Wilgotność powietrza w domu - jaka jest optymalna, gdzie montować czujniki wilgotności

2022-04-06 15:55
Wilgotność powietrza w domu
Autor: Salony Agata Jeśli w sypialni jest dobra wilgotność powietrza, nocny wypoczynek będzie skuteczny

Odpowiednia wilgotność powietrza w domu jest ważna nie tylko dla naszego zdrowia. Wpływa też pozytywnie na zwierzęta, rośliny, a nawet niektóre elementy wykończenia. Dlatego ważne jest, żeby wiedzieć, jak utrzymać optymalną wilgotność powietrza.

Dobre, czyste i o odpowiedniej zawartości wilgoci powietrze to jeden z czynników, które zapewniają komfort i zdrowe życie ludziom i towarzyszącym im w domu zwierzętom. Przyjmuje się, że optymalna ze względów zdrowotnych i poczucia komfortu jest wilgotność względna w zakresie 40-60% w temperaturze 20-22oC. Nadmiar wilgoci prowadzi do jej osiadania na ścianach lub suficie, skraplania się na szybach okien. Takie podłoże jest idealną pożywką dla chorobotwórczych mikroorganizmów, np. grzybów i pleśni. Z kolei zbyt mała wilgotność powietrza w domu powoduje wysychanie błon śluzowych i skóry. Osoby długo przebywające w pomieszczeniach o nieprawidłowym poziomie wilgoci mogą odczuwać dyskomfort, ból głowy, z czasem może to się przerodzić w stany chorobowe.

Spis treści

  1. Zwierzęta i rośliny a wilgotność powietrza
  2. Drewno lite we wnętrzach a wilgotność powietrza
  3. Optymalna wilgotność powietrza - wilgotność względna
  4. Jak zmniejszyć wilgotność powietrza w domu
  5. Jak sprawdzać poziom wilgotności powietrza
  6. Wilgotność powietrza a temperatura - niska wilgotność względna
  7. Badanie wilgotności powietrza w domach w Europie
  8. Czujniki wilgotności
  9. Czujniki wilgotności montowane w nawiewnikach
  10. Czujniki wilgotności montowane w kratkach wywiewnych
  11. Rekuperacja a wilgotność powietrza w domu

Zwierzęta i rośliny a wilgotność powietrza

Każdy organizm żywy potrzebuje do życia m.in. powietrza i wody. Podobnie jak człowiek, psy czy koty potrzebują wilgoci w otoczeniu, żeby utrzymać we właściwej formie śluzówki, skórę, sierść. W domach ogrzewanych centralnie zimą zwierzęta intensywnie gubią futro, żeby mieć większy komfort. Dlatego dobrze jest dla zwierząt przygotować miejsce do odpoczynku w chłodniejszej i wilgotniejszej części domu, np. przedpokoju, pomieszczeniu obok garażu. Jeśli jest podłogówka, w części dla psów można nie robić obwodów albo je zakręcić do minimum.

Miłośnicy roślin domowych wiedzą, że sukulenty potrzebują suchego miejsca, a rośliny pochodzące z lasów tropikalnych, np. diffenbachie, fikusy, kącika, w którym będzie cieplej i wilgotniej. W przeciwnym wypadku jedne rośliny mogą zacząć gnić i zamierać, a inne gubić liście, zasychać.

Drewno lite we wnętrzach a wilgotność powietrza

Jeśli mowa zaś o wyposażeniu wnętrz, to koronnym przykładem są podłogi drewniane, a także inne elementy wykonane z surowego, litego drewna, np. schody, meble. Zbyt suche powietrze w domu powoduje, że drewno się rozsycha, między deszczułkami w parkiecie lub boazerii albo deskami w posadzce z większych elementów litych pojawiają się szpary. Takie zjawisko jest najczęstszym powodem składania reklamacji za źle - w mniemaniu inwestorów - wykonaną podłogę z drewna. I reklamacje te są odrzucane, ponieważ powodem tego zjawiska jest zbyt niska wilgotność powietrza w domu. Bardzo wiele problemów tego typu, nawet z oderwaniem się narożników deszczułek, pojawiło się w pierwszych latach mody na drewno egzotyczne, które pochodzi przecież z lasów deszczowych, gdzie wilgotność jest jeszcze większa niż w naszej strefie klimatycznej. Drewno jest materiałem naturalnym, które pracuje pod wpływem zmian temperatury i wilgotności powietrza. Żeby posadzka lub schody z drewna litego były stabilne, trzeba szczególnie dbać o odpowiedni mikroklimat we wnętrzach.

Optymalna wilgotność powietrza - wilgotność względna

Wartość ta jest skorelowana z temperaturą powietrza. W zależności od tego, czy jest zimniej, czy cieplej, zawartość pary wodnej w powietrzu we wnętrzu domu, powinna być inna, żeby móc mówić o optymalnej wilgotności względnej, która daje poczucie komfortu. Ponieważ przyjmuje się, że dobra temperatura do życia to 20-22oC, w takich warunkach optymalna wilgotność powietrza powinna wynosić 40-60%. Przy tym przyjmuje się, że im cieplej jest w domu, tym poziom wilgoci powinien być niższy, i na odwrót. W pomieszczeniach o takich parametrach temperatury i wilgotności powietrza będziemy czuć się przyjemnie. Jednocześnie są to warunki sprzyjające utrzymania zdrowia ludzi i zwierząt. Pozwalają także prawidłowo funkcjonować drewnianej podłodze, schodom, meblom.

Jak zmniejszyć wilgotność powietrza w domu

Wilgotność względna nie powinna przekraczać 70% (przy wyżej wymienionych temperaturach), bo wówczas łatwiej o skraplanie się pary wodnej na przegrodach budowlanych i elementach wyposażenia, co sprzyja rozwojowi grzybów i pleśni. Nadmierna wilgotność nie jest więc korzystna ani dla mieszkańców, ani dla budynku. Nadmiar wilgoci usuwany jest z pomieszczeń wraz z wymianą powietrza, jaka następuje poprzez system wentylacji. Jeśli zaobserwowaliśmy skraplanie się wilgoci na szybach czy mokre plamy na ścianach lub suficie, warto w pierwszej kolejności sprawdzić działanie wentylacji – stan kanałów wentylacyjnych, nawiewników. Aby poprawić skuteczność jej działania, można zamontować wentylatory osiowe lub nasady kominowe, które zwiększą i ustabilizują siłę ciągu kominowego.

Przeczytaj też: Grzyb i pleśń na ścianie w domu: przyczyny i usuwanie

Można też zdecydować się na system wentylacji, który jest sterowany właśnie wilgotnością powietrza, tak zwaną wentylację higrosterowalną. Jej elementy – zarówno nawiewniki, jaki i kratki wywiewne – przymykają się lub otwierają w zależności od poziomu wilgotności względnej. Zasada ich rozmieszczenia jest analogiczna jak w przypadku wentylacji grawitacyjnej, ale działanie – inne, zależne od zawartości pary wodnej w powietrzu w pomieszczeniu. Im większa wilgotność względna, tym zapewniają bardziej intensywną wymianę powietrza.

Jak sprawdzać poziom wilgotności powietrza

Podstawowym elementem wyposażenia każdego domu powinien być termometr pokojowy, najlepiej w połączeniu z higrometrem. Obecnie można wykorzystać stacje pogodowe, które kontrolują znacznie więcej parametrów, nie tylko we wnętrzu domu, ale także na zewnątrz. Informacje dotyczące zmian ciśnienia atmosferycznego pozwalają przewidywać zmiany pogody, a co z tego wynika również temperatury powietrza i jego wilgotności. Nowoczesne stacje pogodowe mają również aplikacje smartfonowe, które mogą informować właściciela domu o parametrach powietrza w jego wnętrzu.

Wilgotność powietrza a temperatura - niska wilgotność względna

Innym problemem jest zbyt niska wilgotność względna – za taką uznawana jest wartość poniżej 30%. Często pojawia się zimą, w pomieszczeniach intensywnie ogrzewanych. W takich warunkach też nie czujemy się dobrze. Mogą się pojawiać nieprzyjemne objawy, takie jak wysuszenie śluzówek nosa i gardła, podrażnienie skóry. Określony poziom wilgotności powietrza w pomieszczeniu można utrzymywać dzięki nawilżaczom powietrza. Mogą działać automatycznie – uruchamiają się, gdy poziom wilgotności spadnie poniżej ustawionej wartości i pracują do momentu aż zostanie osiągnięty. 

Badanie wilgotności powietrza w domach w Europie

Dane z ponad 1000 stacji pogodowych zainstalowanych w domach we Francji, Hiszpanii, Belgii, Szwajcarii, Czechach, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Szwecji, Danii, Norwegii i Polsce posłużyły do analizy poziomu wilgotności powietrza w domach. Badanie przeprowadzono w okresie od 1 października 2019 r. do 30 września 2020 r. przez firmę Netatmo, producenta sprzętów do inteligentnego domu.

Wynik badania wilgotności powietrza w polskich domach nie zachwyca. Bez względu na porę roku w Polsce średnio 54% domów lub mieszkań charakteryzuje się nieprawidłowym poziomem wilgotności powietrza. Najgorzej jest wiosną i latem, kiedy odsetek ten wynosi odpowiednio 61% i 63%. Niestety, świadomość właścicieli domów i mieszkań co do jakości powietrza w ich domach i mieszkaniach kuleje. W ostatnim czasie, w związku z nagłośnieniem kwestii smogu, wzrosła dbałość o oczyszczanie powietrza. Kolejnym krokiem powinna być również troska o to, żeby powietrze w domu miało odpowiednią temperaturę i wilgotność. Być może to, że na skutek pandemii zdecydowanie wzrosła liczba osób pracujących w domu, przyczyni się do większej dbałości i w tym względzie.

Czujniki wilgotności

Czujniki wilgotności mogą być montowane w nawiewnikach w ścianach, oknach lub w kratkach wentylacyjnych. Nawiewniki higrosterowane najczęściej montowane są w pomieszczeniach, w których okresowo zwiększa się poziom wilgoci. Natomiast kratki wywiewne higrosterowane doskonale sprawdzą się w łazienkach, w których nie ma okien. Wyjaśniamy, jak działają czujniki wilgotności.

Wilgotność powietrza w domu
Autor: Aereco Nawiewnik ścienny higrosterowany

Czujniki wilgotności montowane w nawiewnikach

Czujniki wilgotności kontrolują poziom wilgotności powietrza (zawartości pary wodnej) wewnątrz domu. Czujniki zbudowane są z taśm poliamidowych, których długość zmienia się zależnie od wilgotności powietrza. Dzięki prostemu systemowi mechanicznych dźwigni taśma - wydłużając się - ustawia klapkę nawiewnika w takiej pozycji, by do domu wpływała wystarczająca ilość powietrza. Przepływa ono przez otwór nawiewnika higrosterowanego o regulowanej powierzchni (od 5 do 35 cm2). Im więcej potrzeba powietrza, tym bardziej nawiewnik się otwiera.

Dzięki temu powietrze przepływa przede wszystkim przez pomieszczenia, w których ktoś przebywa. Jeżeli pokój jest pusty (w powietrzu jest mało pary wodnej), przepływa ono przez otwór o powierzchni 5 cm2, a gdy są tam dwie osoby (w powietrzu wzrasta poziom pary wodnej) - przez odpowiednio większy.

Powietrze jest więc doprowadzane do poszczególnych pomieszczeń w odpowiednim czasie i ilości. W dzień więcej powietrza przepływa przez pokój dzienny, w nocy - przez sypialnię.

Czujniki wilgotności montowane w kratkach wywiewnych

Kratki wentylacyjne z czujnikiem wilgotności (kratki higrosterowane) montowane są w kuchniach i w łazienkach. W tych pomieszczeniach okresowo (podczas gotowania lub kąpieli) powstaje najwięcej pary wodnej. Choć kratki wywiewne zawsze są minimalnie uchylone, mogłoby się wydawać, że jeśli w kuchni i w łazience nie powstaje para wodna - np. nocą - to ilość powietrza usuwanego przez kratkę nie będzie wystarczająca, aby wentylacja działała sprawnie. Jest jednak inaczej: powietrze, które przepływa przez sypialnie, nasyca się parą wodną wydychaną przez śpiące osoby. Wtedy kratki szerzej się otwierają.

Wentylacja sterowana czujnikami wilgotności (wentylacja higrosterowana) zapewnia samoczynną regulację natężenia wymiany powietrza w pomieszczeniach zależnie od potrzeb mieszkańców. Dzięki temu nawet przy mniejszej ilości powietrza przepływającego przez całe mieszkanie, jest ono precyzyjnie rozprowadzane do poszczególnych pomieszczeń.

Warto wiedzieć
Wilgotność powietrza w domu

Autor: Alnor

Rekuperator entalpiczny z odzyskiem ciepła i wilgoci

Rekuperacja a wilgotność powietrza w domu

Nowo budowane domy są wyposażane w coraz więcej instalacji pozwalających poprawić jakość powietrza. Jednym z tego typu urządzeń są systemy wentylacji nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła. Są one stosowane zwłaszcza w domach energooszczędnych, ponieważ pozwalają zatrzymać i zawrócić, czyli jeszcze raz wykorzystać, ciepło, które w przeciwnym wypadku zostało by wywiane na zewnątrz (jak to się dzieje w przypadku wentylacji grawitacyjnej). Niestety, użytkownicy systemów rekuperacji skarżyli się na to, ze powietrze w domu staje się bardzo suche.

Obecnie są dostępne na naszym rynku rekuperatory z odzyskiem ciepła i wilgoci, np. entalpiczne albo z wymiennikiem ciepła wykonanym z celulozy o wysokiej przepuszczalności wilgoci. To pozwala zachować dobry poziom pary wodnej w powietrzu nawiewanym do wnętrz.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE