Przewód ochronny i neutralny: dwa niezależne przewody
Większość budynków jest zasilana z sieci w układzie TN-C. Jest to sieć czteroprzewodowa ze wspólnym przewodem ochronno-neutralnym PEN. Zgodnie z przepisami wspólny przewód ochronno-neutralny w instalacji ułożonej na stałe powinien mieć przekrój żyły miedzianej (Cu) nie mniejszy niż 10 mm2 lub aluminiowej (Al) 16 mm2, czyli w większości obwodów dużo większy niż przekroje żył fazowych.
Aby tego uniknąć, należy stosować układy TN-S lub TN-C-S (pięcioprzewodowe). W obu przypadkach przewód ochronno-neutralny PEN jest rozdzielony na dwa niezależne przewody:
- ochronny – PE,
- neutralny – N.
Rozdzielenie przewodu PEN pozwala na likwidację wielu niepożądanych zjawisk, takich jak: możliwość pojawienia się napięcia fazowego (230 V) na metalowych obudowach odbiorników, a w razie przerwania przewodu PEN przepływu prądów wyrównawczych wywołanych niesymetrią obciążeń, co skutkuje pojawieniem się napięć niekorzystnych dla odbiorników (przede wszystkim elektronicznych).
Rozdział przewodu ochronno-neutralnego PEN na dwa odrębne przewody spełniające różne funkcje (PE i N) w przypadku układu TN-C-S powinien nastąpić w złączu lub w głównej rozdzielnicy budynku. Punkt tego rozdziału musi być uziemiony w celu utrzymywania potencjału ziemi na przewodzie ochronnym PE. Przewód ochronny PE powinien być ponadto uziemiony także w innych możliwych punktach. Wielokrotne uziemianie go zapewnia lepszą ochronę od porażeń oraz ogranicza asymetrię napięć podczas zwarć. Instalacja odbiorcza oraz łącząca je sieć rozdzielcza w systemie TN-S powinny być wykonane jako pięcioprzewodowe w obwodach 400 V i trójprzewodowe w obwodach 230 V (w szczególnych przypadkach mogą występować inne systemy TT lub IT – jest to w gestii miejscowego zakładu energetycznego). W systemie TN-S wszystkie wewnętrzne linie zasilające trójfazowe (400 V) muszą mieć pięć przewodów:
- trzy – fazowe – oznaczone L1, L2, L3,
- przewód neutralny oznaczony N,
- przewód ochronny oznaczony PE.
Jeżeli rozdział przewodu PEN następuje w złączu, to rozdzielnica główna (oraz ewentualnie rozdzielnice pomocnicze) powinna mieć pięć szyn (L1, L2, L3, N i PE). Gdy punkt rozdziału jest w głównej rozdzielnicy budynku, musi być ona wyposażona w cztery szyny (L1, L2, L3 i PEN), a ewentualne rozdzielnice pomocnicze w pięć szyn.
W przewodzie ochronnym PE nie wolno umieszczać żadnych zabezpieczeń ani też innych aparatów. Ciągłość przewodu PE decyduje między innymi o skuteczności ochrony od porażeń. Przekroje przewodów w obwodach odbiorczych oraz w liniach zasilających rozdzielnice dobiera się do aktualnego obciążenia. Wszystkie bezpieczniki topikowe w obwodach odbiorczych trzeba zastąpić wyłącznikami nadmiarowoprądowymi. W złączu należy zainstalować ochronniki przepięciowe I stopnia, a w głównej rozdzielnicy budynku ochronniki II stopnia lub aparaty zespolone I + II stopnia. W tym drugim rozwiązaniu w złączu nie należy instalować ochronników I stopnia.
Połączenia wyrównawcze
Dostosowanie instalacji do nowych przepisów wymaga wykonania głównych oraz miejscowych połączeń wyrównawczych, to znaczy połączenia ze sobą wszystkich metalowych rurociągów instalacyjnych, przewodu ochronnego instalacji elektrycznej oraz uziomów i zbrojeń budynku. Główne połączenie wyrównawcze robi się w pobliżu miejsca wprowadzenia rurociągów do budynków, zwykle w części podziemnej. Połączenia miejscowe robi się natomiast w miejscach zwiększonego zagrożenia, na przykład w łazienkach.