Jak założyć ekologiczny warzywnik? Projekt, miejsce i ogrodzenie krok po kroku

Od kilku lat warzywniki, jagodniki, przydomowe sady i ogrody ziołowe stały się bardzo popularne. Ogród użytkowy jest w 99 proc. wszystkich projektów, które wykonuję dla klientów. Bardzo mnie to cieszy, ponieważ uprawa warzyw, owoców, ziół oraz kwiatów z przeznaczeniem do wazonu to moja wielka pasja. Wierzę, że każdy z nas ma w sobie duszę ogrodnika i trzeba ją tylko chcieć rozbudzić!

Warzywa uprawiać może każdy, wystarczy tylko chcieć

Nie musimy od razu mieć dużego ogrodu warzywnego, rośliny jadalne można uprawiać w skrzynkach lub donicach na parapecie, na balkonie i tarasie. W małej przestrzeni sprawdzą się drzewka owocowe szczepione na karłowych podkładkach oraz krzewy jagodowe, takie jak porzeczka czy malina. W wiszących pojemnikach – donicach czy koszach, świetnie rosną wszelkie warzywa, od sałaty i bazylii zaczynając, a na jarmużu i dyni kończąc. W tym artykule skoncentrujemy się na warzywniku tradycyjnym.

Zobacz, jak powinien wyglądać warzywnik idealny – zdjęcia

Jak założyć warzywnik ekologiczny – wybór najlepszego miejsca

Jeśli jest to możliwe ze względu na ukształtowanie działki, to warzywnik najlepiej jest umiejscowić na jak najbardziej płaskim i wyrównanym terenie. Związane jest to głównie z praktycznością i późniejszą wygodą pracy, bo w warzywniku spędzamy sporo czasu, a poza tym popychanie taczki pod górę naprawdę nie jest przyjemne.

Warzywnik musi być umiejscowiony w dobrze naświetlonym i osłoniętym od wiatrów miejscu, gdyż warzywa potrzebują słońca oraz ciepła do wzrostu. Tak więc wybierzcie miejsce, na które promienie słoneczne padają przez przynajmniej 8 godzin dziennie (podczas miesięcy letnich), pamiętając, że światło przedpołudniowe jest dla roślin mniej wartościowe niż światło popołudniowe.

Poza tym warzywnik na pewno warto założyć w bliskim sąsiedztwie domu czy drzwi tarasowych prowadzących do kuchni. Pomyślmy sobie, jak będziemy z niego w przyszłości korzystać – droga kucharza po pęczek rzodkiewki czy kilka liści pietruszki powinna być jak najkrótsza.

Projekt warzywnika: układ grządek, ścieżki i funkcjonalna przestrzeń

Gdy już podjęliście decyzję, gdzie założyć warzywnik, to ołówkiem na papierze rozrysujcie jego projekt. Najlepszym i najpraktyczniejszym kształtem dla warzywnika jest kwadrat lub prostokąt – na takim planie łatwo będzie wytyczyć ścieżki, zagony i inne ważne części ogrodu warzywnego, którymi powinny być: szklarnia, inspekt (w dobrze nasłonecznionym miejscu), trzy- lub dwukomorowy kompostownik (ulokowany w ciepłym, zacisznym miejscu), beczka na nawozy płynne (najlepiej w sąsiedztwie szklarni), zagon pod uprawę żywokostu (najlepiej w sąsiedztwie kompostownika, może być lekko zacienione) i oczywiście ławeczka.

Pamiętajmy również o doprowadzeniu wody i jeśli jest to możliwe również prądu – te media najlepiej poprowadzić do szklarni.

Zacznijcie od wytyczenia centralnej ścieżki (a najlepiej dwóch centralnych ścieżek krzyżujących się pośrodku) i wejść do warzywnika – pamiętając o praktyczności i dobrej komunikacji z domem. Centralne ścieżki, dla późniejszej wygody korzystania z nich, powinny mieć 0,8 do 1 m szerokości. Pozostałe ścieżki między zagonami powinny mieć od 30 do 50 cm. Same rabaty natomiast powinny być szerokości 1,2 m dla rabat wzniesionych, a dla zagonów tradycyjnych jest to bez znaczenia. Długość rabat wzniesionych oraz wielkość zagonów tradycyjnych będzie uzależniona od wielkości waszego warzywnika.

Jak ogrodzić ekologiczny warzywnik?

Jak wspominałam wcześniej, warzywnik powinien być w miejscu zacisznym, dzięki czemu wszystko będzie w nim rosło znacznie lepiej. Tak więc proponuję cały warzywnik obsadzić dookoła wzdłuż jego granicy żywopłotem – pozostawiając oczywiście wejścia. Na taki żywopłot najlepiej nadaje się grab pospolity – który w naszych warunkach rośnie łatwo, szybko i nie choruje.

Zakładając żywopłot z grabu, sadzimy rośliny z  tzw. "gołym korzeniem" co 1 m, najlepiej w dwóch rzędach. Sadzimy w okresie od października do kwietnia. W pierwszym sezonie po posadzeniu, gdy sadzonki się ładnie przyjmą (a to będzie widoczne na początku lata) żywopłot przycinamy równo nad ziemią na wysokości 1/2 do 1/3 wysokości roślin, aby całość się dobrze zagęściła. W kolejnych latach żywopłot przycinamy już tylko w celu wyrównania, aż do osiągnięcia docelowej wysokości.

• Mój eko warzywnik. Przygotowanie miejsca i kultywacja gleby "bez kopania"

Płot lub żywopłot dookoła warzywnika nie powinien być zbyt wysoki, aby nie zacieniać upraw. Ich wysokość w dużej mierze będzie zależała od wielkości warzywnika, ale można przyjąć, że w ogródku warzywnym wielkości około 10x10 m wysokość ogrodzenia nie powinna być wyższa niż 1,7 m.

Żywopłot lub płotek dookoła warzywnika będzie również świetnym zabezpieczeniem przed szkodliwą działalnością psów, kotów lub innych zwierząt. A co ważne będzie nadawał całości ładu, porządku i na pewno będzie bardzo ładnie wyglądał, a na tym przecież również nam zależy.

Przeczytaj inne artykuły Katarzyny Bellingham:

• Jak założyć ogród naturalny? Radzi Katarzyna Bellingham
• Rabaty preriowe. Zakładanie i pielęgnacja
• Sprawdźcie, jak pielęgnować ogród naturalny