Prawdziwy dom z drewnianych klocków? Ta technologia nie potrzebuje ani grama kleju

TRIQBRIQ to system wznoszenia masywnych ścian drewnianych. Jego podstawą nie są wielkoformatowe panele przygotowywane na wymiar konkretnego budynku, lecz stosunkowo małe, powtarzalne elementy nazywane BRIQ-ami. Producent określa technologię jako mikromodułową, ponieważ pojedyncze klocki można przenosić i ustawiać ręcznie, a ścianę składa się z nich bezpośrednio na budowie. Pod tym względem system przypomina murowanie z bloczków lub pustaków. Różnica polega na tym, że elementy są wykonane z litego drewna, nie stosuje się zaprawy, a kolejne warstwy łączy się mechanicznie.

Z czego są zrobione klocki TRIQBRIQ?

BRIQ nie jest wyciętym z jednego pnia dużym drewnianym blokiem. Powstaje z krótszych odcinków kantówek z drewna iglastego. Są one układane w trzech krzyżujących się kierunkach i łączone za pomocą karbowanych kołków z drewna bukowego. W ten sposób powstaje przestrzenny element o ustabilizowanym kształcie.

Producent oferuje dwa podstawowe warianty systemu. WS25 jest przeznaczony przede wszystkim do wykonywania ścian nośnych i zewnętrznych. Ma grubość 25 cm. Standardowy klocek mierzy 50 x 25 x 25 cm, a element uzupełniający – 25 x 25 x 25 cm. System obejmuje też nadproża o długości 2 lub 4 m oraz słupy przeznaczone do konstruowania większych otworów.

WS15 tworzy masywną ścianę wewnętrzną grubości 15 cm. Dostępne elementy mają wysokość 25 cm, długość 25 lub 50 cm i głębokość 15 cm. System ten jest dostosowany wymiarowo do WS25, dzięki czemu można łączyć ściany zewnętrzne i wewnętrzne w jednym module projektowym.

Rzut budynku dobrze jest od początku dostosować do siatki wymiarowej klocków. Nie wyklucza to indywidualnej architektury, ale ogranicza liczbę nietypowych elementów i cięć wykonywanych na budowie. Otwory okienne i drzwiowe mogą być zaplanowane w module systemowym albo wykonane w innych wymiarach z wykorzystaniem nadproży i słupów.

Według dokumentacji środowiskowej systemu WS25 udział drewna świerkowego lub sosnowego wynosi około 93,5%, a pozostałe 6,5% przypada na bukowe kołki. Do produkcji mogą być wykorzystywane między innymi drewno z trzebieży, drewno uszkodzone przez wichury lub owady, krótkie odcinki powstające w tartakach oraz odzyskane drewno budowlane, jeśli spełnia wymagania jakościowe. Elementy są wykonywane z drewna niepoddanego chemicznej impregnacji, wysuszonego do określonej wilgotności. Deklarowana średnia gęstość objętościowa WS25 wynosi 450 kg/m³.

Możliwość wykorzystania krótkich odcinków drewna jest jedną z najważniejszych cech tej technologii. Materiał, który ze względu na długość, wygląd albo pochodzenie nie nadawałby się na tradycyjne belki konstrukcyjne, może zostać podzielony, posortowany i wykorzystany do produkcji powtarzalnych modułów.

Dom modułowy czy prefabrykowany? Nie daj się wprowadzić w błąd sprzedawcom

Jak łączy się drewniane klocki?

Na górnej powierzchni BRIQ-ów znajdują się drewniane wypusty, a na dolnej odpowiadające im gniazda. Elementy układa się mijankowo, podobnie jak bloczki w murze, a następnie rygluje kołkami bukowymi przechodzącymi między sąsiednimi modułami. Powstaje w ten sposób masywna drewniana ściana.

W obrębie samych BRIQ-ów oraz przy łączeniu ich w ścianę nie stosuje się kleju, zaprawy ani metalowych łączników. Nie oznacza to jednak, że cały dom powstaje bez śrub, kotew i stalowych okuć. Są one potrzebne między innymi do połączenia ścian z fundamentem, stropem i dachem, a w budynkach wielokondygnacyjnych również do zespolenia kolejnych kondygnacji. Hasło „bez kleju i metalu” odnosi się więc przede wszystkim do budowy drewnianych klocków i ich wzajemnego ryglowania.

Ceny pustaków akustycznych i bloczków akustycznych 2026. Ile kosztują ciche ściany?

Koszt budowy ścian domu 2026 – aktualne ceny za m²

Jak przebiega budowa ścian?

Pierwszą warstwę można, zależnie od rozwiązania projektowego, ustawić na wypoziomowanej podwalinie, cokole żelbetowym albo na warstwie zaprawy wyrównawczej ułożonej na płycie fundamentowej. Drewno musi być oddzielone od mineralnego podłoża odpowiednią izolacją przeciwwilgociową.

Kolejne BRIQ-i ustawia się warstwami, zazębia za pomocą wypustów i gniazd, a następnie rygluje bukowymi kołkami. Nie ma zaprawy, która wymagałaby przygotowania i czasu na związanie, dlatego po ukończeniu fragmentu ściany można od razu wykonywać następne prace.

Nad oknami i drzwiami montuje się systemowe elementy belkowe. Ostatnią warstwę przygotowuje się do oparcia stropu albo konstrukcji dachu, między innymi przez usunięcie wystających czopów. Połączenia z fundamentem, stropem i więźbą muszą być dobrane przez projektanta konstrukcji.

Małe wymiary modułów ułatwiają transport i pracę bez ciężkiego żurawia. Nie znaczy to jednak, że dom może powstać bez projektu i nadzoru. Łatwe układanie elementów nie zastępuje obliczeń statycznych, zaprojektowania usztywnienia budynku ani prawidłowego wykonania połączeń.

Szkodniki drewna mogą poważnie zagrozić domowi. Jak je skutecznie zwalczyć?

Czy ściana z BRIQ-ów wymaga ocieplenia?

Masywna ściana WS25 jest warstwą konstrukcyjną, a nie kompletną ścianą zewnętrzną spełniającą wymagania cieplne nowego domu. W deklaracji EPD współczynnik przewodzenia ciepła drewna przyjęto na poziomie 0,12 W/(m·K), a współczynnik U samej przegrody z BRIQ-ów wynosi około 0,44 W/(m²·K). W innym opracowaniu producenta dla ściany z elewacją wentylowaną, lecz bez izolacji termicznej, obliczono U na poziomie 0,427 W/(m²·K).

To zbyt dużo w stosunku do polskich wymagań. Maksymalny współczynnik przenikania ciepła ściany zewnętrznej w ogrzewanym nowym budynku wynosi obecnie 0,20 W/(m²·K).

Dlatego na zewnątrz masywnego drewnianego rdzenia należy wykonać dodatkową izolację termiczną. Producent pokazuje między innymi rozwiązanie z płytami z włókien drzewnych grubości 12-16 cm, warstwą zbrojoną i tynkiem mineralnym. Dla przykładowej przegrody obliczono U równy 0,184 W/(m²·K). Jest to jednak tylko wariant katalogowy. Grubość i rodzaj ocieplenia, układ warstw, szczelność powietrzna i ochrona przed kondensacją muszą zostać sprawdzone dla konkretnego domu.

Od strony pomieszczeń drewno może być pozostawione widoczne albo osłonięte płytą i tynkiem. Producent przewiduje także tynki gliniane, które dobrze współpracują z masywną konstrukcją drewnianą pod względem regulowania wilgotności. Każde rozwiązanie wykończeniowe trzeba jednak uwzględnić w projekcie ochrony przeciwpożarowej, akustyki i fizyki budowli.

Co z instalacjami?

Przewody elektryczne można prowadzić w wyfrezowanych bruzdach i otworach. Rozmieszczenie instalacji warto zaplanować przed montażem, aby ograniczyć późniejsze nacinanie elementów. Większe przewody, w tym rury wodne, kanalizacyjne i grzewcze, producent zaleca prowadzić przed ścianą i ukrywać w warstwie instalacyjnej lub przedściance.

Takie rozwiązanie pozwala nie osłabiać niepotrzebnie konstrukcji i ułatwia ewentualne naprawy. Przejścia przez ściany, otwory na puszki elektryczne i wszystkie miejsca naruszające ciągłość warstw powinny być wykonane zgodnie z detalami dotyczącymi szczelności, akustyki oraz ochrony przeciwpożarowej.

Czy drewniana ściana jest odporna na ogień?

Drewno jest materiałem palnym, ale duży przekrój elementu nie traci nośności natychmiast. Podczas pożaru jego powierzchnia zwęgla się, a warstwa zwęglona spowalnia nagrzewanie głębszej części przekroju.

Ściana WS25 o grubości 25 cm została poddana badaniu ogniowemu pod obciążeniem 100 kN/m. W opisanej konfiguracji zachowała nośność przez 74 minuty, szczelność ogniową przez 74 minuty, a kryterium izolacyjności przez 55 minut. Wyniki odpowiadały wymaganiom REI 45 oraz RE 60. Dotyczą one jednak dokładnie przebadanego układu, a nie dowolnej ściany wykonanej z tych samych klocków.

Wymagana odporność ogniowa konkretnej przegrody zależy od przeznaczenia i klasy budynku, liczby kondygnacji, obciążeń oraz sposobu wykończenia. Nie można jej wyznaczać wyłącznie na podstawie grubości drewnianego rdzenia.

Konstrukcja przeznaczona do rozbiórki

Nietypową cechą TRIQBRIQ jest możliwość rozłączenia elementów. Podczas demontażu bukowe kołki ryglujące można wyciągnąć lub usunąć specjalnym narzędziem zamontowanym do młotowiertarki. Po odblokowaniu kolejnych warstw klocki da się zdjąć bez rozbijania ściany.

W założeniu producenta nadające się do dalszego użycia elementy mogą zostać zastosowane w innym budynku. Jeżeli ponowne wykorzystanie nie będzie możliwe, czyste drewno można poddać recyklingowi materiałowemu, a dopiero w ostatniej kolejności wykorzystać energetycznie.

Możliwość ponownego użycia nie jest jednak bezwarunkowa. Zależy od stanu drewna po okresie eksploatacji, zawilgocenia, sposobu wykonania instalacji i wykończenia oraz ewentualnych uszkodzeń powstałych podczas demontażu. Również połączenia z innymi częściami budynku muszą być od początku zaprojektowane tak, by możliwy był ich rozdzielny demontaż.

Jaki jest ślad węglowy systemu?

Drewno magazynuje węgiel pochłonięty przez drzewa podczas wzrostu. Producent deklaruje, że w 1 m² ściany WS25 może być długotrwale zmagazynowane około 177 kg CO₂. Wartość ta odnosi się do węgla biogenicznego zawartego w drewnie i nie oznacza, że wszystkie etapy budowy oraz eksploatacji domu są bezemisyjne.

Na ostateczny bilans wpływają również pozyskanie i suszenie surowca, produkcja elementów, transport na budowę, materiały izolacyjne i wykończeniowe, użytkowanie domu oraz sposób zagospodarowania drewna po rozbiórce. Korzyść środowiskowa jest największa wtedy, gdy elementy pozostają długo w budynku, a następnie rzeczywiście zostają ponownie wykorzystane.

Ile trwa i kosztuje budowa?

Brak robót mokrych oraz niewielkie, przygotowane fabrycznie elementy mogą skrócić czas wykonania konstrukcji. Producent jako przykład podaje dom jednorodzinny w Klötze w Niemczech. Do jego budowy wykorzystano około 2900 BRIQ-ów, a konstrukcję o deklarowanej powierzchni 320 m² wykonała trzy- lub czteroosobowa ekipa w ciągu 14 dni. Nie jest to jednak uniwersalny czas realizacji – zależy on między innymi od wielkości i kształtu budynku, liczby otworów, doświadczenia wykonawców oraz przygotowania fundamentu i dostaw.

Producent nie publikuje stałego cennika systemu. Kosztorys jest przygotowywany indywidualnie. Przy porównywaniu z technologią murowaną, szkieletową lub z panelami CLT nie wystarczy zestawić ceny 1 m² samej warstwy konstrukcyjnej. Trzeba uwzględnić kompletną ścianę z ociepleniem, elewacją, warstwami wewnętrznymi, transportem, montażem, połączeniami i projektem wykonawczym.

Oszczędności mogą wynikać z krótszej pracy ekipy, ograniczenia użycia ciężkich maszyn i braku przerw technologicznych. Z drugiej strony w przypadku budowy w Polsce znaczenie będą miały koszty transportu z Niemiec, dostępność przeszkolonych wykonawców oraz konieczność opracowania nietypowych detali.

Czy z TRIQBRIQ można budować w Polsce?

System WS25 ma niemieckie dopuszczenie techniczne DIBt nr Z-9.1-912 dotyczące elementów oraz wykonywania z nich nośnych i usztywniających ścian o wysokości do 4 m. Dokumentacja EPD zaznacza jednocześnie, że produkt nie jest oznakowany CE, a możliwość jego stosowania należy oceniać zgodnie z przepisami obowiązującymi w kraju budowy.

Przed zastosowaniem systemu w Polsce trzeba więc ustalić z projektantem i dostawcą podstawę wprowadzenia wyrobu do obrotu i zastosowania w konkretnym obiekcie, a także potwierdzić właściwości konstrukcyjne, cieplne, wilgotnościowe, akustyczne oraz odporność ogniową projektowanych przegród. Niemieckie dopuszczenie i przykładowe detale producenta są wartościową dokumentacją techniczną, ale nie zastępują projektu sporządzonego zgodnie z polskimi przepisami.

TRIQBRIQ jest interesującym połączeniem tradycyjnej logiki murowania z technologią masywnego budownictwa drewnianego. Jego największym wyróżnikiem nie jest jednak samo układanie domu z klocków, lecz zastosowanie drewna bez kleju oraz zaprojektowanie konstrukcji z myślą o późniejszym rozebraniu. O praktycznej opłacalności systemu zdecydują natomiast kompletna cena przegrody, dostępność wykonawców i możliwość formalnego zastosowania technologii w miejscu planowanej budowy.