Mirt zwyczajny – uprawa w doniczce i w ogrodzie, pielęgnacja, zastosowanie

2022-06-13 10:15
Mirt zwyczajny
Autor: GettyImages Mirt zwyczajny ma pędy gęsto pokryte drobnymi błyszczącymi liśćmi

Mirt zwyczajny to roślina nieco zapomniana, choć znana od wieków. Ten ozdobny krzew jest u nas uprawiany wyłącznie jak roślina doniczkowa. Mirt intensywnie słodko pachnie, ma znaczenie kulinarne, lecznicze i użytkowe. Jak uprawiać mirt?

Mirt zwyczajny (Myrtus communis) należy do rodziny mirtowatych (Myrtaceae). Rośnie w strefie klimatu śródziemnomorskiego obejmującego Afrykę Północną, część Azji Zachodniej, Jemen na Półwyspie Arabskim oraz Europę Południową. Jest jedną z roślin tworzących warstwę niskich drzew, wchodzą w skład makii - charakterystycznych suchych, gęstych, twardolistnych i wiecznie zielonych zarośli porastających nadmorskie regiony basenu Morza Śródziemnego.

Rodzaj Myrtus liczy zaledwie kilka gatunków. Najbardziej popularne odmiany mirtu zwyczajnego to:

  • mirt zwyczajny 'Microphylla' – karłowa,
  • mirt zwyczajny 'Leucocarpa' – odmiana o białawych jagodach,
  • mirt zwyczajny 'Variegata' – o pstrych liściach.

W naturalnych warunkach mirt dorasta nawet 5 m wysokości i jest rośliną wieloletnią. Słynie z silnie pachnących kwiatów, liści i pędów. W ogrodach przydomowych na południu Europy wykorzystuje się go tworząc pachnące żywopłoty i naturalne ogrodzenia.

10 najpopularniejszych roślin na żywopłot >>>

Spis treści

  1. Jak wygląda mirt?
  2. Jak uprawiać mirt?
  3. Zimowe przechowywanie mirtu
  4. Rozmnażanie i przesadzanie mirtu
  5. Choroby i szkodniki mirtu
  6. Mirt jako roślina lecznicza - olejek mirtowy
  7. Mirt w kuchni

Jak wygląda mirt?

Mirt zwyczajny to krzew o zwartej budowie o wzniesionych i mocno skupionych pędach, pokrytych średniej wielkości skórzastymi liśćmi eliptycznego kształtu w kolorze ciemnej zieleni. Liście są silnie błyszczące, liczne, nie opadają na zimę. Na przełomie kwietnia i maja krzewy rozpoczynają kwitnienie, pokrywając się drobnymi, licznymi, białymi kwiatami o upojnym, słodkim zapachu. Kwiaty są płaskie, pojedyncze, o pięciopłatkowej koronie. Roślina kwitnie całe lato. Z zapylonych kwiatów powstają owoce - ciemnogranatowe lub białawe jagody o nieco wydłużonym kształcie, przypominające szyszkojagody jałowca pospolitego. Są jadalne, mają korzenno słodki smak. W kuchni używane są do przyprawiania mięsa, wysuszone stosuje się czasem zamiast pieprzu. Owoce są pokarmem ptaków, które roznoszą nasiona po okolicy.

Owoce egzotyczne z domowej uprawy w doniczce >>>

Czy wiesz, że...

Mirt to roślina powszechnie znana już w Starożytności i uznawana za symbol miłości, piękna i nieśmiertelności. Wieńcami z mirtu ozdabiano głowy młodych panien przed obrzędem weselnym na znak szczęścia i płodności. Drewno mirtu (mirra) oraz jego liście były wykorzystane do produkcji kadzidła i wykorzystywane podczas ceremonii religijnych w starożytnej Grecji. W Wielkiej Brytanii kwiaty mirtu symbolizują miłość i nadzieję i są tradycyjnym elementem bukietów ślubnych,  a tradycja sięga czasów Królowej Wiktorii z 1840 r. Jest jedną z roślin, którą Żydzi spożywają w czasie święta Sukkot. W Biblii mirt symbolizuje nieśmiertelność i zwycięstwo życia nad śmiercią. Jest także symbolem pokoju i radości. Mirt łatwo odradza się po pożarach, dlatego uważany jest za symbol odnowy i oczyszczenia.Na wsi podczas ludowych obrzędów gałązkami mirtu zdobiło się gromnice, ołtarze, przydrożne figurki i święte obrazy. Wyplatało się z nich dekoracyjne wianki okolicznościowe. Podczas ważnych uroczystości rodzinnych przystrajano nim dziecięce beciki do chrztu, dekorowano weselne i komunijne stoły.

Jak uprawiać mirt?

W naszym kraju mirt traktowany jest jako roślina egzotyczna i nie cieszy się zbyt dużym zainteresowaniem. Amatorzy ogrodnictwa niesłusznie obawiają się jego uprawy. Nie wymaga on wielu skomplikowanych zabiegów pielęgnacyjnych. Mirt jest rośliną ciepłolubną, dlatego w Polsce nie jest uprawiany w gruncie, a jedynie w doniczkach. W uprawie pojemnikowej dorasta do 1,5 m wysokości. Mirt jest wrażliwy na duże spadki temperatury i nie jest mrozoodporny. Nie jest jednak typową rośliną pokojową - preferuje wystawę słoneczną i potrzebuje dopływu świeżego powietrza. Lubi mieć wolną przestrzeń wokół siebie. Latem najlepiej czuje się wystawiony na zewnętrznym zacisznym balkonie, tarasie lub werandzie w ogrodzie.

Balkon w stylu śródziemnomorskim - jak urządzić balkon w śródziemnomorskim klimacie >>>

Mirt atrakcyjnie prezentuje się w dużych donicach z naturalnego materiału - kamienia lub gliny wśród oleandrów, drzewek oliwnych i cytrusowych tworząc atmosferę słonecznej Toskanii, Grecji czy Prowansji. Równie ładnie wygląda wstawiony do wiklinowego kosza.

Mirt wymaga dość żyznej, przepuszczalnej i kompostowanej gleby o odczynie kwaśnym. Jeśli nie zapewnimy odpowiedniego drenażu ziemi (keramzyt, kora, żwirek), korzenie zgniją, roślina zżółknie i w konsekwencji uschnie. Podlewamy więc umiarkowanie wodą miękką np. odstaną deszczówką i nawozimy tylko latem płynnymi nawozami bez zawartości wapnia w składzie.

Zimowe przechowywanie mirtu

Optymalne warunki do przezimowania mirt znajdzie w pomieszczeniu jasnym i chłodnym (o temperaturze 5-10 st. C). Wtedy przechodzi okres spoczynku. Podlewamy go sporadycznie, po wcześniejszym sprawdzeniu podłoża. Źle zniesie przechowywanie w pomieszczeniu ze stale włączonym kaloryferem.

Mirt zwyczajny
Autor: GettyImages W naszym kraju mirt jest uprawiany w doniczkach

Rozmnażanie i przesadzanie mirtu

W Polsce mirt rozmnaża się przede wszystkim przez sadzonki półzdrewniałe, długości 3-5 cm, pobrane z wierzchołka rośliny matecznej wczesną wiosną lub na przełomie lica i sierpnia. Mirt ukorzenia się w mieszance torfu z piaskiem. Czas ukorzenienia wynosi około 1 miesiąca. Rozmnażanie z nasion jest możliwe, ale rośliny wschodzą długo i nierównomiernie.

Rozmnażanie roślin doniczkowych przez sadzonki wierzchołkowe >>>

Mirt nie lubi przesadzania, dlatego młode rośliny od razu sadzimy w docelowe większe pojemniki. Aby otrzymać oczekiwany pokrój drzewka, np. w formie stożka, kolumny lub kuli, drzewko mirtu można regularnie przycinać - zabieg ten najlepiej wykonywać wczesną wiosną. Mirt możemy przycinać dekoracyjnie, nadając mu formę drzewek bonsai.

Choroby i szkodniki mirtu

Mirt nie jest szczególnie podatny na choroby grzybowe i szkodniki. Odpowiednia pielęgnacja rośliny, tj. wietrzenie i odpowiednie podlewanie, uchroni roślinę przed poważnymi problemami. Rośliny należy od czasu do czasu doglądać i zwracać uwagę na niepokojące objawy. Typowymi dla tej rośliny niechcianymi owadami: są mszyce, tarczniki i wełnowce. Roślina jest czasem porażana przez chwaścika mirtowego - to grzyb, którego obecność objawia się ciemnofioletowymi plamami występującymi po zewnętrznej stronie liści oraz szarym nalotu z drugiej strony powierzchni liścia. Zaatakowane chwaścikiem części rośliny należy niezwłocznie usunąć.

Mirt jako roślina lecznicza - olejek mirtowy

Mirt jest cennym surowcem zielarskim. Napar z ziela mirtu wykazuje działanie rozkurczowe, przeciwbólowe, i wykrztuśne. Mirt zawiera olejek eteryczny, którego zapach jest podobny do zapachu eukaliptusa. Głównymi składnikami olejku mirtowego są: pinen, cineole 1,8 i linalol. Aromaterapia na bazie mirtu udrażnia zatoki, ułatwia oddychanie przy astmie i zapaleniu górnych dróg oddechowych. Inhalacje zaleca się również osobom chorym na niedoczynność tarczycy. Olejek i wyciąg alkoholowy z mirtu jest stosowany miejscowo w leczeniu łojotoku, stanów zapalnych skóry i trądziku, działa przeciwświądowo. Olejek i spirytus mirtowy używany jest do zwalczania pasożytów skórnych.Mirtowy olejek eteryczny ma korzenno-cytrusowy zapach i znajduje zastosowanie w produkcji perfum. Stosowany jest do aromatyzowania past do zębów, kosmetyków po goleniu i dodatków do kąpieli. Zaparzona herbatka z dodatkiem mirtu podawana osobom chorym na cukrzycę obniża poziom cukru we krwi. Odwar z liści jest stosowany do użytku zewnętrznego ponieważ pomaga przy gojeniu się ran i owrzodzeń oraz do użytku wewnętrznego – stosowany w zaburzeniach trawiennych i zapaleniach dróg moczowych.Mirt zawiera także kwas acetylosalicylowy, który ma działanie przeciwbólowe, napotne i przeciwzapalne, jest wskazany w profilaktyce choroby niedokrwiennej serca i wtórnego zawału, a także w zapobieganiu powikłaniom pozawałowym. Innym składnikiem mirtu jest mirycetyna – cenny flawonoid oraz silny antyoksydant wykazujący działanie profilaktyczne w chorobach krążenia. Żucie świeżych liści mirtu ma działanie antyseptyczne, ściągające w stanach zapalnych jamy ustnej oraz niwelujące nieświeży oddech.

Nalewka z mirtu zadziała korzystnie na nasze zdrowie psychiczne, złagodzi nerwowość, stres i napięcia. Mirt ustawiony na słonecznym balkonie będzie wydzielał eteryczne olejki, których aromat będzie pozytywnie wpływał na nasze samopoczucie.

Mirt zwyczajny
Autor: GettyImages Liście mirtu są wykorzystywane jako przyprawa - mają ostro-gorzki smak

Mirt w kuchni

Owoców mirtu używa się do przyprawiania deserów i słodkich potraw. Na Sardynii możemy delektować się słynnym na całym świecie likierem przygotowanym na bazie mirtu. Dwie odmiany tego trunku to:

  • mirto rosso – wytwarzany z owoców mirtu (słodkie),
  • mirto bianco – do produkcji którego wykorzystywane są liście rośliny.

Liście mirtu są wykorzystywane jako przyprawa. Mają ostro-gorzki smak. Posiekane lub w całości są używane do przyprawiania pieczonych mięs, gulaszy, mięsnych potrawek, do farszów i sałatek. Włosi całymi gałązkami mirtu owijają mięso, jagnięcinę i drób przed pieczeniem lub do wędzenia.

Uprawa ziół w domu: poradnik. Zioła w doniczkach >>>

Żyworódka – właściwości lecznicze i pielęgnacyjne >>>

Aloes: uprawa w domu, właściwości lecznicze i zastosowanie aloesu >>>

Czy wiesz jak nazywa się ta roślina?

Pytanie 1 z 10
Jak nazywa się ta roślina?
Monstera
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Nasi Partnerzy polecają
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE