Cechy dobrej wentylacji: odpowiednia jakość powietrza i minimalizowanie strat energii
Zadaniem wentylacji jest zapewnienie mieszkańcom odpowiedniej jakości powietrza i utrzymanie jego wilgotności na poziomie niepowodującym powstawania grzybów i szkód budowlanych. Bardzo ważne jest przy tym ograniczenie strat energii (strat ciepła) towarzyszących koniecznej wymianie ogrzanego powietrza. Idealny jest więc taki system wentylacyjny, który zapewnia jak najlepszą jakość powietrza przy jednoczesnych minimalnych stratach energii (ciepła).
Do wentylacji budynków mieszkalnych, przez lata niemal zupełnie zapomnianej, zaczęto ostatnio przykładać dużą wagę. Powodem tego jest właśnie dążenie do minimalizowanie strat energii.
Przez wiele lat, budując nowe domy, zwracano uwagę przede wszystkim na straty ciepła spowodowane jego przenikaniem przez przegrody budowlane (ściany, okna, dach itp.). Były one na tyle duże, że straty wentylacyjne stanowiły zaledwie ich niewielki procent, a więc miały małe znaczenie. Jednocześnie wentylacja odbywała się niejako samoczynnie przez nieszczelności w przegrodach budowlanych, zwłaszcza przez okna.
Wraz z upowszechnianiem się coraz lepszych materiałów izolacyjnych i poprawieniem jakości okien straty wentylacyjne zaczęły odgrywać większą rolę, a wzrost szczelności budynków uniemożliwiał samoczynną wentylację. Wtedy właśnie zaczęły się problemy. Stosunkowo łatwo było przekonać projektantów i inwestorów do stosowania nowych, lepszych materiałów budowlanych oraz projektowania instalacji wentylacyjnej, ale znacznie trudniejsza okazała się zmiana starych nawyków dotyczących wentylacji.
Co trzeba wiedzieć, żeby zapewnić w swoim domu (mieszkaniu) odpowiednią jakość powietrza? Jak optymalnie wietrzyć, żeby z jednej strony nie mieć problemu z wilgocią i grzybem (pleśnią), a z drugiej ograniczyć do minimum straty ciepła? Jakie systemy wentylacyjne to umożliwiają? Spróbujmy odpowiedzieć na te pytania.
Co to jest wilgotność absolutna i wilgotność względna
Z zagadnieniem wentylacji są ściśle związane dwa pojęcia: wilgotność absolutna i wilgotność względna.
- Wilgotność absolutna to ilość (w gramach) niewidocznej dla nas pary wodnej zgromadzonej w jednym metrze sześciennym powietrza. W zależności od temperatury jest ono w stanie unieść określoną ilość pary wodnej. Powietrze ciepłe może jej zaabsorbować więcej niż zimne. 1 m3 powietrza o temperaturze 20°C jest w stanie wchłonąć nieco ponad 17 g pary wodnej, ale w tej samej objętości powietrza o temperaturze 0°C zmieści się jej tylko niecałe 5 g. Po przekroczeniu tego poziomu para wodna zaczyna się skraplać, co jest widoczne na przykład jako deszcz, śnieg lub krople wody na butelce wyjętej z lodówki.
- Wilgotność względna wyrażona w procentach mówi o tym, w jakim stopniu została wyczerpana zdolność powietrza do utrzymania zawartej w nim pary wodnej, nie informuje jednak – w bezpośredni sposób – o jej rzeczywistej ilości. Pięćdziesięcioprocentowa wilgotność względna oznacza, że w powietrzu o temperaturze 20°C jest mniej więcej 8,5 g pary wodnej, a w tym o temperaturze 0°C – tylko około 2,5 g.
