| muratordom.pl » Instalacje » Instalacje elektryczne » Pełna przebudowa instalacji elektrycznej

Pełna przebudowa instalacji elektrycznej

Przebudowana instalacja elektryczna musi odpowiadać przepisom określonym w rozporządzeniu z 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przywołanym w nim polskim normom.

Przewód ochronny i neutralny: dwa niezależne przewody

Większość budynków jest zasilana z sieci w układzie TN-C. Jest to sieć czteroprzewodowa ze wspólnym przewodem ochronno-neutralnym PEN. Zgodnie z przepisami wspólny przewód ochronno-neutralny w instalacji ułożonej na stałe powinien mieć przekrój żyły miedzianej (Cu) nie mniejszy niż 10 mm2 lub aluminiowej (Al) 16 mm2, czyli w większości obwodów dużo większy niż przekroje żył fazowych.

Aby tego uniknąć, należy stosować układy TN-S lub TN-C-S (pięcioprzewodowe). W obu przypadkach przewód ochronno-neutralny PEN jest rozdzielony na dwa niezależne przewody:

  • ochronny – PE,
  • neutralny – N.

Rozdzielenie przewodu PEN pozwala na likwidację wielu niepożądanych zjawisk, takich jak: możliwość pojawienia się napięcia fazowego (230 V) na metalowych obudowach odbiorników, a w razie przerwania przewodu PEN przepływu prądów wyrównawczych wywołanych niesymetrią obciążeń, co skutkuje pojawieniem się napięć niekorzystnych dla odbiorników (przede wszystkim elektronicznych).

Rozdział przewodu ochronno-neutralnego PEN na dwa odrębne przewody spełniające różne funkcje (PE i N) w przypadku układu TN-C-S powinien nastąpić w złączu lub w głównej rozdzielnicy budynku. Punkt tego rozdziału musi być uziemiony w celu utrzymywania potencjału ziemi na przewodzie ochronnym PE. Przewód ochronny PE powinien być ponadto uziemiony także w innych możliwych punktach. Wielokrotne uziemianie go zapewnia lepszą ochronę od porażeń oraz ogranicza asymetrię napięć podczas zwarć. Instalacja odbiorcza oraz łącząca je sieć rozdzielcza w systemie TN-S powinny być wykonane jako pięcioprzewodowe w obwodach 400 V i trójprzewodowe w obwodach 230 V (w szczególnych przypadkach mogą występować inne systemy TT lub IT – jest to w gestii miejscowego zakładu energetycznego). W systemie TN-S wszystkie wewnętrzne linie zasilające trójfazowe (400 V) muszą mieć pięć przewodów:

  • trzy – fazowe – oznaczone L1, L2, L3,
  • przewód neutralny oznaczony N,
  • przewód ochronny oznaczony PE.

Jeżeli rozdział przewodu PEN następuje w złączu, to rozdzielnica główna (oraz ewentualnie rozdzielnice pomocnicze) powinna mieć pięć szyn (L1, L2, L3, N i PE). Gdy punkt rozdziału jest w głównej rozdzielnicy budynku, musi być ona wyposażona w cztery szyny (L1, L2, L3 i PEN), a ewentualne rozdzielnice pomocnicze w pięć szyn.
W przewodzie ochronnym PE nie wolno umieszczać żadnych zabezpieczeń ani też innych aparatów. Ciągłość przewodu PE decyduje między innymi o skuteczności ochrony od porażeń. Przekroje przewodów w obwodach odbiorczych oraz w liniach zasilających rozdzielnice dobiera się do aktualnego obciążenia. Wszystkie bezpieczniki topikowe w obwodach odbiorczych trzeba zastąpić wyłącznikami nadmiarowoprądowymi. W złączu należy zainstalować ochronniki przepięciowe I stopnia, a w głównej rozdzielnicy budynku ochronniki II stopnia lub aparaty zespolone I + II stopnia. W tym drugim rozwiązaniu w złączu nie należy instalować ochronników I stopnia.

Autor: Agnieszka i Marek Sterniccy

Połączenia wyrównawcze: potrzebne, ale lekceważone...
Do wykonania głównego połączenia wyrównawczego stosuje się tak zwaną główną szynę wyrównawczą wyposażoną w szereg zacisków śrubowych i do niej podłącza elementy instalacji i wyposażenia

Dołącz do nas i bądź na bieżąco

Połączenia wyrównawcze

Dostosowanie instalacji do nowych przepisów wymaga wykonania głównych oraz miejscowych połączeń wyrównawczych, to znaczy połączenia ze sobą wszystkich metalowych rurociągów instalacyjnych, przewodu ochronnego instalacji elektrycznej oraz uziomów i zbrojeń budynku. Główne połączenie wyrównawcze robi się w pobliżu miejsca wprowadzenia rurociągów do budynków, zwykle w części podziemnej. Połączenia miejscowe robi się natomiast w miejscach zwiększonego zagrożenia, na przykład w łazienkach.

Przewody miedziane zamiast aluminiowych

Prace remontowe lub przebudowa instalacji powinny objąć zarówno linie zasilające i rozdzielnice, jak i instalacje odbiorcze. W domach budowanych w czasach PRL-u, gdy miedź była zaliczana do materiałów strategicznych, w instalacjach elektrycznych stosowano przewody z żyłami aluminiowymi.

Instalacja taka sprawia wiele kłopotów eksploatacyjnych spowodowanych łamaniem się końcówek przewodów, luzowaniem się połączeń skręcanych w gniazdach wtykowych i łącznikach, a także w puszkach rozgałęźnych i w zaciskach tablic rozdzielczych. Dzieje się tak, ponieważ aluminium jest stosunkowo kruche. Luzujące się styki trzeba często dokręcać, aby zapobiec ich iskrzeniu i wypalaniu, które może powodować przerwy w dopływie prądu, a także być przyczyną pożaru. Taka instalacja wymaga kompletnej wymiany. Łatwiej dostosować istniejącą instalację do nowych przepisów, jeżeli jest ona zrobiona z przewodów z żyłami miedzianymi w rurkach pod tynkiem (lub na tynku), a przy tym jest w dobrym stanie technicznym.
Unowocześniając taką instalację, powinno się:

  • dodać trzeci przewód w obwodach jednofazowych i piąty – w trójfazowych (zwanych „siłowymi”). Przewody te muszą mieć izolację żółto-zieloną i pełnić funkcję przewodu ochronnego (PE);
  • wymienić wszystkie gniazda wtykowe na gniazda z bolcami ochronnymi i przyłączyć do bolców przewód ochronny (PE) wykonać połączenia wyrównawcze;
  • wymienić rozdzielnicę z bezpiecznikami topikowymi (tak zwanymi korkami) na nową – wyposażoną w wyłączniki nadmiarowoprądowe oraz w co najmniej jeden wyłącznik różnicowoprądowy 30 mA. Nowa rozdzielnica powinna mieć obudowę II klasy ochronności od porażeń. W budynku mieszkalnym może być osadzona w starej wnęce zamkniętej drzwiczkami lub na wierzchu także w obudowie;
  • ewentualnie zainstalować w instalacji ochronniki przeciwprzepięciowe III stopnia chroniące odbiorniki elektryczne przed skutkami wyładowań atmosferycznych (zainstalowanie ochrony III stopnia spełnia swoje zadanie tylko wtedy, gdy w obiekcie są zabezpieczenia I i II stopnia);
  • ewentualnie zwiększyć liczbę obwodów i gniazd wtykowych, dostosowując ją do aktualnych potrzeb. Dobierając liczbę gniazd w budynku mieszkalnym, można posłużyć się wytycznymi Stowarzyszenia Elektryków Polskich.

Jeżeli instalacja jest w złym stanie technicznym (stwierdzonym pomiarami) i wymaga całkowitej wymiany, najłatwiej jest zastąpić ją nową ułożoną na tynku lub pod nim. W budynku mieszkalnym nową instalację można ułożyć w listwach na tynku bez wyrywania starej instalacji ze ścian.

Przeczytaj dodatkowo:
Oświetlenie LED. Zwróć uwagę na jakość źródeł...

Oświetlenie LED jest coraz bardziej popularne. Technologia ta zaczęła wypierać z rynku konwencjonalne typy...

Prąd na działce. Zasilanie urządzeń wokół domu

Prąd na działce potrzebny do zasilania rożnych urządzeń zapewnisz sobie układając kable elektryczne ziemne na...

Ogrzewanie otoczenia domu: jak bez wysiłku...

Odśnieżanie otoczenia domu to czynność, która spędza sen z powiek nie jednemu gospodarzowi. Jak...

Zabezpieczenie instalacji elektrycznych w...

Układając instalację elektryczną wokół domu musisz pamiętać o kilku rzeczach, które mają wpływ...

Możliwości inteligentnego domu. Czym może...

Warto już w czasie budowy domu ułożyć dodatkową instalację elektryczną z myślą o wprowadzeniu w przyszłości...