Płodozmian w warzywniku. Pierwszy krok do dobrych plonów warzyw

2020-06-19 11:31
Katarzyna Bellingham płodozmian
Autor: Katarzyna Bellingham Zastosowanie płodozmianu w ogrodzie pomaga również w organizacji upraw na zagonach

Płodozmian pomaga uzyskać dobry plon zdrowych warzyw z przydomowego warzywnika. Dzięki stosowaniu płodozmianu zwiększa się żyzność gleby oraz ogranicza występowanie chorób i szkodników. Dowiedz się, jak stosować płodozmian w warzywniku.

Spis treści

  1. Na czym polega płodozmian?
  2. Dlaczego płodozmian jest ważny?
  3. Planowanie płodozmianu w warzywniku

Aby zbierać obfite, zdrowe plony ze swojego ekologicznego warzywnika, musimy koniecznie nauczyć się radzić sobie ze wszystkimi chorobami i szkodnikami, które tylko czyhają na to, żeby "zjeść nam obiad". Oczywiście z przyrodą też należy się dzielić i w związku z tym zachęcam, abyście poza waszym warzywnikiem mieli także zakątek dla natury – kawałek niekoszonej trawy, oczko wodne i zagonek z pokrzywą. Ale do warzywnika szkodników i chorób nie wpuszczajcie. Jak to zrobić nie szkodząc naturze?

Katarzyna Bellingham płodozmian
Autor: Agnieszka Majewska Katarzyna Bellingham w swoim ogrodzie

Prewencja polega przede wszystkim na tym, że rośliny od początku (od czasu siewu) muszą być prowadzone w zdrowy i naturalny sposób. Gleba w ogrodzie powinna być czysta od jakichkolwiek chemicznych środków (nawozów sztucznych i innych trucizn) oraz żywa – prawdziwa próchnica bogata w materię organiczną, zapewniającą glebie miliony bakterii i grzybów niezbędnych dla wzrostu roślin.

Zdrowe, silne rośliny nie będą podatne na ataki z strony szkodników czy chorób tak samo jak i my, kiedy jesteśmy w dobrej formie – wtedy chorujemy rzadziej lub wcale.

Tak więc ważne jest wysiewanie i wysadzanie roślin w odpowiednim czasie do ogrodu, na odpowiednim stanowisku i regularne ich doglądanie (łatwiej jest usunąć ręką kilka mszyc na początku ataku niż za kilka dni setki), a potem stosowanie dobrych praktyk przy podlewaniu, nawożeniu, zbieraniu plonów i tworzeniu mechanicznych zapór przed szkodnikami.  Te „dobre praktyki ogrodnicze” opiszę w kolejnym artykule – tutaj skoncentrujmy się na totalnej podstawie jeśli chodzi o utrzymanie zdrowego warzywnika, a jest to płodozmian.

Katarzyna Bellingham płodozmian
Autor: Katarzyna Bellingham Przy stosowaniu płodozmianu świetnie sprawdzają się rabaty wzniesione

Na czym polega płodozmian?

Stosowanie płodozmianu w warzywniku nie jest ani trudne, ani pracochłonne – cały sekret polega na tym, żeby wiedzieć na czym płodozmian polega. A polega on na tym, że każdego kolejnego roku kolejne grupy roślin (opisane poniżej) zmieniają miejsce. Jednego roku na danym zagonie rosną np. warzywa kapustne, a w następnym w tym miejscu sadzimy już warzywa korzeniowe – kapustne zaś wędrują na zagony po strączkowatych. Płodozmian to taka coroczna wędrówka roślin z jednej rabaty na drugą, ale oczywiście jest w tym pewien system i mądrość.

Dlaczego płodozmian jest ważny?

Jeśli uprawiacie rośliny bez chemii w zdrowej, żywej glebie, to i tak możliwość rozwoju chorób oraz ataków szkodników w waszym warzywniku bardzo się zmniejsza, ale płodozmian wam jeszcze bardziej w tym pomoże. Dzięki regularnej zamianie warzyw na zagonach czy rabatach wzniesionych, w glebie na danym miejscu nie mają szans zadomowić się żadne choroby ani szkodniki, ponieważ każdego roku sadzone są w niej rośliny pochodzące z zupełnie innej grupy – a pamiętajmy, że każda grupa warzyw ma swoje "indywidualne" szkodniki oraz choroby. Jeśli nawet pojawi się na zagonie jakaś specyficzna dla np. fasoli choroba w tym roku, to w przyszłym nie będzie ona już zagrożeniem dla kapusty lub brukselki i sobie spokojne wyginie pozbawiona "pokarmu".

Dodatkowo dzięki zastosowaniu płodozmianu w ogrodzie możemy zapewnić składniki pokarmowe poszczególnym grupom warzyw w całkiem naturalny sposób. Na przykład sadząc na zagonie po warzywach strączkowych, które jak wiemy wiążą wolny azot z powietrza (akumulują go w brodawkach korzeniowych) kochające ten pierwiastek rośliny kapustne, zapewniamy im prawdziwą ucztę bez zastosowania żadnych dodatkowych nawozów – a to jest ulga i dla nas, i dla przyrody.

Posadzone razem w jednym miejscu warzywa z jednej grupy też łatwiej jest ochraniać na przykład siatką czy pielęgnować w specyficzny dla nich sposób – na przykład przy nawożeniu.

Planowanie płodozmianu w warzywniku

Jeśli planujecie warzywnik, to pamiętajcie, że do wygodnego zastosowania płodozmianu dla wszystkich grup warzyw najlepsze będą 3 lub 4 kwatery czy zagony warzywne lub ich wielokrotność. Świetnie sprawdzają się rabaty wzniesione, ale oczywiście każdy tradycyjny zagon się do tego jak najbardziej nadaje.
I teraz najważniejsze – co z czym sadzić?

Katarzyna Bellingham płodozmian
Autor: Katarzyna Bellingham Rośliny kapustne zgrupowane na jednym zagonie

GRUPA KAPUSTNE

- do tej grupy należą: kapusty głowiasta i kapusta włoska, kalafior, brokuły, brukselka, jarmuż, rzepa, brukiew i kalarepka. Także rzodkiewka, rukola, musztardowce i oczywiście kapusta pekińska oraz rzeżucha;

- ta grupa roślin dobrze znosi chłody - jarmuż i brukselkę można pozostawić w warzywniku do wiosny;

- niektóre z nich potrzebują długiego sezonu wzrostu (np. brukselka czy brokuły), a inne takie jak rukola, musztardowce czy rzodkiewka mogą być poplonami ponieważ dojrzewają bardzo szybko;

- kapustne uwielbiają azot, a więc sadzimy je zawsze na zagonach po roślinach strączkowych, które pozostawiają sobie w glebie wolny azot;

- po kapustach w płodozmianie sadzimy warzywa korzeniowe oraz ziemniaki.

Dzięki regularnej zamianie warzyw na zagonach czy rabatach wzniesionych, w glebie na danym miejscu nie mają szans zadomowić się żadne choroby ani szkodniki, ponieważ każdego roku sadzone są w niej rośliny pochodzące z innej grupy.

Katarzyna Bellingham płodozmian
Autor: Katarzyna Bellingham Dwa rodzaje jarmużu na wspólnym zagonie w warzywniku

STRĄCZKOWE:

- rośliny strączkowe (motylkowe) to ogólnie rośliny z rodziny bobowatych, czyli z uprawianych w ogrodzie to najczęściej fasola, bób i groch;

- bobowate mają głębokie korzenie, które wyłapują i magazynują w przylegających do nich brodawkach wolny azot z powietrza. Po zebraniu plonów rośliny te warto przyciąć nad samą ziemią i korzenie zostawić w glebie bez wyrywania do naturalnego rozłożenia się;

Katarzyna Bellingham płodozmian
Autor: Katarzyna Bellingham Bób to cenna roślina, która potrafi naturalnie wiązać wolny azot z powietrza, który później można udostępnić żarłocznym kapustnym

- bobowate lubią organiczną glebę, a więc warto ich zagony ściółkować kompostem lub dobrze przekompostowanym obornikiem poprzedniej jesieni;

- potrafią się w dużym stopniu same wykarmić ze względu na zdolność wiązania z atmosfery wolnego azotu, więc sadzimy je na zagonach po roślinach korzeniowych;

- po tej grupie roślin na zagonach według płodozmianu sadzi się rośliny z grupy kapustnych.

Katarzyna Bellingham płodozmian
Autor: Katarzyna Bellingham Na zagonie dla roślin korzeniowych obok siebie rosną marchew, buraczki i cebula

KORZENIOWE

- jeśli chodzi o płodozmian, to do tej grupy możemy zaliczyć warzywa cebulowe (np. cebula, czosnek, szczypiorek, por),  selerowate (np. marchew, pasternak, pietruszka korzeniowa) oraz ziemniaki;

- wszystkie te rośliny uwielbiają dobrze przepuszczalną, głęboko uprawioną glebę;

- nie są zbytnio "żarłoczne" (ważniejsza jest dla nich zawartość materii organicznej w glebie), a więc korzeniowe sadzimy na zagonach po roślinach kapustnych;

- po tej grupie roślin na zagonach według płodozmianu sadzi się rośliny strączkowe.

 

INNE WARZYWA

- cykorie, sałaty, szpinak, koperek czy na przykład bazylia kwalifikują się do grupy "inne" i można je z powodzeniem uprawiać na różnych zagonach - warto jednak nie sadzić ich w tym samym miejscu rok po roku;

- dynie, ogórki gruntowe i cukinie wymagają gleby bogatej w materię organiczną oraz o dobrych warunkach wodno-powietrznych - do dołka przed posadzeniem sadzonek warto dodać przekompostowany obornik;

- dynie i ogórki warto uprawiać na osobnych zagonach, ponieważ mocno rozrastają się i mogą zakłócić wzrost innych roślin;

- kukurydzę cukrową uprawiamy w tzw. blokach na zagonach z dyniami lub pomiędzy rzędami wczesnych odmian ziemniaków.

Katarzyna Bellingham płodozmian
Autor: Katarzyna Bellingham Sałaty, cykorie czy szpinak zaliczamy do grupy – inne mieszane. Najlepiej jest uprawiać je jako przedplony lub poplony na zagonach z innymi grupami

Zastosowanie płodozmianu w ogrodzie oznacza zdrowe, silne rośliny – co oczywiście pomoże wam w dużym stopniu w walce z chorobami i szkodnikami. Polecam z kartką i ołówkiem zaplanować według płodozmianu co i gdzie będzie rosło w waszym warzywniku w tym oraz kolejnych latach – to świetny sposób na uporządkowanie myśli i warzyw na zagonach.  Na temat płodozmianu również sporo usłyszycie w podcastach Naturalnie o Ogrodach.

Katarzyna Bellingham
Katarzyna Bellingham

Projektantka zieleni i propagatorka ekoogrodnictwa.

Choć pracowała w ogrodzie u księcia Karola, to z szacunkiem pochyla się nad jeżem, pokrzywą czy dżdżownicą. Swój ogród na Kaszubach prowadzi zgodnie z zasadą: nie wtrącać się w życie roślin i jak najmniej ingerować w naturę. Prowadzi podcasty, bloga oraz sklep z sadzonkami warzyw, ziół i kwiatów: www.katarzynabellingham.pl

Fot. Agnieszka Majewska

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Nasi Partnerzy polecają

Materiał Partnerski

Materiał sponsorowany

Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE
Pozostałe podkategorie