Z czego murować elewacje?
Do wyboru mamy ceramiczne cegły elewacyjne zwane cegłami licowymi, cegły klinkierowe i cegły wapienno-piaskowe (silikaty). Wykończenie elewacji tego typu materiałami lepiej uwzględnić już podczas projektowania konstrukcji domu. Najłatwiej bowiem wymurować taką elewację, gdy ściany domu są trójwarstwowe, a warstwa zewnętrzna jest jednocześnie elewacją. Jeśli wykonuje się obmurówkę istniejącego domu, trzeba się liczyć z dodatkowymi pracami i większymi kosztami. Zwykle wymaga to dobudowania fundamentu lub wykonania belki podwalinowej, żeby było na czym oprzeć mur z cegieł.
Cegły licowe i klinkierowe mogą być pełne lub drążone. Mają małą nasiąkliwość (licowe 6-12%, klinkierowe poniżej 6%), są więc bardzo odporne na złe warunki atmosferyczne. Nie zmieniają koloru pod wpływem światła i są niepalne. Zawdzięczają to temu, że do ich produkcji używa się wysokiej jakości odmian gliny odpowiednio sezonowanej. Cegły klinkierowe mają wszystkie powierzchnie spieczone, cegły licowe tylko dwa boki. Oba rodzaje mogą być szkliwione lub angobowane.
Silikaty to cegły z naturalnych surowców – wapna i piasku. Elementy elewacyjne często mają powierzchnię o fakturze przypominającej kamień łupany. Mogą być białe lub barwione. Białe można pomalować. Ostateczny kolor ścian silikatowych ustala się dopiero po mniej więcej roku od wymurowania.
Jak murować, jak spoinować elewacje?
Przy wykonywaniu elewacji z cegieł popularne jest murowanie jednoetapowe – stosuje się wtedy zaprawy „dwa w jednym” umożliwiające jednoczesne murowanie i spoinowanie. Spoiny między cegłami wypełnia się zaprawą, a następnie od strony zewnętrznej nadaje się im odpowiedni kształt. Stosując ten sposób murowania, oszczędza się czas.
Lepsze efekty – czystą i estetyczną elewację – uzyskuje się, spoinując mur już po jego wzniesieniu. Ze względów oszczędnościowych wiele osób decyduje się na samodzielne przygotowanie zaprawy. Wtedy trzeba szczególnie zwrócić uwagę na rodzaj użytego cementu – nie może to być cement z dużą zawartością popiołów hutniczych, gdyż zawierają one sole, które uwalniają się pod wpływem wody i często powodują trudne do usunięcia wykwity. Trzeba również zwrócić uwagę na rodzaj użytego wapna. Najbezpieczniej jest stosować gotowe mieszanki, w których jest wapno hydratyzowane lub trasowe.
Ponieważ odcień cegieł z różnych palet może się nieznacznie różnić, podczas murowania elewacji zaleca się branie materiałów co najmniej z kilku palet jednocześnie. Tylko wtedy elewacja będzie miała jednorodną kolorystykę.
Nie zapomnij o wentylacji i dylatacji ściany zewnętrznej
Jeśli ściana trójwarstwowa będzie wykonywana ze szczeliną wentylacyjną i ocieplona wełną mineralną, w warstwie elewacyjnej muszą być pozostawione otwory wentylacyjne. Umożliwią one wymianę powietrza i ewentualne osuszenie izolacji i ściany osłonowej od wewnątrz. W tym celu w spoinach pionowych na dole ściany nad izolacją poziomą i pod okapem umieszcza się kratki wentylacyjne w rozstawie co mniej więcej 1 m. Powinno się je też zostawiać pod i nad otworami okiennymi (w ścianach trójwarstwowych z warstwą osłonową tynkowaną należy zamontować specjalne kratki wentylacyjne, które zapobiegają przedostawaniu się gryzoni i owadów do wnętrza muru).
Dylatacja ściany zewnętrznej konieczna jest w bardzo długich ścianach. Zapobiega odkształceniom i pęknięciom warstwy osłonowej spowodowanym znacznymi różnicami temperatury w ciągu roku. Odstępy między dylatacjami (w pionie i poziomie) powinny być mniejsze niż 12 m dla ścian z cegieł ceramicznych licowych i maksymalnie 8 m dla pozostałych, ale jeśli ściana jest południowa, powinno się zmniejszyć wartości o 1/4. Szczeliny dylatacyjne można wypełnić elastycznym materiałem uszczelniającym, na przykład taśmą rozprężną lub uszczelką gumową.