Mała retencja wodna - na czym polega?

2022-04-15 12:02
Mała retencja wodna
Autor: GettyImages Retencja wody deszczowej to gromadzenie jej w niewielkich zbiornikach, lokalne zatrzymywanie jej w miejscu opadu i opóźnianie spływu powierzchniowego

Mała retencja wodna to gromadzenie wody deszczowej w miejscu opadu. Można ją zastosować w każdym ogrodzie przydomowym – i to całkiem niewielkim kosztem. Wyjaśniamy na czym polega mała retencja wodna.

Darmowym źródłem wody, jakim jest deszczówka, warto gospodarować oszczędnie – gromadzić w czasie opadów, by wykorzystać w okresie suszy. Można ją retencjonować na wiele sposobów. Dzięki temu nie tylko zaoszczędzimy pieniądze, lecz także przyczynimy się do poprawy mikroklimatu.

Spis treści

  1. Retencja wodna na powodzie i susze
  2. Na czym polega mała retencja
  3. Retencja wody – zbiornik na deszczówkę
  4. Mała retencja wodna – nawierzchnie przepuszczalne
  5. Łąka kwietna to też mała retencja
  6. Retencja wody – ogród deszczowy
  7. Mała retencja - dofinansowanie

Retencja wodna na powodzie i susze

W miastach 70-90% wody opadowej zamiast wsiąkać, odpływa z powierzchni wprost do kanalizacji deszczowej, co przy częstych ulewach prowadzi do szybkiego przepełnienia studzienek i powoduje podtopienia. Dzieje się tak dlatego, że przeważa tam szczelna zabudowa powierzchni utwardzonej (tak zwana szara infrastruktura). Tymczasem naturalny obieg wody w przyrodzie, oczyszczanie wód, ochrona gleb i zmniejszenie stężenia CO2 są możliwe dzięki dobrze działającym ekosystemom roślinnym (zielona infrastruktura) i wodnym (błękitna infrastruktura).

Ratunkiem dla stale pogarszających się warunków życia w miastach jest połączenie tych systemów w jeden, który działa jak gąbka, wykorzystuje i podczyszcza wody opadowe, odciąża kanalizację deszczową, poprawia krążenie wody i korzystnie wpływa na mikroklimat, łagodząc zjawisko miejskiej wyspy ciepła, poprawiając jakość powietrza i minimalizując hałas. Budowa błękitno-zielonej infrastruktury staje się coraz bardziej powszechna w przestrzeni miejskiej. Niektóre jej elementy możemy z powodzeniem zrealizować także w otoczeniu domu.

Mała retencja wodna
Autor: FUNDACJA SENDZIMIRA/Rondo infiltrujące, Marki Infiltracyjny ogród deszczowy w gruncie szybko filtruje wodę. Nawet po ulewnym deszczu jego górna warstwa jest mokra tylko przez krótki czas

Na czym polega mała retencja

Retencja wody deszczowej to gromadzenie jej w niewielkich zbiornikach, lokalne zatrzymywanie jej w miejscu opadu i opóźnianie spływu powierzchniowego.

Jest kilka sposobów zwiększenia małej retencji w ogrodzie przydomowym.

  • Obniżenie poziomu trawnika względem nawierzchni zapobiegnie wymywaniu gleby, zanieczyszczaniu kanalizacji piachem i podtapianiu nawierzchni.
  • Budowa niecki retencyjnej (czyli niewielkiego zagłębienia w ogrodzie), stawu czy oczka wodnego też poprawi miejscową retencję.
  • Duże znaczenie mają zielone ściany porośnięte pnączami albo roślinami posadzonymi w doniczkach i filcowych kieszeniach przymocowanych do fasady (ogrody wertykalne), a największe – zielone dachy, które zatrzymują do 90% wody opadowej.

Podlewanie ogrodu o powierzchni 300 m2 wodą miejską pochłania około 2800 zł rocznie (na 1 m2 ogrodu zużywamy 2,5 dm3 wody dziennie). Retencjonowanie deszczówki znacznie ograniczy te wydatki.

Poniżej opisujemy kilka najczęściej stosowanych metod małej retencji przydomowej. Warto wybierać przede wszystkim te, które odprowadzają wodę wprost do gruntu. 

Retencja wody – zbiornik na deszczówkę

Zbiornik stawia się bezpośrednio przy budynku i podłącza do rury spustowej rynny. Może to być zwykła beczka albo zbiornik dekoracyjny. Tak zgromadzoną wodę można wykorzystać do podlewania roślin oraz do sprzątania. Zbiorniki na deszczówkę (od 100 do 1500 l) są zwykle wyposażone w zestaw przyłączeniowy, przelew zapewniający kontrolowany odpływ nadmiaru wody i kranik. Niektóre można łączyć ze sobą. Zapłacimy za nie od 150 zł.

Jak magazynować deszczówkę w ogrodzie. Zbiorniki na wodę opadową >>>

Innym, bardziej skomplikowanym i o wiele droższym rozwiązaniem jest montaż podziemnego zbiornika retencyjnego (od 1500 do 50 000 l). Wodę z niego wykorzystuje się do podlewania roślin i prac porządkowych wokół domu, ale przy zastosowaniu odpowiednich rozwiązań można też jej użyć do prania, spłukiwania toalet czy sprzątania.

Mała retencja wodna
Autor: LEROY MERLIN Naziemne zbiorniki na deszczówkę warto umieszczać w miejscach zacienionych, aby uniknąć namnażania się w wodzie glonów i bakterii

Mała retencja wodna – nawierzchnie przepuszczalne

To jedna z prostszych metod zatrzymania wody w gruncie, pod warunkiem że podbudowa nawierzchni też przepuszcza wodę. Jest wiele tego typu nawierzchni: żwirowe, bruki – kamienne, betonowe i klinkierowe (ale nie ułożone na podsypce piaskowo-cementowej, uniemożliwiającej przesiąkanie wody do gruntu), kraty ażurowe, płyty lub kształtki betonowe ułożone z dystansami, nawierzchnie z kratki trawnikowej (wypełnione żwirem lub trawą), nawierzchnie mineralno-żywiczne oraz porowate asfalty i betony. 

Nawierzchnie przepuszczalne w ogrodzie. Rodzaje nawierzchni przepuszczających wodę >>>

Łąka kwietna to też mała retencja

Część murawy warto przeznaczyć na łąkę kwietną. Przyciąga zapylaczy, jest odporna na suszę i znacznie lepiej niż trawnik odprowadza oraz zatrzymuje wodę w glebie. Są dwa rodzaje łąk kwietnych:

  • jednoroczne, które trzeba wysiewać co roku, ale za to bardzo szybko, bo już po dwóch miesiącach zakwitają – i to obficie,
  • wieloletnie – bardziej odporne na suszę, ale niestety na efekt trzeba czekać dłużej, bo niektóre gatunki zakwitają dopiero w drugim roku po wysiewie lub później.

Przeczytaj też: Jesień to najlepszy czas na siew wieloletniej łąki kwietnej >>>

Mała retencja wodna
Autor: ŁĄKI KWIETNE Łąka kwietna to prawdziwa bioretencja. Lepiej magazynuje i filtruje wodę niż trawnik, a do tego kosi się ją tylko dwa razy w roku

Retencja wody – ogród deszczowy

Ogród deszczowy zbiera i wykorzystuje wodę z pobliskich terenów. Wizualnie przypomina zwykłą rabatę, ale dzięki odpowiednio dobranym roślinom oraz podłożu zatrzymuje i oczyszcza wodę deszczową, która trafia do niego z dachu czy sąsiadujących nawierzchni. W ogrodach deszczowych sadzi się w nich głównie rośliny hydrofitowe (wodne i bagienne), których korzenie i kłącza zatrzymują zanieczyszczenia z pobranej wody (metale ciężkie, związki biogenne i zawiesiny).

Ogród deszczowy można urządzić w pojemniku lub w gruncie. Ogród deszczowy w pojemniku zajmuje niewiele miejsca i da się go ustawić tuż przy budynku.

Oczyszczalnia hydrofitowa - jak działa. Wybieramy rośliny hydrofitowe >>>

Mała retencja wodna
Autor: FUNDACJA SENDZIMIRA/OSiR Praga-Południe, Warszawa Pojemnik z ogrodem deszczowym należy ustawiać co najmniej 30 cm od budynku, aby zapewnić obieg powietrza i zapobiec zawilgoceniom
warto wiedzieć

Mała retencja - dofinansowanie

Retencjonowanie wody jest wspierane przez władze lokalne oraz Ministerstwo Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

W marcu 2021 r. ruszyła druga edycja programu Narodowego Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej „Moja woda”, w ramach którego właściciele domów jednorodzinnych mogli uzyskać bezzwrotną dotację w wysokości do 5 tys. zł na pokrycie nie więcej niż 80% kosztów wybudowania instalacji do zbierania i wykorzystywania wód opadowych i roztopowych.

Coraz więcej miast przygotowuje dla swoich mieszkańców poradniki na temat małej retencji (gdański: „Ogród deszczowy w 5 krokach”, wrocławski: „Katalog dobrych praktyk”). Popularyzacją idei błękitno-zielonej infrastruktury zajmuje się też Fundacja Sendzimira, angażując w nią mieszkańców, uczniów, a nawet przedszkolaków.

Ogród Deszczowy w Lesznie gotowy
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE
Pozostałe podkategorie