Główne zasady ekologicznej uprawy zdrowych i pięknych roślin

2020-07-24 12:32
Uprawa zdrowych roslin Katarzyna Bellingham
Autor: Katarzyna Bellingham Nasz ogród w Zgorzałem uprawiany jest według "praktyk dobrego ogrodnictwa" opisanych w tym artykule. Wszystko rośnie pięknie i zdrowo bez grama chemii!

Co należy wiedzieć aby móc uprawiać zdrowe, silne rośliny - odporne na ataki szkodników czy chorób? Żeby wasze rośliny rosły zdrowo i obficie, musicie zapewnić im do tego jak najlepsze warunki. Od czego zacząć?

Początkujący ogrodnik nie zawsze wie, jakie są właściwe dla poszczególnych roślin warunki uprawy, co często jest powodem niepowodzeń i frustracji. Nieumiejętnie prowadzone rośliny chorują i są bardziej podatne na ataki szkodników, a wtedy zestresowany ogrodnik amator wpada w panikę i sięga po środki chemiczne, które jednak niestety - jak to bywa w przypadku lekarstw – pomagają chwilowo (albo wcale). I nie rozwiązują prawdziwego problemu, a przy okazji trują środowisko.  

Co więc zrobić aby nasze rośliny były w dobrej formie? W poprzednim artykule szczegółowo opisałam płodozmian, który przy uprawach warzyw jest bardzo ważnym elementem utrzymania zdrowego ogrodu. W tym opiszę inne czynniki, które będą tak samo ważne dla upraw warzyw, jak i dla ogrodów ozdobnych.

Gleba w ogrodzie ekologicznym

To ona jest tu najważniejsza – rośliny będą na tyle piękne i zdrowe, na ile im na to pozwoli gleba. Oczywiście woda, powietrze i wiele innych czynników są również ważne, ale gleba to podstawa. Pamiętajcie, że nawożąc nie karmicie bezpośrednio roślin – ale karmicie glebę, która później składniki pokarmowe wraz z wodą podaje dalej do rośliny. Jeśli warunki w glebie są nieodpowiednie, to składniki pokarmowe do roślin nie dotrą.

Przeczytaj też:

Jak sprawdzić, jaka ziemia jest w ogrodzie?

Uprawa zdrowych roslin Katarzyna Bellingham
Autor: Katarzyna Bellingham Zbiory, które widzicie na zdjęciu, pochodzą z ogrodu założonego w miejscu dawnej kopalni odkrywkowej węgla – warzywa i kwiaty rosną w 30 cm warstwie kompostu

Na szczęście sposób na utrzymanie zdrowej i - jak ja to mówię - "żywej" gleby jest dosyć łatwy – regularne dodawanie do gleby materii organicznej (najlepiej przekompostowanej) i całkowite odstawienie nawozów sztucznych (nawozy naturalne można używać do woli) oraz jakiejkolwiek innej chemii ogrodniczej sprawi, że nawet gleba najgorszej jakości (np. w ogródkach miejskich „przy bloku” czy po budowie) stanie się glebą żyzną, wartościową, karmiącą i utrzymującą przy życiu piękne rośliny ozdobne czy też użytkowe.
Oczywiście im gorsza jest gleba, tym dłużej ten proces będzie trwał, ale po 3-4 latach można zmienić martwą, bezwartościową glebę w super podłoże.

Ściółkujcie rabaty z kwiatami, krzewami i drzewami (szczególnie w pierwszych latach wzrostu), a także żywopłoty, zagony w warzywniku oraz roślinność w sadzie i jagodniku każdej jesieni (październik, listopad) 5-centymetrową warstwą kompostu lub przekompostowanego obornika ze stodoły czy stajni lub dobrze przekompostowaną korą. Pożyteczne bakterie oraz grzyby i pracowite dżdżownice przekazane wraz z materią organiczną waszej glebie szybko zabiorą się do pracy i ożywią podłoże. Ściółkowanie powtarzamy każdego roku.

Uprawa zdrowych roslin Katarzyna Bellingham
Autor: Katarzyna Bellingham Nasz Ogród Angielski w Zgorzałem znajduje się w miejscu, gdzie kilka lat temu był piaszczysty plac budowy – regularne ściółkowanie gleby kompostem i przekompostowanym obronikiem przywróciło jej życie i dzięki temu teraz cieszymy się fantastycznie atrakcyjnymi rabatami kwiatowymi

Woda w ogrodzie ekologicznym

Woda jest niezbędna dla utrzymania roślin w zdrowiu, ponieważ to dzięki niej wędrują do ich wszystkich części składniki pokarmowe i inne ważne elementy. Pamiętajmy jednak, że jej brak niekoniecznie związany jest z brakiem opadów atmosferycznych czy zaniechaniem podlewania z naszej strony. Najczęstszymi powodami utraty wody z gleby są:

  • zbyt przepuszczalna gleba (piaszczysta, kamienna),

  • nadmierne parowanie wody z podłoża,

  • brak możliwości wsiąkania wody do zbyt ubitej gleby,

  • pobieraniem wody przez inną roślinność, np. chwasty rosnące zbyt blisko uprawianych rośliny.

Na te wszystkie problemy możemy zaradzić ściółkując regularnie glebę 5-centymetrową warstwą kompostu, przekompostowanego obornika lub przekompostowanej kory. Materia organiczna poprawi warunki wodno-powietrzne w glebie - stanie się ona mniej przepuszczalna, a warstwa ściółki zahamuje parowanie wody z jej powierzchni, a warstwa ściółki dodatkowo uniemożliwi wzrost niepożądanym chwastom i ochroni glebę przed erozją, która niszczy jej powierzchnię tym samym hamując wsiąkanie opadów atmosferycznych.
Ściółkowanie to czynność naśladująca warunki naturalne wzrostu roślin na Ziemi, więc zastosowanie tej techniki w naszym ogrodzie to wygrana i dla nas i dla środowiska naturalnego.

Uprawa zdrowych roslin Katarzyna Bellingham
Autor: Katarzyna Bellingham Regularne ściółkowanie rabat ozdobnych czy zagonów warzywnych to podstawa uprawy zdrowych i pięknych roślin
Warto wiedzieć

Podlewanie ogrodu przez linie kroplujące jest o wiele bardziej ekonomiczne niż podlewanie wężem. Lepiej podlewać rzadziej lecz obficie (ja u siebie podlewam prerię maksymalnie 2 lub 3 razy w roku i wtedy włączam linię kroplującą na 2 lub 3 godziny), zamiast często i mało.

Warunki atmosferyczne wpływają na wzrost roślin

Czyli takie czynniki jak wiatr, deszcz czy chłód są też niesamowicie ważne. Naprawdę nie ma roślin, które dobrze rosną w miejscu "otwartym" na wiatry (w naszej części świata zazwyczaj wiatry wieją od strony zachodniej) i często po prostu stoją latami w miejscu bez milimetra przyrostu. Pamiętajmy, że w zacisznych ogrodach wszystko rośnie najpiękniej. Otaczajmy ogrody wiatrochronami, żywopłotami (najlepiej z grabu), a roślinność szczególnie delikatną (np. azalie, laurowiśnie czy skimmie) sadźmy pod płotami, płotkami lub ścianami budynków.

Uprawa zdrowych roslin Katarzyna Bellingham
Autor: Katarzyna Bellingham Nasze rabaty preriowe w Ogród Bellingham osłoniete są od strony zachodniej naturalnym wiatrochronem z brzóz, modrzewi, buków, świerków i dębów – dzięki temu na rabatach jest zacisznie, co sprzyja bezpiecznemu wzrostowi bylin

Oczywiście chłód i mrozy panujące w naszym kraju ograniczają różnorodność gatunków, jakie możemy uprawiać w ogrodzie. Niektóre rośliny, tzw. jednoroczne, jednak świetnie spędzają u nas sezon od wiosny do jesieni zdobiąc swoimi wyjątkowymi kwiatami rabaty (np. nagietki, kosmosy, kleome, cynie) i donice (np. pelargonie, begonie, petunie). Ale tutaj też jest niebezpieczeństwo wysadzenia ich „na zewnątrz” zbyt wcześnie i narażenia na szkody spowodowane wiosennymi przymrozkami lub mroźnymi wiatrami. To może mocno uszkodzić lub zahamować wzrost rośliny - nawet jeśli jej nie zabije, to sprawi, że będzie ona w gorszej formie i tym samym bardziej podatna na ataki szkodników oraz chorób. Wiatrochrony, drzewa oraz żywopłoty pomagają przy ochronie ogrodu przez chłodem, mroźnymi wiatrami wczesną wiosną i przymrozkami.

 

Uprawa zdrowych roslin Katarzyna Bellingham
Autor: Katarzyna Bellingham Dzięki znajomości wymagań naszych roślin, dobraliśmy im najlepsze miejsce wzrostu na rabatach preriowych w Ogród Bellingham. Teraz nie mają problemów ani z chorobami, ani atakami szkodników

Właściwa roślina na właściwym miejscu, czyli sadźmy rośliny zgodnie z ich wymaganiami

Kolejna podstawa utrzymania zdrowego i pięknego ogrodu. To naprawdę bardzo ważne, aby znać wymagania roślin co do nasłonecznienia i rodzaju gleby. Te informacje zawsze znajdziecie albo na etykietach na donicy czy opakowaniu zakupionej rośliny, albo w Internecie na licznych blogach i stronach opisujących różne gatunki.
Wskazówki co do stanowiska są bardzo cenne i należy za nimi podążać – rośliny kochające słońce, a uprawiane w cieniu będą rachityczne i szybko zachorują i umrą, a rośliny leśne w słońcu po prostu wyschną. Nie próbujmy też uprawiać na siłę roślinności lubiącej glebę kwaśną (np. rododendrony) w glebie zasadowej – taka walka z naturą zawsze kończy się porażką ogrodnika.

Uprawa zdrowych roslin Katarzyna Bellingham
Autor: Katarzyna Bellingham Lawenda uwielbia suchą, dobrze przepuszczalna glebę i właściwie nigdy nie potrzebuje podlewania – dlatego tak bardzo cierpi i po jakimś czasie umiera, gdy instalujemy do jej podlewania nawadnianie automatyczne. Nie wolno jej też sadzić w cieniu

Bardzo często odwiedzam encyklopedie online w celu wyszukania informacji skąd pochodzi roślina, którą mnie interesuje. Takie dane zazwyczaj znajdziecie na samym początku opisu danego gatunku i tu już macie wszystko, czego potrzebujecie. Znając  pochodzenie rośliny (np. z basenu Morza Śródziemnego) wiecie natychmiast, że uwielbia ona słońce, dobrze przepuszczalną (skalistą, piaszczystą) glebę o odczynie neutralnym lub zasadowym i może mieć problem z przetrwaniem w ogrodzie zimy w polskim klimacie. Dodatkowo takie informacje są fascynujące i sprawią, że jeszcze bardziej zainteresujecie się swoją kolekcją roślinną i staniecie się specjalistami.

Powyższe informacje powinny uzbroić każdego ogrodnika w solidną, podstawową wiedzę – która pozwoli budować dalej pasję do roślin i ich uprawy, a także właściwej pielęgnacji i gleby. Wszystkiego dopełni wasze doświadczenie, które przyjdzie z czasem. Ale nauka na błędach jest dla ogrodnika bezcenna!

Katarzyna Bellingham
Katarzyna Bellingham

Projektantka zieleni i propagatorka ekoogrodnictwa.

Choć pracowała w ogrodzie u księcia Karola, to z szacunkiem pochyla się nad jeżem, pokrzywą czy dżdżownicą. Swój ogród na Kaszubach prowadzi zgodnie z zasadą: nie wtrącać się w życie roślin i jak najmniej ingerować w naturę. Prowadzi podcasty, bloga oraz sklep z sadzonkami warzyw, ziół i kwiatów: www.katarzynabellingham.pl

Fot. Agnieszka Majewska

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE
Pozostałe podkategorie