Spis treści
Szykuje się rewolucja? Roszczenie spółdzielni do gruntu ma mieć pierwszeństwo wobec roszczeń reprywatyzacyjnych. Ta proponowana zmiana w prawie ułatwiłaby uporządkowanie stanu prawnego wielu działek. Zaproponowano też mechanizm, który nie pozwoli na bezterminowe przeciąganie sprawy. W uzasadnieniu wskazano, że celem jest „ostateczne i kompleksowe” uporządkowanie tych stanów prawnych. Projekt został przez marszałka Sejmu skierowany do konsultacji. Projekt poselski wyprzedził w procedowaniu przygotowywany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Dzięki krótszej drodze będzie można szybciej poznać oczekiwania wobec nowych przepisów.
Spółdzielnia ma pierwszeństwo
Najważniejszą propozycją jest ustawowe roszczenie spółdzielni o przeniesienie własności gruntu albo oddanie go w użytkowanie wieczyste. Projekt przewiduje też pierwszeństwo tych roszczeń wobec roszczeń reprywatyzacyjnych, co ma przeciąć wieloletni paraliż prawny tam, gdzie o ten sam grunt ścierają się różne podmioty i różne podstawy prawne. W projekcie wskazano wprost, że w przypadku zbiegu roszczeń mechanizm ma działać na rzecz spółdzielni.
Roszczenia spółdzielni po dwóch latach z automatu
Projekt nie poprzestaje na samym przyznaniu roszczenia. Zawiera też terminowe „bezpieczniki”: organ ma mieć 12 miesięcy na wydanie decyzji, a jeśli tego nie zrobi, kompetencja przechodzi na ministra właściwego do spraw budownictwa albo administracji publicznej. Jeżeli mimo tego stan prawny gruntu nie zostanie uporządkowany w ciągu 24 miesięcy od wejścia ustawy w życie, spółdzielnia ma nabyć własność albo użytkowanie wieczyste z mocy prawa. To właśnie ten element ma odciąć możliwość przeciągania spraw przez lata. W przypadku terenów należących do samorządów czy Skarbu Państwa spółdzielnia otrzyma je automatycznie w użytkowanie wieczyste. Byli właściciele prywatni w przypadku roszczeń mają otrzymać rekompensatę w wysokości 20% aktualnej wartości gruntu.
Zmiany w ustawie o gospodarce nieruchomościami
Autorzy projektu zakładają również zmiany w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Według dostępnych opisów mają one uzupełnić katalog podziałów nieruchomości, zasady pierwszeństwa nabycia oraz katalog sytuacji, w których nie stosuje się przepisów o ochronie lokatorów. Ma to dopasować ogólne reguły obrotu nieruchomościami do szczególnej sytuacji gruntów pod budynkami spółdzielczymi.
Mieszkańcy z szansą na księgi wieczyste i inne korzyści
Dlaczego to takie ważne? Bo uporządkowanie tytułu do gruntu otwiera drogę do zakładania ksiąg wieczystych dla lokali, które dziś funkcjonują jedynie jako ekspektatywa spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Projekt wskazuje, że przełoży się to na:
- możliwość zaciągania kredytów hipotecznych,
- łatwiejszy obrót lokalami,
- pełniejszą realizację uprawnień właścicielskich.
W praktyce oznacza to większą pewność dla mieszkańców, banków i całego rynku nieruchomości.
To także sprawa społecznie bardzo szeroka. Według opisu projektu chodzi o setki tysięcy obywateli mieszkających w budynkach spółdzielczych na gruntach nieuregulowanych. Przez lata taki stan prawny generował spory administracyjne i sądowe, które kosztowały czas, pieniądze i zamrażały decyzje dotyczące mieszkań oraz całych osiedli. Nowa regulacja ma ten wieloletni impas wreszcie przeciąć.
Zobacz także: Bloki "Leningrady" - zobacz zdjęcia Osiedla Przyjaźni, które do Szczecina przypłynęło na statkach
15
