalną taśmą. Uszczelnia się nią również połączenia folii z elementami nieocieplanymi od środka – ścianami i podłogą. Na koniec pozostaje tylko ponowne wykończenie skosów i ścianek kolankowych.

Termomodernizacja poddasza
Autor: ISOVER Alternatywnym sposobem jest zastosowanie ocieplonych belek. Przytwierdza się je do krokwi, a między nimi umieszcza wełnę o mniejszej gęstości. Taką jak do ocieplania międzykrokwiowego
PORADA EKSPERTA
Marcin Mirka, BOŚ
Marcin Mirka, Dyrektor Departamentu Zarządzania Produktami, BOŚ Bank S.A.

Jak sfinansować termomodernizację poddasza? 

Termomodernizacja poddasza użytkowego znacznie wpływa na zmniejszenie ilości paliwa niezbędnego do ogrzewania budynku. Przyczynia się tym samym do poprawy jakości powietrza. Inwestycję taką można sfinansować, korzystając z oferowanej przez Bank Ochrony Środowiska promocyjnej Przejrzystej Pożyczki.

Oprocentowanie pożyczki dla umów do 3 lat jest stałe i obecnie wynosi tylko 4%. Dla dłuższych pożyczek oprocentowanie zmienia się na WIBOR 6M plus 3 punkty procentowe marży, co daje łącznie około 4,79%. Pożyczka zapewnia wysoki budżet na przeprowadzenie niezbędnych prac remontowych. Pożyczyć można nawet 100 000 zł.
Takie środki umożliwią między innymi:
◗ zakup okien połaciowych i okien do ścian szczytowych;
◗ zakup materiałów izolacyjnych – na przykład wełny mineralnej, folii paroizolacyjnej oraz niezbędnych akcesoriów montażowych;
◗ sfinansowanie prac związanych z ocieplaniem poddasza;
◗ zakup nowego pokrycia dachowego, co może się okazać konieczne, przy docieplaniu połaci dachowych od strony zewnętrznej;
◗ zakup i montaż na dachu modułów fotowoltaicznych i kolektorów słonecznych, które umożliwiają pozyskiwanie naturalnej, darmowej energii elektrycznej i cieplnej;
◗ zakup i montaż systemu wentylacyjnego z rekuperatorem, który usprawni wymianę powietrza na poddaszu, a jednocześnie pozwoli zatrzymać ciepło w budynku.

Warunkiem zastosowania promocyjnego oprocentowania jest dostarczenie do Banku dokumentu potwierdzającego wykonanie przedsięwzięć energooszczędnych w kwocie obejmującej minimum 50% kwoty udzielonej pożyczki. Środki można pozyskać w bardzo prosty i szybki sposób. Wniosek o pożyczkę składa się przez internet, na stronie www.bosbank.pl.

Środki trafią na rachunek pożyczkobiorcy niezwłocznie po zawarciu umowy, a umowę można wygodnie podpisać bez wychodzenia z domu, u kuriera. Maksymalny okres spłaty pożyczki to 120 miesięcy. Dodatkowym bodźcem dla właścicieli i współwłaścicieli domów jednorodzinnych do podjęcia decyzji o modernizacji poddasza jest możliwość odliczenia pewnych wydatków od podstawy obliczenia podatku. Chodzi tu między innymi o kwoty wydane na wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, materiały budowlane wykorzystywane do docieplenia, a także na wykonanie dokumentacji projektowej i zamówienie usług montażowych związanych z termomodernizacją poddasza. To konkretne oszczędności, które zdecydowanie odciążą domowe budżety.

Termomodernizacja poddasza
Autor: Mariusz Bykowski Ściany kolankowe i szczytowe ociepla się od zewnątrz, wraz z resztą ścian budynku. Izolacja ta musi być szczelnie połączona z izolacją połaci dachowych

Termomodernizacja poddasza: docieplanie zewnętrzne

Inną, niestety nie mniej inwazyjną metodą docieplenia dachu jest ułożenie dodatkowej warstwy termoizolacyjnej pod pokryciem. Rzecz jasna pokrycie trzeba przedtem zdemontować, co w praktyce może się okazać jeszcze trudniejsze niż rozbiórka okładziny skosów od wewnątrz. Trzeba przedtem podjąć decyzję, czy bardziej zależy nam na odnowieniu poddasza, czy na wymianie pokrycia. Tak zwane ocieplanie nakrokwiowe to bowiem świetna okazja, by na nowo wykończyć połacie dachu, zwłaszcza gdy w planie mamy też wymianę i dołożenie kolejnych okien dachowych.

Przy tej metodzie termomodernizacji poddasza poważnie ogranicza nas pogoda. Dach bez pokrycia nie może zamoknąć. Innym problemem jest wynajęcie i ustawienie rusztowań wokół dachu, które zapewnią robotnikom bezpieczeństwo w trakcie prac. Jeszcze inne utrudnienie dotyczy niektórych rodzajów pokryć. 

O ile stosunkowo łatwo jest rozebrać dach z dachówek, to demontaż blachy dachowej jest już znacznie trudniejszy. Gontów bitumicznych nie da się natomiast zdemontować bez ich zniszczenia. Dodatkowe ocieplenie najkorzystniej jest zamontować na krokwiach, gdy więc na dachu jest sztywne poszycie, także należałoby je usunąć. Znajduje się bowiem pod nim (lub przynajmniej powinna się znajdować) szczelina wentylacyjna. Uniemożliwi ona zachowanie ciągłości termoizolacji. Usunąć też trzeba łaty i kontrłaty zamocowane do krokwi, jeśli nie było sztywnego poszycia. Generalnie należy się dokopać do gołych krokwi.

Do izolacji nakrokwiowej nadaje się wiele materiałów, w tym wełna mineralna. Istnieją dwie metody docieplania dachu od zewnątrz. W pierwszej wykorzystywana jest twarda odmiana wełny, taka sama jak do izolacji dachów płaskich i tarasów. Umieszcza się ją na krokwiach. Aby jednak miała właściwe podparcie, wpierw wzdłuż krokwi należy nabić deski o grubości 2,5 cm i szerokości 16 cm. Druga metoda zakłada użycie specjalnych systemowych belek, które przykręca się wzdłuż krokwi. Belki te są zbudowane z wełny mineralnej umieszczonej między dwiema deskami. Mają więc dobrą izolacyjność termiczną i pozwalają wyeliminować liniowe mostki termiczne, które stanowiłyby niczym nieosłonięte krokwie. Wełnę, tym razem miękką i sprężystą (mata lub płyty), umieszcza się na wcisk pomiędzy tymi belkami. W obu przypadkach wełnę okrywa się z wierzchu membraną wysokoparoprzepuszczalną i przytwierdza kontrłaty. Wkręty do ich mocowania muszą przechodzić przez twardą wełnę lub systemowe belki i kotwić się w krokwiach na głębokość około 4 cm. Muszą więc mieć długość około 16-20 cm. Prostopadle do kontrłat przybija się bądź przykręca łaty stanowiące oparcie dla pokrycia dachowego

Termomodernizacja poddasza - ile ocieplenia zastosować?

Rodzaj i grubość materiału termoizolacyjnego do termomodernizacji poddasza zależy od kilku czynników. Pierwsze, co trzeba zrobić, to sprawdzić, jaki jest aktualny współczynnik przenikania ciepła przez dach, ściany szczytowe i kolankowe. Współczynnik ten ma symbol U i im jego wartość wyższa, tym gorzej. Druga kwestia to rodzaj zastosowanego materiału ociepleniowego. Tu przeważnie wybierana jest wełna mineralna – szklana bądź skalna – gdyż jest ciepła i ma wysoką paroprzepuszczalność, co pozwala na odprowadzenie wilgoci zgromadzonej w przegrodzie poza budynek. Wełna jest też produktem o wysokiej sprężystości, więc doskonale klinuje się między drewnianymi elementami.

Oprócz U podczas termomodernizacji poddasza interesuje nas też współczynnik przewodzenia ciepła λ, opisujący właściwości termoizolacyjne danego materiału o danej grubości. Im niższa lambda, tym cieńsza może być izolacja. Analizując ofertę rynkową wełny mineralnej, można przyjąć, że przy zastosowaniu warstwy o łącznej grubości 30-40 cm z powodzeniem nie tylko spełnimy wymogi dotyczące izolacyjności dachu, ale nawet je przekroczymy. Grubość pierwszej warstwy ocieplenia układanej między krokwiami powinna być:

◗ dla połaci zabezpieczonych folią wysokoparoprzepuszczalną – o 1-2 cm mniejsza niż wysokość krokwi. Druga warstwa dociśnie ją bowiem tak, że będzie się stykać z folią. Gdybyśmy nie zostawili tej szczeliny, folia wybrzuszyłaby się, czyniąc szczelinę wentylacyjną pod pokryciem zupełnie niedrożną;
◗ dla połaci zabezpieczonych folią niskoparoprzepuszczalną lub papą – o 3-6 cm mniejsza niż wysokość krokwi. W połaciach takich między wełną a izolacją z folii lub deskowaniem pokrytym papą musi być pozostawiona przestrzeń wentylacyjna, w której cyrkuluje powietrze.

Nie przegap
logo czyste powietrze

Autor: Murator

Czyste powietrze z Muratorem: termomodernizacja krok po kroku

Dzięki programowi „Czyste Powietrze” przeprowadzenie termomodernizacji domu jednorodzinnego stało się łatwiejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Nie mniej pozostaje ona przedsięwzięciem wymagającym podjęcia wielu ważnych decyzji. Zamierzamy w tym pomagać, dlatego zorganizowaliśmy akcję „Czyste powietrze z Muratorem”. Wyjaśniamy, jakie korzyści można osiągnąć dzięki ociepleniu domu i wymianie nieefektywnych urządzeń grzewczych, a przede wszystkim, jak przeprowadzić skuteczną termomodernizację z wykorzystaniem dotacji, preferencyjnych pożyczek i ulgi podatkowej. 

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Pozostałe podkategorie
KOMENTARZE