Audyt energetyczny - co to jest i po co się go robi?

2019-02-12 15:56 dr. inż. Maciej Robakiewicz
Audyt energetyczny: kamera termowizyjna
Autor: Gettyimages Ekspertyza wykonana kamerą termowizyjną powinna być przeprowadzona na etapie sporządzania audytu energetycznego, żeby wykryć mostki cieplne, a także po termomodernizacji, aby ocenić poprawność prac

Audyt energetyczny zawiera wytyczne wykonania termomodernizacji budynku, czyli takich ulepszeń, które umożliwią jego użytkowanie przy mniejszym zużyciu energii do ogrzewania, wentylacji i przygotowania ciepłej wody, a tym samym przy mniejszych kosztach. Kto i kiedy powinien go zrobić?

Ogólne zasady termomodernizacji budynków są znane, ale dla każdego konkretnego budynku trzeba określić, co w danym przypadku trzeba wykonać oraz ocenić, czy to się opłaca. Budynki różnią się usytuowaniem w terenie, wielkością, kształtem, rodzajem zastosowanych materiałów i innymi cechami, a po latach użytkowania mają różne usterki jak na przykład spękania, odpryski, zawilgocenia - w każdym budynku inne. Dlatego każdy trzeba zbadać i dobrać dla niego najbardziej racjonalny sposób termomodernizacji.

Audyt energetyczny powinien określić

  • jaki jest istniejący stan techniczny budynku i jakie są koszty energii;
  • co trzeba w budynku zmienić lub zmodernizować, żeby istniejący stan poprawić i osiągnąć z tego korzyści (zmniejszyć koszty eksploatacji);
  • jak to wykonać, czyli jakie zastosować rozwiązania techniczne;
  • jakie będą koszty modernizacji i jakie będą efekty, czyli oszczędności;
  • jak to sfinansować, czyli w jakim stopniu trzeba przeznaczyć na to własne środki, a w jakim korzystać z kredytu, a także o jaki rodzaj pomocy finansowej można się starać (pomoc państwa, programy NFOŚiGW, regionalne, samorządowe).

Zobacz także:

Audyt energetyczny krok po kroku - jak się go wykonuje?

Wykonawca audytu (audytor) musi zapoznać się z dokumentacją budynku (o ile taka istnieje), aby wiedzieć, z jakich materiałów wykonane są poszczególne elementy budynku. Następnie musi go dokładnie obejrzeć i ocenić stan ścian, dachu, okien i innych elementów, obejrzeć wszystkie usterki, a także ocenić ewentualne utrudnienia w prowadzeniu robót modernizacyjnych, jak na przykład istnienie przybudówek, tarasów, skarp. Audytor energetyczny ocenia także system ogrzewania, wentylacji, przygotowania ciepłej wody i bada możliwości zastosowania innego systemu zaopatrzenia w ciepło, na przykład zmianę kotła, zmianę stosowanego paliwa lub przyłączenia budynku do sieci grzewczej, a także możliwość i celowość wykorzystania paneli fotowoltaicznych, pompy ciepła i innych.

Oprócz danych z udostępnionych dokumentów audytor często musi wykonać własne pomiary i obserwacje, zwłaszcza dotyczące izolacyjności termicznej przegród.

Audytor powinien uzyskać od właściciela budynku informacje o ponoszonych aktualnie kosztach zużywanej energii lub paliwa, o planowanym korzystaniu z dotacji lub kredytów w ramach programów wspierania termomodernizacji i o wysokości środków własnych, które może na ten cel przeznaczyć, a także uwagi i zastrzeżenia dotyczące modernizacji, na przykład nieocieplanie podłogi ze względu na związane z tym zakłócenia użytkowania.

Na podstawie zebranych danych audytor określa, co trzeba zrobić, aby w sposób najbardziej racjonalny, przy możliwych do zaakceptowania kosztach wprowadzić ulepszenia, w wyniku których zmniejszy się zużycie energii w budynku. Określa więc rodzaj robót, materiały, które należy zastosować, a także potrzebne zmiany w instalacjach.

Warto wiedzieć

Audytor energetyczny

Prawo nie określa, kto może opracować audyt. Jest wielu specjalistów i wiele firm, które to oferują w Internecie, ale najlepiej wykonanie audytu powierzyć specjaliście lub firmie, o których wiemy, że mają doświadczenie i wykonują pracę dobrze i terminowo.

Poszukiwanie audytora może ułatwić lista rekomendowanych audytorów publikowana przez Zrzeszenie Audytorów Energetycznych (www.zae.org.pl) lub lista audytorów autoryzowanych przez Krajową Agencję Poszanowania Energii SA (www.kape.gov.pl).

Dla oceny efektów poszczególnych ulepszeń audytor musi wykonać obliczenia zapotrzebowania energii cieplnej w sytuacji, jaka będzie po wykonaniu tych ulepszeń. W obliczeniach wykorzystuje się dane techniczne budynku, a więc wartości izolacyjne ścian, dachów i okien, dane dotyczące wentylacji i ciepłej wody, a także sprawność instalacji i źródła ciepła. Obliczenia uwzględniają także dane klimatyczne dla terenu, na którym znajduje się budynek (średnie z kilkudziesięciu lat temperatury powietrza i wartości promieniowania słonecznego). Takie dane są publikowane przez Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju dla wielu punktów na terenie kraju. W obliczeniach trzeba określić ilość ciepła, które przenika przez ściany, dachy i okna oraz ciepła potrzebnego do ogrzania powietrza, które z zewnątrz dopływa do wnętrza budynku, czyli tak zwane straty ciepła, ale także zyski ciepła, czyli ilość ciepła od promieniowania słonecznego, które dostaje się przez okna do budynku oraz ciepła, które wytwarzają w budynku ludzie i urządzenia.

Na podstawie tych obliczeń audytor określa i porównuje koszty, jakie są ponoszone obecnie i jakie będą po wykonaniu ulepszeń i termomodernizacji, a więc jakie będą oszczędności.

Kolejną czynnością jest obliczenie kosztu robót, które będzie trzeba wykonać, a porównując te koszty z oszczędnościami, ocenia się opłacalność termomodernizacji. Określa się ją przez tak zwany czas zwrotu ponoszonych kosztów, czyli oblicza się w ciągu ilu lat z uzyskanych oszczędności zwrócą się poniesione koszty.

Wynikiem tych wszystkich badań i obliczeń jest audyt energetyczny, w którym podany jest opis budynku i opis ulepszeń, które powinny być wykonane wraz z ich kosztem oraz wykazem robót.

W audycie energetycznym jest także opisana forma finansowania: czy będzie to realizacja w całości z funduszy własnych właściciela, czy też właściciel przewiduje uzyskanie dotacji, pożyczki czy kredytu. W tych przypadkach powinna być obliczona kwota rat spłaty pożyczki czy kredytu.

Ubieganie się o wsparcie finansowe przedsięwzięcia może wymagać opracowania audytu energetycznego w szczególnej formie i treści dostosowanej do wymagań instytucji kierującej programem.

Audyt energetyczny może podawać dwa lub więcej wariantów realizacji termomodernizacji różniących się zakresem robót i kosztem, ale powinien wskazywać wariant najkorzystniejszy. Ostateczna decyzja o wyborze wariantu należy do właściciela.

Dla kogo audyt energetyczny?

Audyt jest przeznaczony:

  • Dla właściciela budynku

dostarcza mu pełnej informacji o tym co należy wykonać, jakie będą związane z tym koszty i jaki zostanie osiągnięty efekt, czyli o ile zmniejszą się corocznie ponoszone koszty ogrzewania. Właściciel ma w audycie wszystkie dane do podjęcia decyzji o wykonaniu termomodernizacji.

Rozpoczęcie termomodernizacji bez audytu energetycznego naraża właściciela na wydatki i efekty inne niż się spodziewał!

Audyt jest też wymagany w niektórych programach dofinansowania przy składaniu wniosku o dotację, pożyczkę czy kredyt.

  • Dla władz i banków,

które kierują programami wspierania termomodernizacji. Audyt jest dokumentem, który określa cel, na jaki mają być przeznaczone środki, uzasadnia rzeczywistą potrzebę wnioskowanej kwoty dotacji lub kredytu, a także stanowi uzasadnienie, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z celami i warunkami programu.

  • Dla projektanta,

który opracuje projekt budowlany, jako założenia do tego projektu. Według warunków określonych w audycie projektant ustala konkretne rozwiązania. Na przykład dla ocieplenia ścian, dla którego w audycie został ustalony materiał i grubość warstw projektant opracowuje szczegóły wykonawcze, rodzaj faktury i kolory elewacji, a według wymagań określonych dla okien dobiera ich konkretny rodzaj oraz opracowuje szczegóły umocowania okien w ścianach.

Przepisy i wymagania dla audytów energetycznych

Przepisy, które określają szczegółowe wymagania dotyczące opracowania audytu zawarte są w Rozporządzeniu w sprawie szczegółowego zakresu i formy audytu energetycznego w Dzienniku Ustaw nr 43/2009, poz. 346 ze zmianami w dzienniku z 2015, poz. 1606.

W poszczególnych programach wspierania termomodernizacji wprowadzane są często dodatkowe wymagania dotyczące audytów. Na przykład może być wymagane obliczenie zmniejszenia emisji dwutlenku węgla do atmosfery, jakie osiągnięte będzie w wyniku termomodernizacji. Niektóre programy wymagają, aby razem z termomodernizacją wykonać modernizację systemu oświetlenia i uzyskać oszczędność energii elektrycznej.

Warto wiedzieć

Audyt czy uproszczona analiza energetyczna? Porada prawna

Sporządzenie audytu trzeba zlecić osobie uprawnionej, natomiast analizę energetyczną wykonuje się samodzielnie, po prostu wypełniając wniosek o dofinansowanie poprzez aplikację internetową. Co ważne, aplikacja automatycznie wstawia niezbędne dane i wykonuje obliczenia:

  • na podstawie podanego we wniosku roku oddania budynku do użytkowania lub daty uzyskania zgody na budowę przyjmuje współczynniki przenikania ciepła U dla przegród budowlanych i starej stolarki okiennej oraz drzwiowej. Nie musimy więc przeszukiwać starych dokumentów, takich jak projekt budowlany, umowa z wykonawcą albo dokumenty zakupu wyrobów budowlanych. Jeśli na przykład dom został oddany do użytku w latach 1992-1998, system przyjmie, że U dla ścian wynosi 0,60, a dla okien 2,6;
  • po wpisaniu w odpowiednie rubryki wniosku rodzaju materiału ocieplającego (styropian, wełna mineralna itp.) i jego grubości system podpowie dla niego wartość współczynnika przewodzenia ciepła λ (można też podać inną wartość, gdy wynika to z pisemnej deklaracji producenta) i policzy współczynnik U dla każdej przegrody poddanej termomodernizacji. Jeśli nie będzie spełniała wymagań Warunków Technicznych 2021, to pojawi się komunikat ostrzegawczy. Należy wówczas odpowiednio zwiększyć grubość lub zmienić rodzaj izolacji;
  • na podstawie wprowadzonych informacji aplikacja do analizy energetycznej wylicza koszt kwalifikowany dla każdego rodzaju robót. Jeśli audyt energetyczny został wykonany i wnioskodawca chce wypełnić wniosek na jego podstawie, musi do wniosku wstawić dane zawarte w audycie (nie może ich zmienić) i zrealizować wskazany w nim optymalny zakres prac.

Zwróćmy też uwagę, że audyt musi być sporządzony według warunków technicznych dla przegród obowiązujących od 31 grudnia 2021 r. (WT 2021). Ponadto nie można go wliczyć w koszty, jeśli został wykonany przed 1 stycznia 2018 r.

Agnieszka Szajkowska

Nie przegap
logo czyste powietrze

Autor: Murator

Czyste powietrze z Muratorem: termomodernizacja krok po kroku

Dzięki programowi „Czyste Powietrze” przeprowadzenie termomodernizacji domu jednorodzinnego stało się łatwiejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Nie mniej pozostaje ona przedsięwzięciem wymagającym podjęcia wielu ważnych decyzji. Zamierzamy w tym pomagać, dlatego zorganizowaliśmy akcję „Czyste powietrze z Muratorem”. Wyjaśniamy, jakie korzyści można osiągnąć dzięki ociepleniu domu i wymianie nieefektywnych urządzeń grzewczych, a przede wszystkim, jak przeprowadzić skuteczną termomodernizację z wykorzystaniem dotacji, preferencyjnych pożyczek i ulgi podatkowej. Dodatkową atrakcją naszej akcji jest konkurs, w którym do wygrania jest remont domu! Nie przegap i zobacz naszą akcję „Czyste powietrze z Muratorem”!

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Pozostałe podkategorie
KOMENTARZE
nadal
|

Ja nie mam nic do wełny, szkoda, że jest tak mało ekonomiczna, styropian nawet najlepszej klasy np od Termo Organiki jest zdecydowanie tańszy

witek
|

miki, ja tam uważam że wełna to jest wełna (mam u siebie Knaufa), styropian to inna epoka

miki
|

Warto docieplać bez dwóch zdań, dociepliłem styropianem w kropki 15 cm w tym roku. Mimo wzrostu cen gazu o ok 30% zakładam płacić przynajmniej połowę mniej niż przed rokiem.
A hajcuje równo tak, że chodzę w krotkim rękawku po domu.