Dlaczego nie warto budować zbyt dużego domu? Jaka wielkość domu będzie najlpesza?

2022-09-01 10:10
projekt domu
Autor: Kolekcja Muratora, muratorprojekty.pl Projekt Murator m252a – Solidny. Dom o pow. użytkowej 110,6 m2. Ma aż 5 sypialni - dwie na dole i trzy na górze. Schody umieszczone w wiatrołapie pozwalają w razie potrzeby na stworzenie dwóch osobnych mieszkań. Autor: architekt Katarzyna Słupeczańska

Nie warto budować dużego domu! Jaka wielkość domu będzie najlepsza? Od czego to zależy? Budowa dużego domu wiąże się nie tylko z wyższym kosztem budowy, ale rosną też koszty ogrzewania domu i utrzymania go. Jakie jeszcze będziesz ponosił koszty, gdy zbudujesz duży dom? Najprawdopodobniej na budowę wydasz wszystkie swoje oszczędności i weźmiesz kredyt. Zadbaj więc o to, żeby nie żałować inwestycji! Zobacz rozwiązania, jak można funkcjonalnie zagospodarować dom do 150m2. Sprawdzone porady architektów.

Myślenie o budowie domu zaczynam od marzeń, a kończymy na określeniu potrzeb oraz kosztów budowy i ogrzewania! Dziś nie jest łatwo zbudować dom. Wszystko drożeje, nie ma ekip, trudno o kredyt. Ten rok nie jest łatwy - wiele rzeczy bardzo szybko się zmienia. Budżet rzędu pół miliona złotych wydaje się już być nieco skromny. Trzeba zakładać, że na budowę i wykończenie domu o powierzchni 150 m2 potrzebne będzie teraz przynajmniej 800 tys. zł. Za taką kwotę można także kupić dom w stanie deweloperskim z niedużą działką. Mimo wszystko teraz, gdy jesteśmy na etapie wyboru projektu, mamy jeszcze szansę zaplanować oszczędności. Na czym? Przede wszystkim na powierzchni domu!

Czy dom wielkości 120m2 nie będzie za mały?

Czy dom, który będzie miał powierzchnię użytkową mniej więcej 120 m2 jest za mały? Wiele osób uzna, że to niewiele jak na dom. Zastanówmy się jednak, czy rzeczywiście potrzeba nam tyle miejsca w domy, a nawet więcej? Każdy metr kwadratowy powierzchni użytkowej domu to obecnie wydatek blisko 5 tys. zł (średnio) na budowę i wykończenie (nie bierzemy pod uwagę wyposażenia). Żeby ograniczyć budżet na budowę, musimy z czegoś zrezygnować. Na pewno możemy, oczywiście kosztem komfortu. Naszym zdaniem lepiej jednak szybko zacząć korzystać z domu, w który przecież zainwestowaliśmy niemało pieniędzy, niż przekonać się w trakcie budowy, że zabrakło ich na jej dokończenie. Bo wtedy pozostanie nam tylko pozbyć się nieruchomości albo czekać na lepsze czasy.

Mniejszy dom nie znaczy wcale mniej komfortowy. Zapewnienie przestrzeni magazynowej i otwarcie domu na ogród sprawią, że wciąż będzie w nim wygodnie. A właśnie o to chodzi.

Galeria: małe, nowoczesne domy z garażem

Jak zaoszczędzić na powierzchni domu i kosztach budowy, nie tracą na wygodzie

Proponujemy więc nieco zmniejszyć przestrzeń komunikacji. Wprawdzie taka zmiana nie ma większego wpływu na kosztowne instalacje (kotłownia, łazienki), więc jednostkowy koszt budowy samej przestrzeni mieszkalnej jest mniejszy niż jednostkowy koszt budowy obliczony dla całego domu, ale i tak dzięki zmniejszeniu domu o kilka-, kilkanaście metrów kwadratowych inwestycja powinna być tańsza o jakieś 30 tys. zł.

Jeśli jest nas tylko troje, to może warto zrezygnować z jeszcze jednego pokoju w domu? Zwłaszcza jeśli podejrzewamy, że dorastająca pociecha za parę lat pójdzie na swoje. Zostaje salon, dwie sypialnie, ale i jakieś 70 tys. zł niewydane na budowę!

A jeśli domowników jest dwoje, to warto rozważyć nawet dom z Polskiego Ładu, czyli o powierzchni zabudowy nie większej niż 70 m2. To może oznaczać dom z wygodnym mieszkaniem dla dwóch osób na parterze i ewentualnie przestrzenią dla gości na górze pod skosami. Zobacz też: Projekty domów do 70m2 do pobrania za darmo >>>

Architekt radzi
arch. Katarzyna Słupeczańska, pracownia WM Murator Projekt – autorka projektów gotowych z kolekcji Muratora
arch. Katarzyna Słupeczańska, pracownia WM Murator Projekt – autorka projektów gotowych z kolekcji Muratora

Zaprojektujcie dom dla siebie!

Wybierając projekt domu, bądźcie egoistyczni i bardzo dociekliwi. Może to przewrotna, ale z własnego doświadczenia wiem, że bardzo praktyczna rada. Bez względu na to, czy jesteście młodym małżeństwem, czy zbliżacie się do emerytury, myślcie przede wszystkim o własnych potrzebach i możliwościach. Niech nikt was nie pogania, np. czekająca w blokach startowych firma budowlana lub reszta rodziny i znajomi pałający chęcią wypoczynku w ,,willi pod miastem”. Zanim otworzycie stronę internetową z projektami domów, odróbcie pracę domową z wiedzy o budowaniu. I nie mówię tu o umiejętnościach typu: jak powinno wyglądać zbrojenie belki żelbetowej. Zapoznajcie się z ofertą materiałów budowlanych oraz z technologiami używanymi obecnie w budownictwie. Przeczytajcie: Z czego budować dom? Jakie materiały są najlepsze? >>> Zdobądźcie wiedzę o tym, jak kształtują się koszty budowy i eksploatacji domu w zależności od użytych materiałów budowlanych, rodzaju konstrukcji, bryły budynku i nowoczesnych instalacji. Nie śpieszcie się. Czas przeznaczony na zaplanowanie inwestycji zawsze procentuje dobrymi decyzjami. Podstawową zasadą powinno być długie myślenie, sprawdzanie i wybieranie projektu oraz technologii budowy, a potem sprawne, szybkie budowanie. Przeczytajcie: W jakiej technologii i z jakich materiałów budowane są domy: doświadczenia inwestorów >>> Nie możecie zapomnieć o obowiązkowym zapoznaniu się z wytycznymi planu miejscowego. Często jego zapisy weryfikują marzenia. Dopiero po zdobyciu wiedzy o tym, co i jak można budować na konkretnej działce, jest sens zabrać się za szukanie projektu. Wtedy pozwólcie sobie na eksperyment. Nie patrzcie najpierw na koszty budowy. Puśćcie wodze fantazji i poszukajcie projektu, który jest spełnieniem waszych marzeń. Na rady ekspertów oraz kompromis pomiędzy tym, co chcecie, a tym, co możecie wybudować, przyjdzie czas później. Zawsze łatwiej kijek ,,pocieniasić” niż go potem ,,pogrubasić”.

Niektórzy pewnie wiedzą, czym jest wymyślone przez Skandynawów pojęcie Hygge. To słowo oznaczające komfort, wygodę, przytulność. Używane jest jako określenie osiągnięcia wewnętrznej równowagi, bezpieczeństwa i szczęścia. Jako podstawę tej filozofii wymienia się celebrowanie prostych, małych przyjemności. Podążając za tą modną myślą, warto odpowiedzieć sobie na kluczowe pytanie: z jakiego powodu chcecie budować własny dom? Zastanówcie się, jak wygląda wasz dzień. Jakiego otoczenia potrzebujecie do codziennej egzystencji? Jakich pomieszczeń wam brakuje i jak powinny być zlokalizowane? Czy wolicie pomieszczenia otwarte, czy raczej chcecie większej intymności? Z czym wiąże się dany układ pomieszczeń, ale i związana z nim wewnętrzna komunikacja? Przeanalizujcie powiązania między pomieszczeniami. Sprawdzajcie, czy część dużego, na oko, salonu nie będzie stanowiła szlaku komunikacyjnego do kuchni. Czy odpowiednią lokalizacją dla schodów na poddasze będzie przedsionek, w którym panuje inna temperatura niż w części mieszkalnej. Gdy już macie z grubsza określony program i wiecie, jak ma wyglądać dom z zewnątrz, można podsumować metry powierzchni użytkowej i określić, jaki będzie koszt budowy.

Z czego zrezygnować budując dom? Na jaki dom Cię stać?

Marzy się wam dom z piwnicą? Budowa kondygnacji pod zamiast nad ziemią powoduje wzrost kosztów o minimum 20%, ale przy niekorzystnych warunkach gruntowych może to być dużo więcej - sam koszt izolacji przeciwwodnej może przekroczyć wartość pozostałych prac związanych z wybudowaniem piwnicy. A może dom będzie stał na zboczu? Wtedy po prostu warto mieć podpiwniczenie.

Czy gustujecie w balkonach? Z naszych obserwacji wynika, że w domu korzysta się z nich tylko sporadycznie, a ich skuteczna izolacja termiczna jest kosztowna. Może to zbędny wydatek?

Czy warto mieć garaż w bryle domu? To rozwiązanie pozwala płacić mniejszy podatek od nieruchomości nawet o kilkaset złotych rocznie. Jest bardzo wygodne - na jeden samochód przeznacza się 20 m2, na dwa samochody - 35 m2. To dużo miejsca, także do przechowywania mebli ogrodowych, kosiarki, rowerów i grilla. Decydując się na garaż, warto zaplanować trochę większy, by było miejsce na pojazd, ale też różne sprzęty. W ten sposób rośnie jednak powierzchnia naszego domu i kalkulator kosztów budowy znów coś dodaje. Trzeba zadać sobie pytanie, czy nas na to stać?

Czy dach waszego domu będzie wielopołaciowy? Ryzykujecie. Taki dach jest drogi, trudny w wykonaniu - szczególnie po kieszeni dają wszelkie obróbki. Chcecie mieć kilka lukarn w dachu? To też elementy trudne do wykonania, a dodatkowo drogie i chyba minęła już moda na takie domki na dachu. Lukarny, betonowe ramy, nawet kolumny - czy w dobie rosnących kosztów budowy, problemów z robocizną, inflacji i braku materiałów budowlanych na pewno chcemy mieć te może ładne, ale przecież nie niezbędne dodatki?

Osobny rozdział do przemyśleń nad wyborem projektu domu to okna, ich wielkość i rozmieszczenie. Trzeba dokładnie sprawdzić położenie domu na działce i zagospodarowanie sąsiadujących posesji. Dużym błędem są wielkie przeszklenia kierujące wzrok domowników na betonowe płoty, okna sąsiada i brzydkie otoczenie. Jeśli macie w domu wielkie okna z konieczności wciąż zasłonięte żaluzjami lub zasłonami, to już wiecie, że popełniliście błąd przy wyborze projektu domu. Bierzcie pod uwagę, że bardzo duże przesuwne okno tarasowe kosztuje grubo ponad 10 tys. zł.

Chcecie mieć okna łukowe w domu? Na szczęście nie są modne. Kosztują o 30% więcej od okien prostokątnych, a do tego dochodzi koszt wykonania skomplikowanego nadproża!

Mały dom
Autor: Piotr Mastalerz W niedużym domu salon pełni rolę również komunikacji – gdy nie ma korytarza. Ważne są usytuowanie i konstrukcja schodów. Projekt: Magdalena i Mateusz Górnikowie/Górnik Architects

Jakiej wielkości dom? Co powinno być w domu, by był wygodny?

Nawet jeśli oszczędności są priorytetem przy wyborze projektu domu, to powinniśmy jednak myśleć także o wygodzie. A wygodny dom oprócz wspólnej strefy dziennej, pokoi do snu i pracy, musi mieć też pomieszczenia gospodarcze. Jeśli ma być w nim kocioł na paliwo stałe, to potrzebna jest odpowiednio duża kotłownia. Zastanówmy się jednak, czy to dobra inwestycja. Wiele wskazuje na to, że taki sposób ogrzewania już niedługo odejdzie do lamusa, a nowoczesne rozwiązania nie wymagają poświęcenia osobnego pomieszczenia wyłącznie na potrzeby centralnego ogrzewania. Zatem już nie kotłownia, ale garderoby, spiżarnia, schowek lub garaż, gdzie można przechować rowery, kosiarkę, narzędzia, meble ogrodowe itp. - lista tego, co potrzebne w domu jednorodzinnym, jest o wiele dłuższa niż podobna lista mieszkańca bloku. Jeśli dom ma być mały, musi być w nim jak najwięcej zabudowanych szaf sprytnie ukrytych w zakamarkach ścian.

Jeśli chcecie mieć kuchnię otwartą na salon, to musicie liczyć się z kuchennymi zapachami i hałasem w salonie. Jakby nie czarować tej przestrzeni, albo zapach kapusty, albo hałas po celnym strzale Lewandowskiego będzie czasem przeszkadzał. Nie mniej jednak dla wielu osób nie jest to duży problem, a możliwość przygotowywania posiłków w towarzystwie z nawiązką rekompensuje im niedogodności.

Chyba nikt nie ma wątpliwości, że w domu powinny być dwie łazienki. Jedna główna, z pełnym wyposażeniem, druga - przynajmniej z WC i umywalką, a najlepiej też z prysznicem. W domu o dwóch kondygnacjach jedna łazienka to z pewnością spory błąd, ale i w parterowym lepiej nie rezygnować z drugiej. Wiele osób chwali dodatkową łazienkę z wejściem z sypialni małżeńskiej, ale to już można uznać za luksus, bez którego da się żyć.

Pod żadnym pozorem nie rezygnujcie z wiatrołapu! Wejście z domu prosto do salonu to nie jest rozwiązanie na nasz klimat. Malutki wiatrołap to także zły pomysł. Chyba że jest za nim duży hol i to w nim będziemy zdejmować kurtki i buty, i tam też je przechowywać. A jeśli jednak obszerny wiatrołap, to zapewne docenimy w nim grzejnik z elektryczną grzałką, który umożliwi szybkie suszenie przemoczonych butów i odzieży. Luksus zapewni znajdująca się przy wiatrołapie garderoba z takim wyposażeniem.

Korytarze - tak zwaną komunikację - warto ograniczyć do podręcznikowego minimum, czyli 15% powierzchni domu. Jak to zrobić? Na przykład, wybierając projekt domu, w którym wejścia do gabinetu czy sypialni są bezpośrednio z pokoju dziennego. Dzięki temu dom będzie mniejszy, choć oczywiście nieco mniej komfortowy.

Zdaniem architekta
Przemysław Biryło, architekt, autor ponad stu popularnych projektów z Kolekcji Muratora, dostępnych na www.muratorprojekty.pl
Przemysław Biryło, architekt, autor ponad stu popularnych projektów z Kolekcji Muratora, dostępnych na www.muratorprojekty.pl

Funkcjonalne aranżacje małych domów. Jak urządzić mały dom?

Domy stają się coraz mniejsze - to efekt myślenia o budżecie budowy. Liczy się przede wszystkim funkcjonalność, bez zbędnych powierzchni i architektonicznych dodatków - to znak czasu. Dawne standardowe domy o powierzchni 150 m2 dzisiaj wydawać się mogą bardzo duże. Sam jestem zdziwiony, że możliwy jest jeszcze progres w pomniejszaniu domu jednorodzinnego, bez straty komfortu, ale tak właśnie jest. Sporo oszczędności można uzyskać, likwidując tzw. komunikację. W moich projektach nie ma korytarzy, jest salon jako centralna część domu; miejsce, gdzie koncentruje się życie domowników, ale też skąd wiodą wszystkie drogi po domu. Drugi wyznacznik – skoro dom jest mały, potrzebne są duże okna, by otwierać wnętrze na ogród. Radykalne podejście do tematu to całkowicie przeszklona ściana domu - sprawia, że wnętrza stają się większe. Do tego wyjście na taras jest już nie tylko z salonu, ale także z sypialni i z kuchni. Duże okna to oczywiście wyzwanie, trzeba chronić wnętrze przed słońcem. Cofnięcie szklanej elewacji w głąb domu pod okap zdaje tu świetnie egzamin, a robi się też miejsce na taras. Trzeci wyznacznik zoptymalizowanego małego domu: jest parterowy z nieużytkowym poddaszem, ale z założenia poddasze można adaptować na mieszkalne, jest nawet miejsce w wiatrołapie na schody drewniane. Po co budować dach z poddaszem zbyt niskim do zamieszkania, jeśli przeważnie plan miejscowy określa dach jako dwu-i wielospadowy? Plan wymusza kształt typowego poddasza użytkowego, a więc dajmy ludziom możliwość adaptacji. Decyzja należy do inwestora. Efekt takiego przemyślenia małego domu zaskakuje. Funkcjonalne wnętrze, widok na ogród przez szklaną ścianę, także rozsuwane niektóre ściany działowe - wszystko to sprawia, że dom wydaje się o wiele większy niż jest w rzeczywistości! Mały dom ma potencjał. A takim projektem, o którym opowiedziałem, jest Murator C365 Przejrzysty. Ma zaledwie 77,5 m2 powierzchni użytkowej. Sam mieszkam w takim domu...