Budowa domu w rok: jak zorganizować etapy prac

2020-12-11 16:49 Marek Zdanowski
Budowa domu w rok: jak zorganizować etapy prac
Autor: Andrzej Papliński Profesjonalnie i terminowo prowadzona budowa generuje kilkadziesiąt tysięcy złotych oszczędności: na kosztach transportu, na tańszych zakupach, na optymalnym czasie pracy ekip. Dodajmy do tego prosty w budowie dom i… musi być sukces

Czy budowa domu w rok jest dobrym planem? Na ile etapów podzielić budowę? Kiedy wstawić okna? Jak rozplanować plac budowy? Naszymi ekspertami są praktycy zajmujący się na co dzień organizacją budowy domu.

Plan budowy ma być optymalny. Nie zakładamy więc, że budowa to wyścig Formuły I ani nie namawiamy do budowania domu dosłownie samemu. Wiele się zmieniło w budowlance. Budując systemem kontraktowym, a więc zatrudniając wykonawców, będziecie mieli coraz częściej do czynienia z profesjonalistami. Będą chcieli wykonać swoją pracę, zainkasować wynagrodzenie i iść dalej. Budowa prowadzona przez amatora narażona jest na organizacyjny chaos wynikający z braku doświadczenia.

Budowa domu w rok albo w 2 lata – podział na etapy

Można zbudować dom w 3 miesiące, można w pół roku, ale optymalny czas budowy domu jednorodzinnego to jeden rok – mówią nasi eksperci.

- Im szybciej prowadzona budowa, tym organizacja musi być doskonalsza, co wcale nie jest łatwe i zawsze drożej kosztuje - tłumaczy Robert Wiktor, ekspert Muratora i praktyk w prowadzeniu budów. - Na budowie pojawia się dużo elementów gotowych, prefabrykowanych albo dom buduje się w specjalistycznej technologii, np. szkieletu drewnianego. Szybka może być budowa pod klucz, ale to są też wyższe koszty. Ekspresowa budowa zakłada realizację planu bez potknięć. Wykonawcy umówieni są na bardzo krótkie terminy. Wystarczy, że jakaś ekipa nie zacznie na czas i już układanka się sypie.

- Poważnym kosztem w technologiach mokrych będzie pozycja osuszania ścian – dopowiada Wojciech Witkiewicz, właściciel firmy z dorobkiem ponad 100 budów prowadzonych w roli inwestora zastępczego. - W jednym m3 betonu jest 150 l wody. Koszt wynajęcia osuszaczy i zużytej energii to nawet 10-15 tys. zł. Takich nieprzewidzianych wydatków i ryzyk wynikających z tempa prac będzie dużo. Musi być jakiś ważny powód, by budować dom ekspresowo.

Budowa w rok: harmonogram prac

Wojciech Witkiewicz proponuje optymalny kalendarz inwestycji – budowa w rok:

  • 3 miesiące - najlepiej jesienią, stan surowy zamknięty;
  • 3 miesiące przerwy - budynek w tym czasie schnie, a inwestor ma czas na przygotowanie kolejnego etapu;
  • 3 miesiące – instalacje i stan deweloperski;
  • 1 miesiąc przerwy - to znów czas na schnięcie posadzek i tynków, ale też etap przygotowania się inwestora do prac wykończeniowych, przemyślenia, jakie wybrać płytki, armaturę itp.;
  • 2 miesiące - etap prac wykończeniowych.

Inny wariant - również rocznej budowy - przedstawia Karol Sabiniarz (jego firma od wielu już lat zajmuje się organizacją budów domów jednorodzinnych w imieniu klientów):

  • wiosna to czas budowy fundamentów (można zacząć wcześnie, bo zimy są łagodne), ścian i dachu (te można zacząć od maja);
  • latem wykonujemy instalacje, we wrześniu kładziemy tynki i wstawiamy okna - zamykamy więc stan surowy;
  • jesienią od października trwają prace wykończeniowe, które zajmą 3-4 miesiące (dom jest już ogrzewany).

Jeszcze inny plan przedstawia Robert Wiktor: - Jeśli budujemy za środki z kredytu, nie ma sensu budowy rozciągać w czasie. Optymalny będzie rok. Jeżeli głównie z własnych środków, a tylko dobieramy trochę kredytu, plan maksymalnie bezpieczny - dający czas na dobre przygotowanie się do kolejnego etapu i wyschnięcie budynku - to budowa prowadzona w 2 lata:

  • pierwszy rok kalendarzowy na stan surowy;
  • drugi rok kalendarzowy na instalacje i prace wykończeniowe.

- Budowa to nie apteka – podsumowuje Karol Sabiniarz - ale staramy się na każdym etapie stworzyć komfortowe warunki, by plan zrealizować. Trzeba dać sobie czas na zorganizowanie prac, a w harmonogramie uwzględnić też rezerwę na sytuacje losowe i złą pogodę.

Jak etapować budowę domu. Uwaga na sezonowość! Harmonogram budowy
Budowa domu w rok: jak zorganizować etapy prac
Autor: Andrzej Papliński Poziom profesjonalizmu na budowach rośnie. Standard to ogrodzenie i zabezpieczenie terenu, szczegółowy plan działania, fachowe procedury

Harmonogram i kosztorys budowy – podstawa sukcesu

Fachowcy nazywają ten zestaw pakietem logistycznym: harmonogram, kosztorys, zapotrzebowania materiałowe oraz plan zagospodarowania placu budowy. Dokumenty, które pozwalają zaplanować dany etap i ściśle go kontrolować - co do czasu, ludzi i kosztów.

Harmonogram prac rozpisany na etapy to tak potrzebna wiedza, co po kolei będzie budowane, jacy wykonawcy są potrzebni i w jakich terminach. Innym dokumentem, który może się przydać, jest obmiar prac. Kosztorys to wiedza o kosztach poszczególnych prac i etapów - narzędzie kontroli finansów budowy.

Przeczytaj też:

Zapotrzebowanie materiałowe – pozwala na kontrolowane zakupy i planowanie zakupów tak, by ograniczać koszty transportu. Plan zagospodarowania placu budowy to pomocniczy dokument do utrzymywania porządku na budowie.

Przeczytaj też:

Te dokumenty trzeba mieć już przed rozpoczęciem robót! Kosztorys możemy zamówić razem z projektem, ale poza tym najwłaściwszą osobą do przygotowania pakietu logistycznego jest kierownik budowy. Nie może to być człowiek tylko od odbiorów i wpisów w dzienniku budowy. Z zaangażowanym merytorycznie inżynierem budownictwa, uzbrojeni w pakiet logistyczny, możemy zacząć praktyczną organizację budowę.

Przygotowanie działki do budowy: niezbędne woda

Mamy mniej więcej 4 miesiące na przygotowanie działki do budowy. To - średnio licząc - czas wybierania, adaptacji i zatwierdzania projektu oraz uzyskiwania w urzędach dokumentów i zgód. Najważniejsza kwestia w tym czasie to doprowadzenie na działkę przyłączy elektrycznego i wodnego.

Przeczytaj też:

Teoretycznie można wyobrazić sobie budowę bez dostępu do mediów. Wodę można przywieźć w beczkowozie lub plastikowym zbiorniku. Ławę fundamentową wykonuje się z betonu towarowego z lokalnej betoniarni. Bloczki i pustaki coraz częściej łączy się na klej, a więc wody dużo nie potrzeba. Problematyczne będzie polewanie płyty fundamentowej lub stropu - przez minimum 7 dni biegać z konewką? Na etapie prac wykończeniowych woda będzie potrzebna tynkarzom bez przerwy. Rada? Jeśli wiemy, że nie zdążymy z przyłączem wodociągowym, najprostsze wyjście to - jeszcze przed rozpoczęciem budowy - wykonać na działce studnię wierconą. Własne ujęcie przyda się i na budowie, i do podlewania ogrodu.

Przeczytaj też:

Przygotowanie działki do budowy: niezbędna energia elektryczna

Do wytwarzania prądu posłuży generator. - W praktyce to bardzo zawodne urządzenie! – przestrzega Wojciech Witkiewicz. - Tanie generatory, a tylko takie są na budowie, dostarczają prąd słabej jakości, maszyny i elektronarzędzia nie chcą pracować, psują się.

Pożyczanie prądu od sąsiada - często praktykowane, choć niezgodne z prawem - to najlepsza droga do tego, by nie mieć prądu i stracić życzliwość sąsiada. Przeciążenie sieci domowej z powodu dodatkowego poboru prądu na budowie jest za duże i bez przerwy wyskakują bezpieczniki. Pewnym pocieszeniem jest to, że dobra ekipa ma dużo elektronarzędzi akumulatorowych - można np. prowadzić prace wykończeniowe także wtedy, kiedy są chwilowe braki w dostawie prądu. Jedynym racjonalnym rozwiązaniem zasilania w energię elektryczną jest tymczasowe przyłącze z prądem budowlanym. Szybka ścieżka w zakładzie energetycznym i na najbliższym słupie pojawia się rozdzielnica budowlana. Zarówno koszt wykonania przyłącza, jak i taryfa C11 (całodobowa) stosowana w czasie budowy są liczone od mocy umownej przyłącza, więc nie warto przesadzić – wystarczy 6-8 kW. Kiedy już będzie docelowe przyłącze, należy od razu przejść na normalną, tańszą taryfę G.

- Trzeba przewidzieć maksymalny pobór prądu – radzi Robert Wiktor. – Jeśli na budowie będą jednocześnie pracowały nagrzewnica elektryczna i agregat tynkarski, to właściwa moc przyłączeniowa wyniesie 16 kW (zabezpieczenie przedlicznikowe 25 A dla prądu trójfazowego) albo 20 kW (zabezpieczenie przedlicznikowe 32 A).

Karol Sabiniarz: - Chciałbym jeszcze uczulić na zabezpieczenie przewodów zasilających. Ekipy zwykle budują korytka z desek i w nich układają przewód. Można zakopać kabel. Nie wolno pozostawiać kabla rzuconego na ziemi, bo o nieszczęście naprawdę łatwo.

Przygotowanie działki pod budowę: ogrodzenie i brama

Prawo budowlane wymaga umieszczenia tablicy informacyjnej na budowie i zabezpieczenia terenu, czyli ogrodzenie go płotem o wysokości co najmniej 1,5 m. Jest kilka wariantów wykonania ogrodzenia. Niektórzy od razu budują docelowe. Dość ryzykowne posunięcie, bo koszt jest duży i nie w porę, a za chwilę pojawią się na działce ciężarówki z dostawą betonu, prętów, materiałów ściennych i krokwi gotowe uszkodzić piękności z klinkieru i kutej stali. Jeśli już koniecznie chcemy postawić docelowe ogrodzenie, to tylko z trzech stron, z pominięciem odcinka od drogi. Z przodu wystarczy prowizoryczny płot z bramą szerokości 4-6 m.

Przeczyta też:

Ogrodzenie tymczasowe? Jedni mówią, że wystarczy parę żerdzi i siatka leśna, ale komu złodzieje okradli budowę, już wie, że to nie jest dobry pomysł. Lepsze jest ogrodzenie ze zgrzewanej siatki lub z pełnych paneli. To oczywiście wydatek, ale przynajmniej budowa sprawia wrażenie lepiej chronionej.

Przygotowanie działki pod budowę: wjazd na działkę

Nieutwardzona droga dojazdowa może sparaliżować budowę. Wojciech Witkiewicz: - Są dwa rodzaje zagrożeń. Gdy jest sucho, ciężarówki z materiałami budowlanymi zakopują się w piachu, a gdy mokro – zapadają w glinie. Próbą dla każdej budowy jest przyjazd tak zwanych łódek, czyli wywrotek z piaskiem. Jeśli 25-tonowa ciężarówka z napędem na tylną oś przejedzie, będzie dobrze. Zakopana po osie może zabrać całą dniówkę ekipie, która właśnie czeka na materiał. Kierowca może też odmówić wjechania na niepewną drogę i zdejmie ładunek 100 m od budowy. Jak utwardzić polną drogę? Wysypanie wywrotki żwiru nie pomoże – żwir zniknie i w glinie, i w piasku. Trzeba ułożyć betonowe płyty albo rozsypać tłuczeń. To wprawdzie wydatek kilku tysięcy złotych, ale płyty można po budowie odsprzedać.

Jeżeli nasza droga jest problematyczna, dobrze jest w harmonogramie budowy zaplanować na zimę prace związane z przywozem i zagęszczaniem podsypki pod podłogę na gruncie.

Nie wolno też pozwolić, by błoto z kół zanieczyszczało drogę publiczną.

Obiekty na budowie

Wiele się zmieniło na budowach i dziś po prostu nie wypada nie postawić na budowie toalety przenośnej. Jej wynajem to koszt od 250 zł netto za miesiąc.

Potrzebny jest też kontener lub blaszany garaż do przechowywania materiałów i narzędzi (koszt około 1-3 tys. zł). - Zdecydowanie lepszy będzie jakiś stary kontener morski. Do kontenera trudniej się włamać – radzi Robert Wiktor. Należy zapewnić także kontener na odpady budowlane. Ponieważ wynajem pojemnika o pojemności 6 m3 kosztuje 620-750 zł plus opłata za każdy dzień, lepiej wydzielić miejsce na odpady, a kontener zamawiać raz w miesiącu. Śmiecie można zbierać także do worków „big-bag”, które mają pojemność nawet 1800 l.

- Niedopuszczalne jest, żeby puste worki, folie, kawałki styropianu i pianek latały po działce i okolicy – mówi Wojciech Witkiewicz. – Na moich budowach upychamy je od razu do worków. Jest tego naprawdę dużo. Na koniec etapu wywozimy odpady do utylizacji.

Na budowie powinno być miejsce na barakowóz, który być może przyciągnie ekipa od stanu surowego. Trzeba zostawić miejsce dla ciężarówek z towarem oraz mieć wolny plac na rozładunek. Szerokość 8 m od fundamentu w głąb działki to pole wystarczające do działania ekipy budowlanej. Na pozostałej wygrodzonej części działki można już zakładać ogród, sadzić drzewa i krzewy, by po budowie cieszyć się, że już urosły.

Budowa domu w rok: jak zorganizować etapy prac
Autor: Andrzej Papliński Inwestor dmucha na zimne. Miejsce na działce, na które będą wjeżdżały ciężarówki z materiałami budowlanymi, utwardził płytami

Czy zima to czas budowy?

Zimą na budowie powinien się pojawić beton z preparatami przeciwmrozowymi – klasa cementu oznaczona literką R. Można wtedy wykonywać prace w temperaturze do -8oC. Elementy betonowe takie jak ławy fundamentowe i płyta fundamentowa można nakryć na noc styropianem lub matami słomianymi, by zatrzymywać ciepło uzyskiwane w procesie wiązania betonu.

- Wykonywanie prac wykończeniowych mokrych zimą jest bardzo problematyczne – tłumaczy Robert Wiktor. – Tynków nie da się położyć przy +10oC, powinno być powyżej +15oC. Nie można wykonywać tynków na wyziębionych murach. Rozgrzanie budynku i utrzymanie temperatury to koszt.

Najlepsze rozwiązanie dla prac wykończeniowych zimą to uruchomienie docelowego ogrzewania i prowadzenie prac jak w budynku zamieszkanym.

Jeszcze 3 rady: zupełnie chybione jest wykonywanie tynków w budynku nieocieplonym. Jeśli chcemy osuszać i ogrzewać wnętrze, to ważne jest - po pierwsze - wietrzenie, po drugie - ogrzewanie - nie odwrotnie. Warto też wiedzieć, że do osuszania nie nadaje się ogrzewacz na propan-butan, bo w procesie spalania wydziela się para wodna.

Budowa domu w rok - kolejność prac

Inwestorów od lat zajmują odpowiedzi na różne pytania o kolejność prac - okna przed tynkami czy po tynkach, najpierw pokrycie dachu czy ocieplenie, najpierw ogrzewanie podłogowe czy instalacja wodno-kanalizacyjna? Odpowiedzi są w harmonogramie budowy - na dobrze przygotowanej budowie kierownik rozpisał kolejność robót, nie zostawiając łamigłówek ani dla wykonawcy, ani dla inwestora.

- A pytania są często zaszłością historyczną – śmieje się Wojciech Witkiewicz. - Na przykład wstawianie okien odbywa się zawsze po zakończeniu stanu surowego. Klienci rozważają, czy można wstawić okna drewniane, czy nie uszkodzi ich wilgoć z tynków? To jest myślenie z czasów, gdy okna robiono z litego drewna. Teraz są wykonywane z drewna klejonego, ze stalowym rdzeniem w środku, zabezpieczane wieloma warstwami lakierów. Wstawiamy okna, oklejamy folią i - zapewniam - nigdy nie zdarzyło się, by któreś uległo destrukcji od wilgoci albo się wypaczyło.

- Większym problemem jest brud na budowie – dopowiada Karol Sabiniarz. – Trzeba dobrze zabezpieczyć okucia i ogólnie okna przed dalszą działalnością ekip, szczególnie tynkarzy. Spotykałem się z sytuacją, że firma okienna odmawiała regulacji po zakończeniu budowy, bo okucia były zabite tynkiem.

Wojciech Witkiewicz: - Jest jeden moment na budowie, kiedy skomplikowanie prac jest większe niż możliwości porządkujące harmonogramu. To układanie instalacji w budynku. Elektryk, hydraulik, spece od wentylacji mechanicznej, od alarmów – nie sposób zorganizować im pracy. Trzeba ufać, że się dogadają i że znają swój fach. W tym pozornym zamieszaniu okazuje się, jak bardzo dom jest pojemny, ile różnych instalacji można ukryć w tynkach, podłogach i połaciach dachu.

Kiedy wstawić drzwi wejściowe? Tutaj decydują dwa względy. W domach energooszczędnych i pasywnych nie da się zamontować drzwi na innym etapie niż stan surowy, więc trzeba je przynajmniej dobrze zabezpieczyć, czymś okleić. Jeśli technologicznie jest to możliwe, inwestorzy kupują często najtańsze drzwi na czas budowy, takie, które wykonawcy mogą obijać do woli. A piękne i drogie drzwi docelowe montują na koniec.

Budowa domu w rok: jak zorganizować etapy prac
Autor: Andrzej Papliński Kontener na śmiecie budowlane – może być ustawiony na stałe albo można zbierać odpady i wywozić je dopiero na koniec prac
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE