Ściany szczelinowe - jak je ocieplić

2019-02-19 12:29 Zuzanna Podwysocka
Ściany szczelinowe
Autor: Piotr Mastalerz Stare ściany szczelinowe są grube, a po obłożeniu ich od zewnątrz termoizolacją konieczna byłaby przebudowa dachu. Teraz nie ma okapów mogących osłonić ocieplenie. Dlatego warto rozważyć wypełnienie izolacją szczeliny między warstwami muru

Ściany szczelinowe to często spotykane rozwiązanie w starych domach. By taka ściana była cieplejsza, trzeba zacząć od wypełnienia materiałem izolacyjnym szczeliny powietrznej między dwiema warstwami muru. Jakie materiały nadają się do takiego zastosowania? Na co uważać, decydując się na takie docieplenie?

Kilkadziesiąt lat temu ściany, w których izolację stanowiło powietrze zamknięte w szczelinie między dwiema warstwami muru, były uważane za ciepłe. Chociaż rzeczywiście były cieplejsze od budowanych w tym samym czasie murów jednowarstwowych, trudno dziś nazwać je ciepłymi. Obecne wymagania dotyczące izolacyjności cieplnej przegród są znacznie ostrzejsze, więc standardy budowania także się zmieniły. Żeby ściany spełniały obecne wymagania, ich U nie może być większe niż 0,23 W/(m2∙K). Stare mury szczelinowe należałoby więc poszerzyć i dodać kilkanaście centymetrów standardowej izolacji cieplnej. Nie wszyscy decydują się na takie ocieplenie, ponieważ i tak dość grube przegrody (od czterdziestu kilku do ponad 50 cm) miałyby po ociepleniu nawet ponad 60 cm grubości. Poza tym ocieplenie murów od zewnątrz wymaga wielu przeróbek na elewacji, a często także dachu, bo zwiększa się obrys budynku. Szansą na częściowe poprawienie izolacyjności termicznej ścian, bez kosztownych przeróbek i zmiany wyglądu zewnętrznego domu, jest wypełnienie szczeliny materiałem izolacyjnym. Wprowadza się go w mury przez nawiercone otwory. W przypadku elewacji ceglanych można je zrobić w spoinach i zasklepić później dobraną kolorystycznie zaprawą. W przypadku ścian tynkowanych po zasklepieniu otworów zazwyczaj pokrywa się je nowym tynkiem, czasem wystarczy jedynie odmalować elewację.

Kiedy ocieplać szczelinę w ścianach

Żeby docieplenie ścian w ten sposób przyniosło efekt, szczelina nie może być cieńsza niż 4 cm. Jeśli jest zbyt wąska, ma na przykład 2-3 cm, takie ocieplanie ścian staje się nieopłacalne. Lepiej wtedy rozważyć standardowe obłożenie murów od zewnątrz izolacją w płytach. Problemem jest też pewna nieprzewidywalność tej metody. Często trudno jest stwierdzić, czy szerokość szczeliny jest w każdym miejscu jednakowa lub w murze nie występują jakieś wiązania albo zwały gruzu, które powodują mostki cieplne. Zwykle takie miejsca pojawią się w okolicach otworów okiennych bądź drzwiowych.

Przeczytaj także:

Na nieotynkowanym murze przewiązania są widoczne w postaci cegieł ułożonych główkami. Po ociepleniu może tam dochodzić do zwiększonej kondensacji wilgoci. Ponieważ ocieplając w ten sposób mur, nie mamy pełnej kontroli nad tym, czy szczelina została wypełniona w całości, przed i po pracy warto zbadać budynek za pomocą kamery termowizyjnej. Widać wtedy, jaki efekt dało ocieplenie. Jeśli okaże się, że są miejsca, w których da się jeszcze uzupełnić izolację, należy to zrobić, inaczej może tam dojść do wykroplenia się wilgoci i zawilgocenia materiału.

Uwaga! Najlepsze efekty przynosi połączenie dwóch metod ocieplania. W pierwszej kolejności należy wypełnić pustkę lub zasklepić otwory wentylacyjne, tak żeby powietrze nie przepływało szczeliną. Dopiero wtedy można przystąpić do ocieplania muru od zewnątrz, przyklejając styropian lub wełnę (metoda ETICS). Jeśli nie wypełnimy szczeliny lub przynajmniej nie zamkniemy w niej przepływu powietrza, efekt ocieplenia będzie słaby. Ocieplimy bowiem tylko ścianę osłonową, a ściana konstrukcyjna (owiewana przepływającym powietrzem) nadal pozostanie zimna.

Warto wiedzieć

Jak zimne są stare ściany szczelinowe

Współczynnik przenikania ciepła U przez mury z niewentylowaną szczeliną powietrzną wynosi od 0,80 do ponad 1,4 W/(m 2∙K). Zależy to od grubości ściany i materiałów, z których jest zbudowana. Podajemy kilka przykładów:

  • - pustaki żużlobetonowe (24 cm), 5-centymetrowa szczelina powietrzna i cegła silikatowa (12 cm) – U = 1,30 W/(m2∙K);
  • - pustaki żużlobetonowe (24 cm), 5-centymetrowa szczelina powietrzna i otynkowana cegła dziurawka (12 cm) – U = 1,19 W/(m2∙K);
  • - pustaki gazobetonowe M-600 (24 cm), 5-centymetrowa szczelina powietrzna i silikatowa cegła licówka (12 cm) – U = 0,90 W/(m2∙K); - pustaki UNI (25 cm), 5-centymetrowa szczelina powietrzna i ściana osłonowa z otynkowanej cegły kratówki (12 cm) – U = 0,89 W/(m2∙K)
  • - pustaki gazobetonowe M-600 (24 cm), 5-centymetrowa szczelina powietrzna i otynkowana cegła dziurawka (12 cm) – U = 0,84 W/(m2∙K);
  • - pustaki Max (29 cm), 5-centymetrowa szczelina powietrzna i ściana osłonowa z otynkowanej cegły kratówki (12 cm) – U = 0,80 W/(m2∙K).
Ściana szczelinowa w starym domu
Autor: Agnieszka i Marek Sterniccy Ściana zewnętrzna z pustkami powietrznymi przewiązana w każdej warstwie. W takiej sytuacji metoda wypełniania materiałem izolacyjnym się nie sprawdzi
Ściana szczelinowa w starym domu
Autor: Agnieszka i Marek Sterniccy Konstrukcja ściany domu jednorodzinnego z lat 70. Do budowy ścian osłonowych oprócz cegły pełnej stosowano również inne materiały, takie jak: cegły dziurawki, kratówki, cegły wapienno-piaskowe, płytki z betonu komórkowego. Szczelina szerokości 5 cm musi zostać wypełniona materiałem izolacyjnym. By osiągnąć wymagany obecnie współczynnik U, ściana powinna jeszcze zostać ocieplona od zewnątrz
Mostki termiczne w starej ścianie
Autor: Agnieszka i Marek Sterniccy Układ mostków termicznych w ścianie zewnętrznej z lat 70. zbudowanej z różnych materiałów.

Najpierw trzeba pozbyć się wilgoci

Jeżeli chce się ocieplić stare ściany szczelinowe, należy wcześniej dobrze przygotować budynek, czyli ocenić stan murów oraz stopień ich zabezpieczenia przed wilgocią – tą z gruntu i atmosferyczną. W ścianach nie może być wilgoci. Trzeba sprawdzić, naprawić, a czasem wykonać na nowo poziome i pionowe izolacje fundamentów. Należy też wymienić przeciekający system rynnowy i obróbki blacharskie, przy których są widoczne zacieki. Jeśli się tego nie zrobi, izolacja może zamoknąć. A trzeba być świadomym tego, że mokra izolacja jest gorsza niż jej brak. Gdy do tego dojdzie, koszt ogrzewania, zamiast spaść, wzrośnie. Jeżeli dodatkowo pomieszczenie nie będzie wystarczająco wentylowane, po umieszczeniu między murami ocieplenia na ścianach może rozwinąć się pleśń. Trzeba nie tylko sprawdzić hydroizolację pod ścianami parteru, lecz także zbadać stan murów. Powinny mieć odpowiednią wytrzymałość, zaprawa nie może być popękana i pokruszona. Spoiny w ceglanej elewacji należy starannie wypełnić, żeby przez zewnętrzną warstwę osłonową nie przenikał deszcz. Warstwa zewnętrzna muru, szczególnie jeśli jest to cienka, nieotynkowana cegła licowa, często nie jest wystarczającą barierą dla wody opadowej. Zagrożenie przedostania się wilgoci przez szczeliny jest największe, gdy dom stoi w strefie narażonej na silne wiatry i nie ma szerokiego okapu.

Ściany szczelinowe - czym ocieplać

Jeżeli jesteśmy pewni, że murom nie zagraża wilgoć, możemy przystąpić do wypełniania szczeliny. Często wykorzystuje się do tego sypkie materiały izolacyjne, które można wdmuchać przez zrobione w tym celu otwory. Najczęściej są to granulaty wełny mineralnej szklanej bądź granulaty lub regranulaty styropianu. Na polskim rynku dostępna jest wełna mineralna luzem (z włókna szklanego bazowego bez spoiwa) przebadana pod kątem możliwości stosowania jej w szczelinach. Popularne u nas granulaty bądź regranulaty styropianowe to najczęściej produkty nieprzetestowane w takich zastosowaniach. Ich współczynnik przewodzenia ciepła wynosi mniej więcej 0,040-0,042 W/(m∙K). Można też kupić granulaty styropianowe przeznaczone do wypełniania szczelin sprowadzane z Niemiec. Są one nieco droższe, ale mają lepszą izolacyjność. Ich λ = 0,034 W/(m∙K). Praktykowane przez niektórych wtłaczanie w szczelinę granulatu z celulozy w wielu wypadkach jest dość ryzykowne. Część materiałów celulozowych dostępnych w Polsce nie ma stosownych dopuszczeń pozwalających na wypełnianie nimi szczelin między murami zewnętrznymi. Wniknięcie wilgoci w szczelinę mogłoby doprowadzić do ponadnormatywnego zawilgocenia takiego ocieplenia i znacznego pogorszenia jego właściwości izolacyjnych.

Ściany szczelinowe
Autor: Zuzanna Podwysocka Na warstwie osłonowej ściany szczelinowej wypełnionej granulatem widać zasklepione otwory, którymi wprowadzono materiał

Celulozę można natomiast wykorzystać do wypełnienia ścian szczelinowych między budynkami w zabudowie szeregowej, gdzie nie ma zagrożenia wodą z opadów. Warto to zrobić, ponieważ materiał ten ma bardzo dobre właściwości akustyczne.

Przeczytaj także:

Alternatywą dla materiałów sypkich jest izolacja, którą wlewa się ścianę, czyli zamkniętokomórkowa piana poliuretanowa. To materiał o bardzo dobrych właściwościach termicznych – jego lambda może wynosić tylko 0,023 W/(m∙K). Nawet stosunkowo mała grubość izolacji – 5 cm – pozwala znacząco poprawić właściwości cieplne ściany. Piana zamkniętokomórkowa jest też odporna na wilgoć i jeśli jej powłoka nie zostanie uszkodzona – jest szczelna. Ma to swoje plusy i minusy. Z jednej strony ocieplenie nie podciąga wilgoci, lecz z drugiej przeszkadza w naturalnym procesie dyfuzji, jaki zawsze zachodzi w ścianie. Przy takim ociepleniu ważna jest sprawna wentylacja pomieszczeń.

Ściany szczelinowe
Autor: Kenima Ściana może być ocieplona celulozą, gdy nie jest narażona na zawilgocenie. Aby sypki materiał nie wypadał przez otwory nawiercone w murze, podczas pracy zatyka się je korkami (tu ze zwiniętej gąbki)
Ściany szczelinowe
Autor: Kenima Ściany docieplane granulatem styropianowym. Problemem bywa nieregularna szerokość szczeliny powietrznej między warstwami muru. Tu na dole miała 5 cm, im wyżej, tym była węższa, a pod dachem prawie jej nie było. Pracy dużo, a efekt - mizerny
Nie przegap
logo czyste powietrze

Autor: Murator

Czyste powietrze z Muratorem: termomodernizacja krok po kroku

Dzięki programowi „Czyste Powietrze” przeprowadzenie termomodernizacji domu jednorodzinnego stało się łatwiejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Nie mniej pozostaje ona przedsięwzięciem wymagającym podjęcia wielu ważnych decyzji. Zamierzamy w tym pomagać, dlatego zorganizowaliśmy akcję „Czyste powietrze z Muratorem”. Wyjaśniamy, jakie korzyści można osiągnąć dzięki ociepleniu domu i wymianie nieefektywnych urządzeń grzewczych, a przede wszystkim, jak przeprowadzić skuteczną termomodernizację z wykorzystaniem dotacji, preferencyjnych pożyczek i ulgi podatkowej. Dodatkową atrakcją naszej akcji jest konkurs, w którym do wygrania jest remont domu! Nie przegap i zobacz naszą akcję „Czyste powietrze z Muratorem”!

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Pozostałe podkategorie
KOMENTARZE