Rachunek za prąd. Za co płacimy? Jakie są opłaty za energię elektryczną

2022-10-27 17:44
Rachunek za prąd jak wygląda
Autor: Polski Komitet Energii Elektrycznej Najważniejsze elementy na rachunku za prąd

Rozbieramy na części pierwsze rachunek za energię i wyjaśniamy, jakie są na nim uwzględnione opłaty. Rachunek za prąd może zawierać nawet kilkanaście pozycji, z których każda ma wpływ na tę najważniejszą - kwotę do zapłaty. Dowiedz się, jak czytać rachunki za energię.

Wyjaśniamy, z czego składa się rachunek za prąd i jak go czytać. Pozycji jest sporo i dla wielu osób często są niezrozumiałe. Wyjaśniamy, jak sprawdzić opłaty za prąd. Rachunki za energię elektryczną wystawiane przez poszczególnych sprzedawców różnią się od siebie, wszystkie jednak zawierają wyszczególnienie pozycji kosztowych i informację, ile musimy zapłacić za prąd.

Rozliczenie zużycia na rachunku za prąd

Poza numerem faktury, danymi sprzedawcy i płatnika pierwszym elementem na rachunku za prąd jest rozliczenie sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej. Podana jest tam wartość prognozowana. Wbrew nazwie to nasze dotychczasowe zużycie prądu, które zostało oszacowane (zaprognozowane) na poprzednim rachunku. Jest to więc kwota, którą - jeżeli na bieżąco regulujemy rachunki - już zapłaciliśmy. Od niej odejmowana jest należność za faktyczne zużycie w okresie rozliczeniowym. To kluczowa wartość dla naszego rachunku za prąd, której składowe są dokładnie rozpisane na jego kolejnej stronie.

Jeżeli po odjęciu należności za faktyczne zużycie prądu od wartości prognozowanej wynik jest ujemny, oznacza to, że mamy niedopłatę na rachunku za prąd. Jeżeli dodatni – dopłatę, która zostanie odliczana od kwoty do zapłaty, która widnieje poniżej. 

UWAGA: w rachunkach za prąd za 2021 i 2022 rok niektóre pozycje występują dwa razy. Wynika to z rządowej Tarczy Antyinflacyjnej polegającej na obniżeniu podatku VAT i rezygnacji z akcyzy. Część należności (za 2021 rok) objęta jest podatkiem VAT w wysokości 23%, część za 2022 rok objęta jest podatkiem VAT w wysokości 5%, dlatego są one wyszczególnione osobno.

Prognoza zużycia energii elektrycznej na rachunku

Kluczowym elementem rachunku za prąd jest prognoza zużycia energii elektrycznej. Tym razem to przewidywania sprzedawcy na kolejny okres rozliczeniowy. Na podstawie dotychczasowego zużycia wylicza on, jaka będzie wartość energii, którą pobierzemy. Do tej kwoty dodawana jest niedopłata z poprzedniego rachunku, lub odejmowana jest nasza nadpłata.

Przeczytaj też: Wzór wniosku o zamrożenie cen prądu i większy limit zużycia. Do pobrania

Jeżeli więc oszczędzamy prąd, możemy liczyć na oszczędność pieniędzy, która przełoży się na wysokość rachunku w kolejnym okresie rozliczeniowym. 

Grupa taryfowa wpływa na wysokość rachunku za prąd

Na wysokość rachunku za prąd możemy wpłynąć nie tylko zmniejszając zużycie energii, ale również wybierając odpowiednią grupę taryfową. Grupa taryfowa widoczna jest na rachunku za prąd, zwykle w górnej jego części. To, jaka ona jest, zależy od naszej decyzji. Warto świadomie ją wybrać, analizując swój tryb życia i ilość energii pobieranej o poszczególnych porach. Wybór odpowiedniej taryfy może pozwolić zaoszczędzać nawet kilkanaście procent wysokości rachunku za prąd.

  • G11 - to standardowa taryfa dla gospodarstw domowych; polega na tym, że niezależnie od dnia tygodnia i godziny za każdą zużytą kilowatogodzinę (kWh) płacimy dokładnie tyle samo, według średniej stawki.
  • G12 - to taryfa godzinowa; w godzinach nocnych energia elektryczna jest znacznie tańsza (nawet o kilkadziesiąt procent) niż w taryfie G11, a w ciągu dnia znacznie droższa. 
  • G12w - to taryfa godzinowa i weekendowa - działa jak taryfa godzinowa z tą różnicą, że stawka „nocna” obowiązuje również w sobotę i niedzielę w ciągu dnia.  

Przeczytaj też: Jak zmienić dostawcę prądu? To łatwiejsze niż myślisz!

Szczegóły dotyczące wysokości i warunków poszczególnych taryf można naleźć na stronach internetowych sprzedawców energii. 

Rachunek za prąd
Autor: Polski Komitet Energii Elektrycznej Rachunek za prąd - co oznaczają poszczególne opłaty

Szczegóły rozliczenia na rachunku za prąd

Druga strona rachunku zawiera szczegóły rozliczenia. Podawane są na niej wskazania licznika, według których obliczane jest nasze zużycie prądu. Poza faktycznym zużyciem prądu widzimy tam informację, czy odczyt został dokonany przez kontrolera, przez nas, czyli przez klienta, odczyt był zdalny, czy tylko szacowany. Podane zużycie jest podstawą do wyliczania poszczególnych opłat. 

Przeczytaj też: Jak się zmieścić w limicie 2000 kWh? Sprawdzaj zużycie prądu! Jak to zrobić?

Na dokładne zestawienie opłat za prąd składa się łącznie kilkanaście pozycji. Łączą się one w dwie podstawowe grupy:

  • opłaty za sprzedaż energii elektrycznej
  • opłaty za dystrybucję, czyli dostarczenie energii elektrycznej

Suma obu opłat to należność za faktyczne zużycie w okresie rozliczeniowym, która jest podana na pierwszej stronie rachunku za prąd i od której zależy ewentualna dopłata lub niedopłata. 

Energia czynna najważniejsza pozycja na rachunku za prąd

Główną i najważniejszą pozycją naszego rachunku za prąd jest energia czynna. To opłata za zakup energii, którą zużyliśmy w danym okresie. Przy każdej pozycji widnieje:

  • liczba zużytych kWh
  • cena netto za kWh (zależy ona od wybranej przez nas taryfy),
  • wartość netto (iloczyn zużytej energii i ceny netto),
  • stawka VAT,
  • wysokość podatku
  • wartość brutto, czyli wartość netto plus podatek

W przypadku instalacji prosumenckiej (fotowoltaika) tu także podawane są informacje o ilości energii wprowadzonej do systemu. Jest ona przemnażana przez współczynnik 0,8 (w przypadku instalacji oddanych do użytku przed końcem marca 2022 r.) i ta wartość jest odejmowana od ilości pobranej energii czynnej. Jeżeli wynik jest poniżej zera lub zero, oznacza to, że nie płacimy za pobraną energię czynną i nie musimy pokrywać niektórych zmiennych opłat dystrybucyjnych.

Przeczytaj też: Wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego 1000 lub 1500 zł - pobierz wzór! Jak go wypełnić?

Wysokość stawki za energię czynną w przypadku większości gospodarstw domowych musi być zatwierdzona przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Jej wysokość jest związana z niezależnymi od sprzedawców energii czynnikami, takimi jak cena energii na giełdzie, oraz ponoszonymi przez wytwórców coraz wyższymi kosztami związanymi ze wzrostem cen surowców oraz wysokimi cenami uprawnień do emisji dwutlenku węgla.

Przeczytaj też: Faktura za prąd

Opłata handlowa na rachunku za prąd

Drugą pozycją na rachunku jest opłata handlowa. Jest stała i naliczana miesięcznie. Zwykle wynosi kilka złotych i jest kosztem obsługi klienta. W niektórych przypadkach może być nieco wyższa, jeżeli sprzedaż prądu połączona jest np. z dodatkowymi usługami lub gwarantowaną ceną prądu (przy kilkuletnich umowach na czas określony).

Dystrybucja energii elektrycznej to połowa wysokości rachunku za prąd

Najwięcej pozycji składa się na opłatę za dystrybucję energii elektrycznej. Ich suma zwykle stanowiła około połowy wysokości całego rachunku. Ostatnio jednak, w związku ze wzrostem kosztów ponoszonych przez producentów energii, a co za tym idzie wzrostem wysokości taryf za sprzedaż energii, dystrybucja stała się mniejszą częścią rachunku. Wysokość opłat nie jest jednak stała i zależy od ilości zużytej energii, ale też miejsca jej dostarczenia, czyli adresu, pod którym pobierana jest energia elektryczna. 

Przeczytaj też: Maksymalna cena prądu dla gospodarstw domowych

Opłaty za dystrybucję możemy podzielić na dwie grupy: opłaty zmienne to te, których wysokość zależna jest od ilości zużytej energii. Podobnie jak w przypadku opłaty za energię czynną mamy tu podaną cenę, ilość zużytej energii, wartość netto i brutto opłaty. Opłaty stałe są z kolei naliczane bez względu na ilość pobieranej energii.

Opłaty zmienne na rachunku za prąd. Jakościowa, sieciowa, kogeneracyjna

Opłata jakościowa to koszt, jaki płacimy po to, by do naszego domu trafiał prąd określonej jakości. Jej wysokość ustala operator systemu dystrybucyjnego, a pozyskane środki przeznaczane są na modernizacje i rozbudowę sieci elektroenergetycznej. 

Opłata sieciowa zmienna pokrywa z kolei straty, jakie ponosi operator sieci na przesyle energii. Niestety część sieci w Polsce jest przestarzałych i energia jest marnowana zanim dotrze do odbiorcy. Wysokość stawki jest więc uzależniona od miejsca odbioru energii i tego, jaką drogę musi ona pokonać zanim dotrze do odbiorcy.

Wysokość opłaty OZE ustala prezes Urzędu Regulacji Energetyki. Opłata ta jest przeznaczana na rozwój odnawialnych źródeł energii, co z kolei korzystnie w dłuższej perspektywie wpływa na ceny energii.

Podobną rolę odgrywa opłata kogeneracyjna. Jej celem jest wspieranie kogeneracji, czyli jednoczesnej produkcji energii cieplnej i elektrycznej. Elektrociepłownie to najefektywniejszy sposób produkcji energii w jednostkach konwencjonalnych.

Opłaty stałe sieciowa i przejściowa na rachunku za prąd

Opłata sieciowa stała to koszt dostępu do sieci, utrzymanie urządzeń, przyłącza i licznika. Jej wysokość uzależniona jest m.in. od rodzaju przyłącza – jedno lub trójfazowego.

Opłata przejściowa jest ustalana przez prezesa URE i stanowi rekompensatę dla elektrowni za wcześniejsze rozwiązania kontraktów terminowych. To kilkadziesiąt groszy miesięcznie.

Co to jest opłata mocowa na rachunku za energię

Z kolei opłata mocowa jest kluczowa z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego. Nie płacimy w niej za zużytą energię, ale za moc, czyli energię, którą moglibyśmy zużyć. To rekompensata dla elektrowni, które w danym momencie nie dostarczają energii do systemu, ale utrzymują gotowość na wypadek większego popytu lub zmniejszonej produkcji z OZE. Do naszych rachunków doliczane jest w ten sposób kilka złotych miesięcznie.

Opłata abonamentowa za prąd

Opłatę abonamentową ustala dystrybutor. Płacimy za wystawienie rachunku, odczyt i kontrolę licznika, czynności administracyjne. Zwykle to kilkadziesiąt groszy miesięcznie. 

Opłaty stałe, ponoszone niezależnie od poziomu zużycia energii, stanowią tylko część rachunku za prąd. Na wysokość wszystkich pozostałych, zmiennych opłat możemy wpłynąć racjonalnie korzystając z energii elektrycznej i obniżając jej zużycie. O tym, jak to zrobić, można się przekonać wchodząc na stronę LiczySieEnergia.pl, na której eksperci Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej przedstawiają sposoby na racjonalne korzystanie z energii elektrycznej oraz mechanizmy rządzące rynkiem energii. 

Źródło informacji: PKEE

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Nasi Partnerzy polecają
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE