Klon jawor (Acer pseudoplatanus ) - charakterystyka, uprawa, pielęgnacja, zastosowanie

2021-04-26 6:01
Klon jawor
Autor: GettyImages Liście klonu jawora są złożone z pięciu klap, które są głęboko wycięte oraz nieregularnie i grubo piłkowane, ostro zakończone, a u nasady nieco zwężone

Zadomowiony w naszym krajobrazie klon jawor, czasem mylony jest z klonem zwyczajnym lub platanem ze względu na podobieństwo liści. Najczęściej spotkamy go w parkach i zieleni miejskiej, ale dzięki ciekawym odmianom, także w ogrodach. Jakie zalety i wymagania ma klon jawor?

Choć najczęściej nazywany jest jaworem, to jego właściwa nazwa brzmi klon jawor (Acer pseudoplatanus) i podobnie, jak klony należy do botanicznej rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae). Od klonu zwyczajnego jawor różni się jednak nieco budową liści i fakturą korowiny na pniu i konarach.

Spis treści

  1. Jak rozpoznać klon jawor?
  2. Jakich warunków potrzebuje klon jawor?
  3. Zastosowanie i ciekawe odmiany jawora
Jak sadzić drzewa i krzewy

Jak rozpoznać klon jawor?

Liście klonu jawora są złożone z pięciu klap, dłoniasto powcinane, podobnie jak u klonu pospolitego, ale klapy są głęboko wycięte oraz nieregularnie i grubo piłkowane, ostro zakończone, a u nasady nieco zwężone. Charakterystyczny jest układ klap - trzy przednie są podobnej wielkości, a obie tylne są mniejsze. Z wierzchu liście są ciemnozielone i matowe, a od spodu szarozielone, delikatnie owłosione na większych nerwach, a jesienią ładnie przebarwiają się na kolor jasnożółty. Korowina jest szara, u młodych drzew gładka, a później charakterystycznie łuszczy się płatami - tafelkowato (podobnie jak u platanów) barwę.

Drzewo (często wielopniowe) tworzy ładne, szerokie, zaokrąglone, kopulaste korony i dorasta nawet do ponad 30 m wysokości. Jasnozielono-żółte kwiaty zakwitają w maju i zebrane są w wiechy (podobnie jak u klonów). Owocem jawora są dojrzewające we wrześniu i październiku kuliste orzeszki, ukryte w skrzydełkach (skrzydlakach), rozwartych pod kątem ostrym.

Jakich warunków potrzebuje klon jawor?

  • podłoże dla jawora

Zazwyczaj jawory dają sobie radę nawet na słabszych glebach, ale mają wyższe wymagania niż klony zwyczajne. Preferują stanowiska słoneczne lub półcieniste oraz umiarkowanie wilgotne, przepuszczalne i średnio żyzne podłoże. Nie nadają się jednak do uprawy na stale wilgotnych, podmokłych oraz bardzo suchych glebach. Całkiem nieźle znoszą silne wiatry, niskie temperatury zimą oraz warunki miejskie, np. suszę i zanieczyszczenia powietrza.

  • sadzenie jawora

Sadzonki młodych drzew z tzw. bryłą ziemi lub z gołym korzeniem najlepiej sadzić jesienią lub wiosną, a sprzedawane w donicach sadzimy przez cały sezon z wyjątkiem okresu letnich upałów.

  • podlewanie i nawożenie 

Po posadzeniu, należy zapewnić młodym okazom podlewanie (szczególnie latem), a po przyjęciu się warto dokarmiać je nawozami organicznymi (np. kompostem lub obornikiem) lub uniwersalnymi mieszkankami mineralnymi przeznaczonymi do drzew ogrodowych.

  • palikowanie i ściółkowanie

Młode drzewka warto palikować oraz ściółkować (np. korą), aby ograniczyć parowanie wilgoci z podłoża.

Przeczytaj też:

Cięcie drzew i krzewów: cięcie pielęgnacyjne, korygujące, formujące, odmładzające >>

Klon jawor
Autor: GettyImages Owocem klonu jawora są dojrzewające we wrześniu i październiku kuliste orzeszki, ukryte w skrzydełkach (skrzydlakach), rozwartych pod kątem ostrym

Zastosowanie i ciekawe odmiany jawora

W dużych ogrodach (np. wiejskich) oraz w zieleni publicznej i parkach klon jawor wykorzystywany jest do tworzenia wysokich szpalerów i obsadzania szerokich ulic i alei. Drzewo bardzo efektownie wygląda także posadzony pojedynczo (np. na większych powierzchniach trawnika) jako soliter. Drewno jaworów od wieków jest bardzo cenione w przemyśle lutniarskim – głównie do wytwarzania najlepszych skrzypiec.

Do ogrodów (także tych mniejszych) oraz do nasadzeń w zieleni miejskiej można wybrać odmiany klona jawora, które często oferowane są w formach szczepionych na niewysokim pniu. Dzięki temu nie rozrastają się mocno, mają one zaokrąglone korony (można je przycinać) oraz dekoracyjne barwy liści. Warte polecanie są między innymi:

  • 'Atropurpureum' – odmiana pokrojem zbliżona do gatunku; ozdobą są oryginalne i dekoracyjne liście - z wierzchu ciemnopurpurowe, a od spodu szaroróżowe.
  • 'Brilantissimum' – jedna z najatrakcyjniejszych odmian jawora polecana do mniejszych ogrodów; korona jest kulista i osiąga 2-4 m średnicy; rośnie wolno; walorem ozdobnym są liście - młode są jasnoróżowe, a później stają się żółte, marmurkowe, by latem przybrać barwę żółtozieloną (dolna strona liścia pozostaje jasnozielona).
  • 'Leopoldii' - odmiana o niewielkich wymaganiach glebowych; może dorastać do kilkunastu metrów wysokości, ale zwykle szczepiona na pniu; młode liście są początkowo żółtawo różowe, a starsze pokryte kremowo-białymi plamkami.

Drzewa liściaste - czy znasz ich nazwy?

Pytanie 1 z 10
Jak nazywa się to drzewo?
robinia
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Nasi Partnerzy polecają

Materiał Partnerski

Materiał sponsorowany

Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE