Dachowe okna na poddasze są droższe o 50%, ale czy lepsze? Porównujemy okna pionowe i połaciowe

Najlepiej jest, gdy na poddaszu możemy zastosować okna obu rodzajów. Umiejętnie zestawiając ze sobą okna pionowe i połaciowe, można optymalnie doświetlić poddasze i stworzyć ciekawe aranżacje wnętrz. Jednak nie na każdym poddaszu jest to możliwe (zależy to od konstrukcji dachu). Rodzaj okien warto dopasować do przestrzeni, do której są przeznaczone. A to z kolei zależy od wielkości i aranżacji poddasza.

Okna pionowe a dachowe na poddaszu - porównanie

Okna pionowe, zwane też elewacyjnymi, mogą być większe niż dachowe. Jeśli tylko jest miejsce, można wstawić okna lub portfenetry o wielkości dopuszczanej przez producenta profili i pakietów szybowych. Wielkość standardowych pakietów szybowych sięga 2,4 m². Jeśli zastosuje się szyby o grubości 6 mm, może jeszcze wzrosnąć. Stosując pionowe tafle szkła, można przeszklić całą elewacyjną część poddasza.

W przypadku okien dachowych maksymalna powierzchnia jest ograniczona rozstawem krokwi, bo między nimi je się wstawia. Okna mają znacznie mniejsze wymiary. Maksymalna powierzchnia przeszklenia wynosi około 1,25 m². Takie okna również można zestawiać obok siebie, nie będzie to jednak tak lekka konstrukcja, jaką można wykonać z okien elewacyjnych.

Okna elewacyjne oprócz światła zapewniają też kontakt wzrokowy z otoczeniem, co jest potrzebne człowiekowi. Przebywanie w pomieszczeniu, z którego nie widać świata, może spowodować dyskomfort. W przypadku okien w połaci będziemy mieć jasno, ale nie zawsze wyjrzymy przez nie na świat.

Współczynnik przenikania ciepła u

Okna wstawiane w elewacji muszą mieć niższy współczynnik przenikania ciepła U niż okna dachowe, więc lepiej izolują termicznie poddasze.

Współczynnik U wynosi odpowiednio:

• okna pionowe – nie więcej niż 0,9 W/(m².K),
• okna dachowe – nie więcej niż 1,1 W/(m².K).

Okna dachowe mimo mniejszych rozmiarów mogą dobrze doświetlić poddasze, ponieważ wpada przez nie więcej światła niż przez okna pionowe. Umieszczone w pewnych odstępach wysoko na połaci dobrze oświetlą całe wnętrze. Okna elewacyjne mogą doświetlić całą przestrzeń w pobliżu ściany, w której są wstawione. W przypadku dużych powierzchni, zwłaszcza jeśli są tam zakamarki pod łamanym dachem, nie doświetlą dostatecznie całości.

Okna dachowe są osłonięte kołnierzem uszczelniającym i oblachowaniem z aluminium, więc są dobrze zabezpieczone przed czynnikami atmosferycznymi. Zimą może na nich długo zalegać śnieg i lód. W przypadku okien pionowych deszcz i śnieg szybko po nich spływa. Okna plastikowe i aluminiowe nie wymagają konserwacji powierzchni przez wiele lat. Jeśli zdecydujemy się na drewniane, co 10-15 lat trzeba liczyć się z konieczności ich pomalowania na nowo lub dokonania napraw w powłoce lakierniczej.

Okna elewacyjne oraz nisko zamontowane połaciowe można bez problemu myć i wykonywać przy nich zabiegi konserwacyjne, ponieważ są łatwo dostępne. W przypadku w całości szklanych ścian na poddaszu lub okien dachowych zamocowanych wysoko w połaci konieczne będzie zastosowanie środków nadzwyczajnych, np. wynajęcie ekipy ze sprzętem specjalistycznym.

Ile kosztuje okno dachowe z montażem?

Okna dachowe są droższe od elewacyjnych. Ich ceny zaczynają się od około 1000 zł za mały wymiar 78x55 cm. Okno o wymiarach 114x140 cm (1,16 m² przeszklenia) kosztuje około 2000 zł. Okna pionowe z PCV o podobnych wymiarach można kupić o połowę taniej. Koszt montażu okna dachowego waha się między 250 zł/mb a 600 zł/mb za jedno okno.

Okno w szczycie domu

W budynkach ze ścianami szczytowymi można zastosować:

• okna elewacyjne
• portfenetry
• okna balkonowe/drzwi tarasowe

To proste i wygodne rozwiązanie. Wielkość okien dopasowuje się do wielkości pomieszczenia. Same okna elewacyjne mogą wystarczyć na niezbyt rozległych poddaszach o dwóch wielkich sypialniach wzdłuż szczytów domu (światło na podeście przy schodach może dostarczyć świetlik).

Tradycyjne okna można dekoracyjnie osłonić firankami i zasłonami albo roletami materiałowymi. W ten sposób powstanie miło urządzony fragment sypialni. Jeśli będzie tam pokój do pracy, przy oknie można postawić biurko. Wiele osób wykorzystuje parapety do ekspozycji kwiatów lub bibelotów.

Portfenetr to sposób na nowoczesne wyposażenie poddasza. Bardzo często w ścianach szczytowych stosuje się 2 portfenetry. Taki układ bywa, gdy za nimi są dwa pokoje dla dzieci. Portfenetr zapewnia dużo światła, bo jest wielkości drzwi, można przez niego też wyglądać na świat. Na elewacji jest wykańczany balustradą, żeby chronić przed wypadnięciem.

Poddasze z tarasem albo balkonem to bardzo reprezentacyjne rozwiązanie. Można wtedy zastosować szerokie drzwi tarasowe w wersji przesuwnej.

Ściana szczytowa na poddaszu może być też w całości przeszklona – składać się w kilku kwater okiennych. Poddasze z takim przeszkleniem to wielka ozdoba domu. Wykonanie okien w kształcie trójkąta, żeby wypełnić płaszczyznę, nie stanowi problemu. Jednak trudniej jest znaleźć sposób na wykonanie przesłon do trójkątnych okien. Trzeba się więc zastanowić, w którą stronę świata będzie wystawa, żeby nie mieć problemów z przegrzaniem.

Okno lukarnowe

Można tam wstawić:

• okna elewacyjne
• portfenetry

Lukarny coraz rzadziej widzimy w budynkach. Przed laty były popularne, bo panowała moda na domy w stylu tradycyjnym, nawiązujące do dworków. Lukarna jest potrzebna, jeśli chcemy mieć na poddaszu okno pionowe, ale nie ma na nie miejsca. Należy wtedy zbudować nadstawkę w dachu, w której można wstawić takie okno. Zapewnia ono nie tylko światło słoneczne, ale także możliwość podziwiania okolicy. Przy oknie w lukarnie można stworzyć miejsce do pracy lub nauki, bo nieco powiększa poddasze, stanowiąc przestrzeń o większej wysokości.

Konieczność zbudowania lukarn to częsty problem na małych i niskich poddaszach, które trudno doświetlić i urządzić. Lepiej unikać takich rozwiązań, bo komplikują one i podrażają dach. A efekt jest gorszy niż w przypadku okien w ścianach szczytowych.

Okna dachowe - rodzaje

W połaci można wstawić okna dachowe:

• obrotowe
• uchylno-obrotowe
• o podwyższonej osi obrotu
• kolankowe
• balkonowe

Wybór rodzaju okien zależy od tego, jak chcemy z nich korzystać. Żeby było to wygodne, dolna krawędź okna powinna wypadać na wysokości 110-140 cm nad podłogą, a górny kraniec przeszklenia - nie niżej niż 220 cm.

Przez okna umieszczone skośnie wpada więcej światła na poddasze niż przez okna pionowe. Jednak są one mniejsze od elewacyjnych, więc pojedyncze okno doświetli mniejszą powierzchnię. W większych pomieszczeniach trzeba wstawić kilka i dopiero wtedy będzie tam widno. Żeby doświetlić np. otwartą przestrzeń poddasza, najlepiej wstawić pojedyncze okna lub zespolenia okien dachowych w pewnej odległości od siebie. Okna dachowe można ustawić poziomo lub pionowo (albo w obu kierunkach) obok siebie i tworzyć wielkie przeszklenia. Jednak taki układ zależy od rozstawu więźby, bo okna mocuje się między krokwiami. Można też dokonać korekty więźby, żeby wstawić okna bardzo blisko siebie, ale są w tym ograniczenia konstrukcyjne.

W przypadku okien dachowych może być problem z wyglądaniem przez nie i podziwianiem świata. Chcąc mieć taką możliwość trzeba odpowiednio zaplanować poddasze, np. ścianka kolankowa nie może być zbyt wysoka. Warto wybierać wysokie okna albo takie z elementem doświetlającym na dole lub górze. Podobny efekt dadzą okna kolankowe zestawione z innymi oknami połaciowymi umieszczonymi wyżej.

Wady okien dachowych: przegrzewanie i kondensacja pary wodnej

Mimo że okna połaciowe doskonale doświetlają wnętrza, ich montaż wiąże się z dwoma kluczowymi wyzwaniami: ryzykiem przegrzewania się pomieszczeń latem oraz kondensacją pary wodnej zimą. Ze względu na swoje nachylenie, okna dachowe są znacznie bardziej narażone na działanie promieni słonecznych, co w upalne dni może prowadzić do nadmiernego wzrostu temperatury na poddaszu. Aby temu zapobiec, warto zainwestować w dedykowane osłony zewnętrzne, takie jak rolety czy markizy, które blokują ciepło jeszcze przed dotarciem do szyby, w przeciwieństwie do mniej skutecznych osłon wewnętrznych.

Drugim problemem jest skraplanie się pary wodnej na wewnętrznej powierzchni szyby, szczególnie w okresie grzewczym. Ciepłe i wilgotne powietrze unosi się ku górze, a w kontakcie z chłodną powierzchnią okna ulega kondensacji. Aby zminimalizować to zjawisko, kluczowa jest sprawna wentylacja pomieszczenia. Nowoczesne okna dachowe często wyposażone są w nawiewniki lub funkcje rozszczelnienia, które zapewniają stały dopływ świeżego powietrza bez konieczności otwierania skrzydła.

Rodzaje pakietów szybowych – klucz do komfortu i oszczędności energii

Wybór odpowiedniego pakietu szybowego ma fundamentalne znaczenie dla komfortu termicznego, akustycznego i efektywności energetycznej poddasza. Standardem są obecnie pakiety dwuszybowe, jednak coraz częściej inwestorzy decydują się na okna trzyszybowe, a nawet czteroszybowe, które oferują znacznie lepszą izolacyjność cieplną. Przekłada się to bezpośrednio na niższe rachunki za ogrzewanie zimą i mniejsze nagrzewanie się wnętrz latem.

Nowoczesne pakiety szybowe to jednak coś więcej niż tylko liczba tafli szkła. Producenci oferują szereg zaawansowanych rozwiązań, które podnoszą komfort użytkowania. Warto zwrócić uwagę na pakiety o podwyższonej izolacyjności akustycznej, zdolne zredukować hałas nawet o 42 dB, co jest szczególnie istotne w domach zlokalizowanych blisko ruchliwych dróg. Inne przydatne opcje to powłoki łatwozmywalne, które ułatwiają utrzymanie szyb w czystości, powłoki antyroszeniowe zapobiegające osadzaniu się pary na zewnętrznej szybie oraz filtry blokujące promieniowanie UV, chroniące meble i podłogi przed blaknięciem.

Wysokość montażu okna a cyrkulacja powietrza i kondensacja

Prawidłowa wysokość montażu okna dachowego to nie tylko kwestia wygody obsługi, ale przede wszystkim kluczowy element zapewniający właściwą cyrkulację powietrza i ograniczający ryzyko kondensacji pary wodnej. Eksperci zalecają, aby dolna krawędź okna znajdowała się na wysokości od 110 do 140 cm nad podłogą. Taki montaż pozwala na umieszczenie pod oknem standardowego grzejnika.

Obecność grzejnika pod oknem jest niezwykle ważna, ponieważ wytwarza on prąd wstępujący ciepłego powietrza, który osusza szybę i zapobiega jej roszeniu. Aby proces ten przebiegał skutecznie, konieczne jest również prawidłowe wykończenie wnęki okiennej. Szpalety, czyli wewnętrzne powierzchnie wnęki, powinny być ukształtowane w taki sposób, aby dolna była prostopadła do podłogi, a górna – równoległa. Taki układ nie blokuje cyrkulacji i pozwala ciepłemu powietrzu swobodnie omywać całą powierzchnię szyby, co skutecznie minimalizuje zjawisko kondensacji.