Spis treści
- Nowe Warunki Techniczne - jest okres przejściowy
- Czy domy podrożeją po wejściu nowych warunków technicznych?
- Fotowoltaika i magazyn energii - drożej, ale przede wszystkim bezpieczniej
- Radon i deszczówka mogą zwiększyć koszt tylko na części działek
- Prawdziwa zmiana kosztowa nadejdzie w 2030 roku
- Kto będzie mógł budować według dotychczasowych przepisów?
- Nowe warunki techniczne to wyższy koszt początkowy, ale nie dla każdego i nie od razu
Nowe Warunki Techniczne - jest okres przejściowy
28 sierpnia prezydent Karol Nawrocki podpisał Ustawę z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy - Prawo budowlane. Nowelizacja Prawa budowlanego wprowadza istotne rozwiązania przejściowe w obszarze nowych warunków techniczno-budowlanych. Dotychczasowe regulacje, które pierwotnie miały przestać obowiązywać 19 września 2026 roku, zostaną utrzymane w mocy przez kolejne 18 miesięcy. Co bardzo ważne dla osób planujących budowę, nowe przepisy przejściowe dają dużą elastyczność również przy nowych przedsięwzięciach. Jeśli dokumentacja zostanie złożona już po 19 września 2026 roku, inwestor będzie mógł samodzielnie zdecydować, czy woli skorzystać z dotychczasowych przepisów. Aby to zrobić, wystarczy złożyć odpowiednie oświadczenie. W takim przypadku także projekt techniczny zostanie w pełni opracowany według starszych zasad.
Zgodnie z zapisami, nowa ustawa wejdzie w życie 30 dni po jej oficjalnym ogłoszeniu. Dokładny moment, od którego inwestorzy będą mogli korzystać z opisanych ułatwień, zależy więc bezpośrednio od daty publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw.
Czy domy podrożeją po wejściu nowych warunków technicznych?
Nie ma podstaw, aby twierdzić, że od dnia wejścia nowych warunków technicznych każdy dom automatycznie podrożeje o określony procent. Rządowa Ocena Skutków Regulacji ocenia, że część wymagań może zwiększyć koszty, ale nie podaje jednej kwoty dla domu jednorodzinnego. Wpływ będzie zależał od projektu, instalacji i warunków działki.
Co ważne, początkowy limit wskaźnika zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną dla domu jednorodzinnego ma pozostać na poziomie 70 kWh/(m²·rok). Nie będzie więc natychmiastowego skoku tego parametru tylko dlatego, że zacznie obowiązywać nowe rozporządzenie.
Koszty mogą jednak wzrosnąć punktowo z powodu nowych wymagań dla wybranych instalacji.
Fotowoltaika i magazyn energii - drożej, ale przede wszystkim bezpieczniej
Projekt szczegółowo reguluje montaż fotowoltaiki i akumulatorowych magazynów energii. Dla PV przewidziano m.in. zasady prowadzenia przewodów, szybkiego odłączenia napięcia, lokalizacji falownika, monitorowania izolacji i wykrywania zwarć łukowych.
Może to zwiększyć cenę instalacji, jeżeli oferta nie obejmowała takich zabezpieczeń. Nie chodzi o większą liczbę paneli, lecz o dodatkową aparaturę i staranniejszy projekt. Część markowych urządzeń już dziś oferuje wymagane funkcje, więc różnica nie zawsze będzie duża.
W przypadku magazynu energii wymagania mają zależeć od pojemności i miejsca montażu. Potrzebne mogą być wentylacja, czujka dymu, odpowiednia obudowa, system zarządzania baterią, wyłącznik awaryjny, a przy większych urządzeniach - wydzielone pomieszczenie. To dodatkowe materiały, robocizna i czasem utrata części powierzchni. Sam magazyn nie stanie się jednak obowiązkowym wyposażeniem domu.
Radon i deszczówka mogą zwiększyć koszt tylko na części działek
Projekt wskazuje limit średniego rocznego stężenia radonu wynoszący 300 Bq/m³. Na terenach podwyższonego ryzyka potrzebna może być szczelna izolacja, uszczelnienie przejść instalacyjnych albo wentylacja przestrzeni pod podłogą.
Zabezpieczenie zaplanowane przed budową będzie zwykle tańsze niż późniejsze usuwanie problemu. Wydatek nie dotyczy jednak w takim samym stopniu każdej działki.
Projekt preferuje również zagospodarowanie deszczówki na działce. Na gruncie przepuszczalnym może wystarczyć proste rozsączanie, natomiast mała parcela z gliniastym podłożem może wymagać zbiornika lub rozbudowanej instalacji. Koszt wynika więc z warunków terenu.
Prawdziwa zmiana kosztowa nadejdzie w 2030 roku
Największe znaczenie mogą mieć wymagania odsunięte w czasie. Od 31 grudnia 2029 r. domy mają być wyposażane w urządzenia wykorzystujące energię słoneczną, najczęściej PV lub kolektory. Nakaz ma zależeć od oceny technicznej, funkcjonalnej i ekonomicznej, a okres zwrotu nie powinien przekraczać 15 lat.
Od 1 stycznia 2030 r. wszystkie nowe budynki mają spełniać standard bezemisyjny. Projekt zakłada brak emisji dwutlenku węgla z paliw kopalnych na miejscu, co w praktyce mocno ograniczy możliwość projektowania nowego domu z tradycyjnym kotłem gazowym, olejowym lub węglowym. Jednocześnie limit energii pierwotnej dla domu jednorodzinnego ma spaść z 70 do 63 kWh/(m²·rok).
Ten etap może realnie podnieść koszt początkowy. Pompa ciepła, instalacja słoneczna czy rozbudowane sterowanie są zwykle droższe niż najprostsze źródło ciepła, ale mogą obniżyć późniejsze rachunki.
Kierunek wynika również z dyrektywy EPBD 2024/1275. Nowe budynki publiczne mają być bezemisyjne od 2028 r., a wszystkie nowe budynki - od 2030 r.
Kto będzie mógł budować według dotychczasowych przepisów?
Według projektu dotychczasowe wymagania będą stosowane do inwestycji, dla których przed wejściem rozporządzenia m.in. złożono wniosek o pozwolenie, uzyskano pozwolenie albo dokonano wymaganego zgłoszenia.
Kupienie projektu, podpisanie umowy czy zamówienie materiałów nie zabezpiecza starych zasad. Liczy się formalna procedura. Inwestorzy składający dokumenty w pobliżu 20 września powinni sprawdzić ostateczny tekst rozporządzenia.
Nowe warunki techniczne to wyższy koszt początkowy, ale nie dla każdego i nie od razu
Nowe WT prawdopodobnie zwiększą koszt części inwestycji, ale nie wywołają jednej podwyżki cen wszystkich domów. Początkowo wydatki mogą dotyczyć zabezpieczeń PV i magazynów energii, radonu oraz deszczówki. Największa zmiana jest planowana na 2030 r. wraz ze standardem bezemisyjnym i niższym limitem EP.
Zamiast doliczać przypadkowy procent na nowe przepisy, warto sprawdzić datę złożenia wniosku, ogrzewanie, instalacje i warunki działki. Dopiero te dane pokażą rzeczywisty wpływ nowych WT na cenę domu.
Źródła
- Rządowe Centrum Legislacji, aktualny projekt rozporządzenia: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12412604/katalog/13216406
- Ministerstwo Rozwoju i Technologii, informacja o konsultacjach projektu: https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/konsultacje-projektu-rozporzadzenia-w-sprawie-warunkow-technicznych-jakim-powinny-odpowiadac-budynki-i-usytuowanie
- EUR-Lex, dyrektywa (UE) 2024/1275 w sprawie charakterystyki energetycznej budynków: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/LSU/?uri=CELEX:32024L1275
- ELI, obowiązujące rozporządzenie w sprawie Warunków Technicznych: https://eli.gov.pl/eli/DU/2022/1225/
20
