Spis treści
Owoce borówki czarnej, nazywanej czarną jagodą lub czernicą, od wielu lat cieszą się niesłabnącą popularnością, mimo iż w ogrodach często spotykana jest jej bliska kuzynka: borówka wysoka (znana jako borówka amerykańska). Czarne jagody trudno jest uprawiać, dlatego z reguły zbiera się je w miejscach, gdzie występują naturalnie (obszary leśne).
Kiedy zbierać czarne jagody? Sezon mija w mgnieniu oka
Owocowanie borówki czarnej trwa krótko (zwykle od końca czerwca do końca lipca), a owoce są niezbyt nietrwałe, dlatego po zbiorze należy wykorzystać jak najszybciej, przyrządzając z nich rozmaite desery, ciasta, dania obiadowe i przetwory.
Czarne jagody nadają się do tego celu znakomicie, gdyż są nie tylko bardzo smaczne i atrakcyjne, ale też niezwykle wartościowe. W ich składzie znajdziemy nawet więcej cennych substancji odżywczych, niż w składzie owoców borówki wysokiej (m.in. cukry, kwasy organiczne, pektyny, taniny, polifenole, antocyjany, sole mineralne).
Poznaj najpopularniejsze owocowe krzewy i krzewinki, które można uprawiać w ogrodzie.
Co można zrobić z jagód leśnych?
Czarne jagody to obok truskawek jedne z podstawowych owoców wykorzystywanych do przyrządzania słodkich bułek, ciast i deserów. Idealnie nadają się jako nadzienie do drożdżówek i muffinek, dekoracja serników na zimno oraz dodatek do lodów i kremów tortowych. Można z nich również przygotowywać smaczny koktajl mleczno-owocowy, a także pyszną zupę owocową, makaron z sosem jagodowym, knedle z jagodami oraz jagodowe pierogi, niezwykle popularne jako letnie dania obiadowe.
Czarne jagody to również znakomite owoce na przetwory, gdyż przyrządzone z nich konfitury, dżemy, powidła, kompoty, soki i nalewki mają nie tylko piękny, głęboki kolor, ale też doskonały smak. Ponieważ jednak jagody z natury są raczej słodkie i zawierają mało kwasów, warto łączyć je z innymi, bardziej wyrazistymi owocami (np. czerwoną porzeczką).
Owoce czarnej borówki wykorzystuje się także do produkcji wina, które ma piękną barwę i oryginalny smak. Należy jednak pamiętać, że wino z samych jagód nie będzie zbyt trwałe, gdyż owoce posiadają mało kwasów, służących za naturalny konserwant. Dlatego też należy łączyć je z innymi, bardziej kwaśnymi owocami (np. z żurawiną, czerwoną porzeczką, wiśnią, jeżyną), które poprawią smak gotowego wyrobu i zapewnią mu większą trwałość.
Czarne jagody suszone i mrożone
Czarne jagody nadają się także do suszenia i mrożenia. Zimą można je wykorzystać do przyrządzania ciast i deserów oraz jako składnik owocowej herbatki (owoce suszone). Susz z borówek poza doskonałym smakiem posiada dodatkowo także cenne właściwości lecznicze i jest stosowany przy zaparciach, kłopotach trawiennych oraz jako suplement diety, wpływający na poprawę wzroku.
Pyszne przetwory można też zrobić z:
Klasyczna konfitura z czarnych jagód
Składniki:
- 1 kg czarnych jagód
- 500-600 g cukru
- sok z połowy cytryny
Przygotowanie krok po kroku:
- Jagody dokładnie przebierz, usuwając listki i gałązki. Delikatnie opłucz na sicie i dobrze osusz.
- W szerokim garnku z grubym dnem układaj jagody warstwami, przesypując je cukrem. Zostaw na minimum 2-3 godziny (a najlepiej na całą noc) - owoce puszczą sok, dzięki czemu nie będą wymagały dodawania wody.
- Garnek postaw na małym ogniu i powoli doprowadź do wrzenia.
- Gotuj (smaż) bez przykrycia przez 1-1,5 godziny, co jakiś czas delikatnie mieszając drewnianą łyżką, by konfitura nie przywarła do dna. Podczas gotowania zdejmuj powstającą na wierzchu pianę (tzw. szumowiny).
- Pod koniec gotowania dodaj sok z cytryny.
- Jeszcze gorącą konfiturę przełóż do czystych, wyparzonych i suchych słoików. Zakręcaj je mocno od razu po napełnieniu.
- Słoiki odwróć do góry dnem i zostaw do całkowitego wystygnięcia. Przykryj je dodatkowo ręcznikiem lub kocem, aby wolniej stygły.
Domowy sok z czarnej jagody
Składniki:
- 1 kg czarnych jagód
- 1 litr wody
- 300-400 g cukru
- sok z połowy cytryny
Przygotowanie krok po kroku:
- Jagody przebierz, opłucz i wsyp do dużego garnka.
- Zalej jagody wodą i zagotuj. Zmniejsz ogień i gotuj pod przykryciem przez 20-30 minut, aż owoce całkowicie się rozpadną i puszczą cały sok. Podczas gotowania możesz je delikatnie rozgniatać tłuczkiem do ziemniaków.
- Przygotuj drugie naczynie, na którym ustawisz gęste sito wyłożone podwójnie złożoną gazą. Przelej całą zawartość garnka na sito i zostaw na około godzinę, aby sok swobodnie spłynął.
- Odsączony, czysty sok przelej z powrotem do umytego garnka. Dodaj cukier i sok z cytryny.
- Podgrzewaj sok na małym ogniu, mieszając, aż cukier całkowicie się rozpuści.
- Gorący sok natychmiast przelej do wyparzonych, gorących butelek lub słoików i szczelnie zakręć.
Prawidłowe przygotowanie jagód przed przetworzeniem i mrożeniem
Kluczem do zachowania smaku, aromatu i wartości odżywczych jagód jest ich odpowiednie przygotowanie. Niezależnie od tego, czy planujesz robić z nich dżem, sok, czy je zamrozić, zacznij od dokładnego przebrania owoców. Usuń wszystkie listki, igliwie oraz uszkodzone lub zgniecione sztuki. Następnie delikatnie przepłucz jagody pod bieżącą, letnią wodą, najlepiej umieszczając je na sicie, by uniknąć ich uszkodzenia.
Po umyciu najważniejszym krokiem jest dokładne osuszenie owoców. Nadmiar wody może powodować sklejanie się jagód podczas mrożenia lub niekorzystnie wpłynąć na konsystencję przetworów. Najlepiej rozłożyć je cienką warstwą na czystej ściereczce lub papierowym ręczniku i pozostawić do całkowitego wyschnięcia, delikatnie je obracając.
Jak mrozić jagody krok po kroku, by zachować ich jakość?
Mrożenie to jeden z najlepszych sposobów, by cieszyć się smakiem leśnych jagód przez cały rok. Aby jednak owoce po rozmrożeniu nie zamieniły się w jedną, zbitą masę, warto zastosować metodę dwuetapową. Przygotowane wcześniej, czyli czyste i całkowicie suche jagody, rozłóż luźno w jednej warstwie na dużej tacy lub desce wyłożonej papierem do pieczenia. Tak przygotowaną tackę wstaw do zamrażarki na kilka godzin.
Wstępne zamrożenie sprawi, że każda jagoda zamarznie osobno. Dopiero tak przygotowane, twarde owoce przesyp do szczelnych woreczków strunowych lub pojemników przeznaczonych do mrożenia. Dzięki tej prostej metodzie jagody pozostaną sypkie i bez trudu będziesz mógł zimą odsypać dokładnie taką porcję, jakiej potrzebujesz do ciasta czy koktajlu. Prawidłowo zamrożone owoce można przechowywać nawet do 12 miesięcy.
