Spis treści
- Nieodpowiedni dobór stanowiska dla warzyw
- Niewłaściwie dobrane pojemniki do warzyw
- Nadmierne zagęszczenie warzyw na balkonie
- Zbyt dużo warzyw na niekorzyść roślin ozdobnych
- Siew warzyw od razu do docelowych pojemników
- Brak dobrego zagospodarowania przestrzeni
- Warzywa na balkonie nie mogą utrudniać mobilności
- Idealne podłoże i niezbędny drenaż dla zdrowych warzyw na balkonie
Uprawa warzyw na balkonie to połączenie przyjemnego z pożytecznym. Przyjemne, gdyż uzyskanie plonów sprawia satysfakcję, a pożyteczne, bo można uzyskać smaczne i zdrowe dodatki do potraw. Dla wielu osób jest to jedna z nielicznych możliwości (poza ogródkami działkowymi) samodzielnej produkcji warzyw. Aby uprawa była efektywna i jednocześnie udało się ładnie zaaranżować balkon, trzeba unikać poniższych błędów.
Nieodpowiedni dobór stanowiska dla warzyw
Warzywom w ogrodzie łatwo dobiera się optymalne miejsce, tunel foliowy zawsze można przestawić. Natomiast z balkonem nic się nie zrobi, stoi tam, gdzie stoi. Co to oznacza w aspekcie uprawy warzyw? Na balkonie o wystawie północnej lepiej zrezygnować z uprawy. Wystawa wschodnia i zachodnia są dużo korzystniejsze i dają dobry plon. Na prażącym słońcu (południe) uprawa jest możliwa, ale potrzebuje większej troski i pewnej modernizacji. Warzywa lubią dużą ilość światła, ale bezpośrednie nasłonecznienie w okresie upałów może im szkodzić (wysychanie, poparzenia). Dlatego warto skorzystać z rozwiązania, które umożliwi częściową osłonę balkonu (np. maty, panele ogrodzeniowe, kratownice z pnączami lubiącymi słońce i markizy). Wzmożona pielęgnacja sprowadza się natomiast do częstszego podlewania (latem nawet nawet dwa razy dziennie).
Niewłaściwie dobrane pojemniki do warzyw
Warzywa na balkonie muszą mieć odpowiednio pojemne skrzynie i donice, by wydać dobry plon. Warzywa korzeniowe w płytkiej skrzyni rozrosną się głównie w części nadziemnej. Niektóre grupy, np. sałata, wyrosną w pojemnikach o głębokości zaledwie 10 cm. Najczęściej warzywa potrzebują donic o głębokości 25-30 cm. U batatów minimalna rekomendowana głębokość pojemnika wynosi aż 60 cm.
Materiał, z jakiego wykonane są pojemniki do uprawy warzyw na balkonie, ma mniejsze znaczenie, chociaż nie jest go całkowicie pozbawiony. Gliniane i ceramiczne donice mniej nagrzewają się, utrzymują wilgoć i przez to są bardziej korzystne na słoneczne balkony.
Przeczytaj też: Skrzynia na warzywa: jak zrobić samodzielnie
i
Nadmierne zagęszczenie warzyw na balkonie
Nadmierne zagęszczenie to problem, który na balkonach jest wręcz normą. W końcu trzeba gdzieś upchać lubiane rośliny, a dużo przestrzeni nie ma (zwłaszcza jeśli balkon jest mały lub wstawiło się tam meble ogrodowe). O ile wiele roślin ozdobnych wybaczy taki brak „prywatności”, u warzyw najczęściej skutkuje to słabym wzrostem, wzmożonym występowaniem chorób i szkodników, w konsekwencji słabym plonem lub jego brakiem. Dlatego warto sprawdzać rozstawę warzyw (np. na opakowaniach). Z reguły i tak będą mniejsze w gruncie, np. w skrzyni posadzi się 2-4 sadzonki, jednak jest to pewien wskaźnik.
i
Zbyt dużo warzyw na niekorzyść roślin ozdobnych
Uprawa warzyw na balkonie a aranżacja balkonu nie zawsze idą w parze. Tylko niektóre warzywa mają duże walory dekoracyjne (jarmuż, barwne odmiany buraczków, sałaty, musztardowiec) i warto je łączyć z gatunkami ozdobnymi. Większość jest uprawiana wyłącznie w celach praktycznych. Dlatego, aby cieszyć się pięknym balkonem, nie powinno się rezygnować również z roślin ozdobnych takich jak plektrantusy, surfinie, petunie, lobelie, bratki, pelargonie i wiele innych.
Przeczytaj też: Kwiaty balkonowe: TOP 10 – kwiaty do skrzynek balkonowych
Zobacz galerię zdjęć: Warzywnik na balkonie - błędy
8
Siew warzyw od razu do docelowych pojemników
Najskuteczniejsza metoda uprawy warzyw w odniesieniu do większości gatunków to produkcja rozsady. Ma to praktyczną zaletę, gdyż nasiona można wysiać pod koniec zimy lub na przedwiośniu w pomieszczeniu, a później wysadzić na balkon. Takie działanie najczęściej jest praktykowane przy uprawie roślin ciepłolubnych (papryka, pomidor), a także o długim okresie wegetacyjnym (np. orzeszki ziemne, gąbczak). Jednocześnie łatwiej można zachować prawidłowe odległości między warzywami.
Brak dobrego zagospodarowania przestrzeni
Balkon wymaga wielu wyrzeczeń – nigdy nie da się wprowadzić wszystkiego, co się zamarzyło. Dotyczy to zarówno różnorodnych obiektów (meble), jak i roślin. Dlatego kluczem jest dobre zagospodarowanie powierzchni. W przypadku warzyw obejmuje to m.in. przedplony i poplony. Po zbiorze nowalijek pojemniki z powodzeniem można wykorzystać do uprawy warzyw, które wystawia się na balkon po drugiej połowie maja. Do tego można wykorzystać wszelkie możliwe elementy na balkonie.
Rośliny rosnące w pojemnikach wolnostojących można osłonić przed nadmiernym słońcem montując skrzynie z innymi gatunkami na poręczach. Oprócz tego warto zagospodarować parapet okna (o ile nie zaciemni to pomieszczenia). Donice trzeba zabezpieczyć przed spadaniem (np. sznurem do prania). Część roślin ozdobnych o pnącym pokroju warto uprawiać w wiszących pojemnikach montowanych do zadaszenia lub elementów elewacji. Dobrym sposobem na uprawę warzyw jest także założenie na balkonie ogrodu wertykalnego. Można go kupić lub zbudować samemu (np. z palety, skrzyń lub butelek pet).
i
Warzywa na balkonie nie mogą utrudniać mobilności
Wszystkie rośliny, także warzywa, powinny znajdować się w takich miejscach, by nie utrudniały poruszania się po balkonie i korzystania z ustawionych tam mebli. Jednocześnie dostęp do nich powinien być na tyle dobry, by swobodnie i bezpiecznie wykonywać wszystkie zabiegi pielęgnacyjne.
Warzywa na balkonie to ogrodnicza „droga”, którą warto podążać. Jakieś błędy zazwyczaj się popełni, chociażby wynikające z braku systematyczności czy wolnego czasu. W końcu to radość z kontaktu z zielenią i pole do eksperymentów a nie budowa silnika rakietowego. Niemniej jednak ważne jest, by starać się je eliminować.
Idealne podłoże i niezbędny drenaż dla zdrowych warzyw na balkonie
Jednym z kluczowych, a często pomijanych, błędów jest stosowanie w uprawie warzyw na balkonie przypadkowej ziemi ogrodowej. Jest ona zazwyczaj zbyt ciężka i zbita dla warunków doniczkowych. Aby zapewnić roślinom najlepszy start, należy sięgnąć po lekkie, żyzne i przepuszczalne podłoże, dedykowane warzywom. Taka mieszanka jest wzbogacona o startową dawkę nawozu i składniki odżywcze, co wspiera rośliny w początkowej, kluczowej fazie wzrostu.
Nawet najlepsza ziemia nie zda egzaminu bez odpowiedniego drenażu, który chroni korzenie przed gniciem spowodowanym nadmiarem wody – co jest częstym problemem w uprawie pojemnikowej. Na dnie każdej donicy i skrzynki koniecznie należy umieścić warstwę materiału drenażowego. W małych pojemnikach wystarczy warstwa o grubości 2-3 cm, natomiast w dużych donicach powinna ona wynosić od 5 do nawet 10 cm. Do tego celu idealnie nadaje się keramzyt, drobny żwir, a nawet pokruszone fragmenty starych, glinianych doniczek.
Przeczytaj też:
- Uprawa rzodkiewki na balkonie. Jak uprawiać rzodkiewkę w pojemnikach?
- Uprawa sałaty na balkonie. Jak uprawiać sałatę w pojemnikach
- Uprawa papryki na balkonie. Jak uprawiać paprykę w pojemnikach?
- Pomidory na balkonie. Poznaj zasady uprawy i odmiany pomidorów na balkon
