Ostatni dzwonek w warzywniku! Co zebrać przed pierwszym przymrozkiem, a co może poczekać?

Pierwsze przymrozki to sygnał, że trzeba szybko zdecydować, które warzywa zebrać, a które można jeszcze zostawić na grządkach. Najbardziej wrażliwe gatunki warto zebrać jeszcze przed nocą z temperaturą spadającą w okolice 0°C. Inne warzywa mogą pozostać w ogrodzie dłużej, a część dobrze znosi chłód i lekkie przymrozki. Dlatego śledź prognozy pogody i przed nadejściem mroźnej nocy podziel warzywa na trzy grupy: te do natychmiastowego zbioru, te, które mogą jeszcze poczekać, oraz te, którym niska temperatura nie szkodzi.

Warzywa ciepłolubne zbierz przed przymrozkami

U warzyw ciepłolubnych nawet najmniejszy przymrozek powoduje nieodwracalne uszkodzenia. Woda zawarta w ich komórkach zamarza, niszcząc delikatne tkanki. Dlatego należy je zebrać, gdy tylko prognozy zapowiadają nocne spadki temperatury w okolice zera.

• Pomidory - mróz niszczy zarówno owoce, jak i całą roślinę. Koniecznie zbierz wszystkie dojrzałe i wybarwione pomidory. Nie spisuj na straty tych zielonych! Zerwij je i rozłóż w ciepłym, przewiewnym miejscu (np. na parapecie w domu, ale nie w pełnym słońcu), a z czasem dojrzeją. Możesz też przygotować z nich pyszne przetwory, np. chutney lub sałatkę.

Przeczytaj też: Co zrobić z zielonymi pomidorami? Jak je przechować, by dojrzały, i co z nich zrobić

• Papryki - są wrażliwe na chłód. Ich soczyste ścianki po przemrożeniu stają się miękkie i wodniste. Zbierz wszystkie owoce, nawet te, które nie są w pełni wybarwione – w domu nabiorą jeszcze nieco koloru.

• Ogórki - jeśli jakieś ostatnie ogórki uchowały się na krzakach, to ostatni moment na ich zbiór. Są w ponad 90% złożone z wody i mróz niszczy je błyskawicznie.

• Cukinie i patisony - ich delikatna skórka i soczysty miąższ nie mają żadnych szans w starciu z mrozem. Zbierz wszystkie owoce, pamiętając, że te mniejsze są zazwyczaj najsmaczniejsze.

• Fasolka szparagowa - jej strąki po przymrozku stają się wodniste, miękkie, wiotkie i tracą chrupkość. Zbierz wszystkie, które nadają się do jedzenia. Można je zblanszować i zamrozić na zimę.

• Dynie i melony - choć wydają się twarde, większość odmian dyni (szczególnie tych o cieńszej skórce) oraz wszystkie melony należy zebrać przed silniejszymi przymrozkami. Mróz może uszkodzić skórkę, otwierając drogę bakteriom i pleśni, co uniemożliwi ich długie przechowywanie. Podczas zbioru koniecznie zostaw kilku centymetrowy ogonek – to "korek", który chroni dynię przed psuciem.

Te warzywa są bardziej odporne, ale zbierz je, zanim przyjdą mrozy

Tej grupie warzyw lekki, krótkotrwały przymrozek (do -2°C) zwykle nie szkodzi, a czasem nawet poprawia ich walory smakowe. Należy je jednak zebrać przed nadejściem silnych, długotrwałych mrozów i zamarznięciem gleby.

• Warzywa korzeniowe (marchew, pietruszka, buraki, seler) - ziemia stanowi dla nich naturalny izolator. Lekki przymrozek, który zetnie ich natkę, nie uszkodzi korzeni. Wręcz przeciwnie, chłód stymuluje przemianę skrobi w cukry, dzięki czemu stają się słodsze. Można je zbierać sukcesywnie, ale ostateczny zbiór należy przeprowadzić, zanim ziemia zamarznie na kamień, co uniemożliwi ich wykopanie.

• Kapusta głowiasta (biała i czerwona) - krótkotrwały przymrozek nie zaszkodzi zwartym głowom, ale długotrwały mróz może jednak uszkodzić zewnętrzne liście. Najlepiej zebrać ją przed nadejściem temperatur spadających poniżej -5°C.

• Kalafior i brokuł - ich róże mogą zostać uszkodzone przez silniejszy mróz. Warto je zebrać po pierwszych lekkich przymrozkach, ale nie czekać na prawdziwą zimę.

• Odmiany jesienne sałat i szpinaku dobrze znoszą lekkie przymrozki. Można je chronić agrowłókniną, by przedłużyć zbiory o kilka tygodni.

Tym warzywom mróz nie zaszkodzi

To prawdziwi bohaterowie późnej jesieni i zimy. Dla nich przymrozek to nie wróg, a przyjaciel, który sprawia, że stają się smaczniejsze, słodsze i bardziej kruche.

• Jarmuż - absolutny król mrozoodporności. Można go zbierać przez całą zimę, prosto spod śniegu. Po przemrożeniu jego liście tracą goryczkę i stają się wyraźnie słodsze.

• Brukselka - zyskuje na smaku po pierwszych przymrozkach. Zimno inicjuje w niej procesy, które prowadzą do wzrostu zawartości cukrów. 

• Pasternak - smak pasternaku po przemrożeniu staje się głębszy, słodszy i bardziej orzechowy. Można go pozostawić w ziemi na zimę (okrywając grządkę grubą warstwą ściółki) i wykopywać w miarę potrzeb, dopóki ziemia nie zamarznie.

• Pory - odmiany zimowe bez problemu zimują w gruncie. Można je obsypać ziemią (kopczykować), co dodatkowo ochroni ich białą część. Zbiór można prowadzić aż do wiosny.

Przeczytaj też: Jesienne porządki w ogrodzie warzywnym - co trzeba zrobić w warzywniku na koniec sezonu?

Zobacz galerię zdjęć: Młyn Patryki na Warmii. Zobacz jak wyglądała przebudowa starego młyna

Kiedy Bożena i Andrzej kupowali młyn w Patrykach, planowali żeby był budynkiem gospodarczym, pomocniczym, ale z charakterem. Potem plany się zmieniły. Powiedzieli sobie: może damy radę zrobić swój nowy dom w tym starym młynie. Przeczytaj o tym remoncie.