Prusznik (Ceanothus) – kwitnący krzew do ogrodu. Uprawa, pielęgnacja, przycinanie, zimowanie

2021-02-22 15:08
Prusznik
Autor: GettyImages Pruszniki zachwycają obfitym kwitnieniem - kwiaty moga być niebieskie, białe lub różowe

Prusznik to krzew o ozdobnych kwiatostanach. Różne odmiany prusznika, wyróżniające się oryginalnymi i pachnącymi kwiatami oraz dekoracyjnymi liśćmi, mogą być oryginalnym urozmaiceniem ogrodowych rabat oraz tarasów. Jak uprawiać i pielęgnować prusznik?

Do pochodzącego głównie z Ameryki Północnej rodzaju prusznik (Ceanothus), zalicza się ponad 60 różnych gatunków roślin, z których nie wszystkie nadają się do uprawy w naszym klimacie. Należą one do botanicznej rodziny szakłakowatych (Rhamnaceae), w której znajdziemy też znane w naszym kraju i dziko rosnące w lasach krzewy - szakłak (Rhamnus) i kruszyna (Frangula).

Ogólnie pruszniki możemy podzielić na dwie grupy uprawowe:

  • o zimozielonych liściach,
  • o liściach sezonowych, opadających na zimę liściach.

Pruszniki tworzą kwiaty głównie w odcieniach barwy niebieskiej, ale także białe lub różowe – często są one pachnące. Bardziej dekoracyjne kwiaty (o wyrazistych barwach) mają najliczniej reprezentowane gatunki i odmiany o zimozielonych liściach. Zwykle jednak właśnie one nie zawsze są w stanie przetrwać nasze zimy, ponieważ pochodzą ze znacznie cieplejszych stref klimatycznych.

Z tego względu odmiany pruszników z tej grupy najczęściej uprawiane są w pojemnikach i traktowane są jako domowe lub tarasowe, np.:

  • 'Victoria' - ciemnoniebieskie kwiatostany; zakwita już wiosną, wabi motyle i pszczoły,
  • 'Blue Mound' - puszyste, niebieskie kwiaty; idealnie sprawdza się na balkonach lub tarasach,
  • 'Burkwoodii' – gęsty pokrój; większa odporność na mróz; kwitnie od połowy lata i ma lawendowoniebieskie kwiaty.

Przeczytaj też: Ogród w stylu śródziemnomorskim. Jak zaaranżować ogród w stylu śródziemnomorskim >>>

Jak sadzić drzewa i krzewy

Pruszniki do ogrodów

Do uprawy w ogrodach wyhodowano kilka odmian mieszańcowych prusznika, odporniejszych na bardziej surowy klimat - najczęściej o niebieskich kwiatach i sezonowych liściach.

W naszym kraju najczęściej można spotkać prusznik Delilea 'Gloire de Versailles' (Ceanothus ×delilianus), który powstał ze skrzyżowania prusznika amerykańskiego (Ceanothus americanus) i innego gatunku, rosnącego w Meksyku (stąd niepełna mrozoodporność). W gruncie dorasta do wysokości około 2 m, a w uprawi pojemnikowej jest niższy - osiąga do 80 cm. Pędy są wzniesione i cienkie, a szerokolancetowate, ciemnozielone i gładkie liście o piłkowanym brzegu, mają 4-8 cm długości i od spodu pokryte są filcowatymi włoskami. Niebieskie kwiaty są drobne, ale zebrane licznie w gęste, wiechowate kwiatostany długości do 15 cm. Krzew ten kwitnie obficie w lecie (lipiec – wrzesień).

Inne, dekoracyjne gatunki i odmiany mieszańcowe prusznika to między innymi:

  • 'Topaze' – odmiana o zwartym pokroju, dorasta do 1,5 m i kwitnie w drugiej połowie lata,
  • 'Edinburgh' – odmiana o gęstym pokroju i fioletowoniebieskich kwiatach, kwitnących późną wiosną.

Wymagania i pielęgnacja prusznika

Aby jak najlepiej przetrwać zimę, krzewy prusznika potrzebują zacisznego, osłoniętego od wiatrów stanowiska. Najlepiej będą rosły i kwitły w miejscach w pełni nasłonecznionych, na umiarkowanie żyznych glebach o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym. W pierwszych 2-3 latach uprawy warto zadbać o umiarkowane, ale regularne nawadnianie. Starsze krzewy bardzo dobrze znoszą już nawet dłuższe okresy suszy w lecie. Do nawożenia można stosować nawozy mineralne, przeznaczone do zasilania krzewów kwitnących, ale należy unikać przenawożenia (szczególnie azotem), ponieważ w efekcie otrzymamy bujny krzew, ale bardzo słabo kwitnący. Prusznik nie toleruje gleb z nadmiarem wapnia i w takich warunkach szybko dojdzie do chlorozy liści.

Jak przycinać prusznik?

Prusznik należy do krzewów kwitnących latem, na końcach tegorocznych przyrostów, dlatego trzeba przycinać go wiosną. Odmiany uprawiane w ogrodzie najlepiej przycinać każdej wiosny (lubią mocno się rozrastać na boki) na wysokość około 30 cm, a odmiany pojemnikowe – nad 3.-4. oczkiem (pąkiem). Dzięki cięciu roślina zyska bardziej zwarty, gęsty pokrój, a przede wszystkim wytworzy więcej kwiatostanów.

Wiosenne cięcie krzewów ozdobnych. Rodzaje cięć >>>

Zimowanie prusznika

Słaba mrozoodporność to największa wada prusznika – zwykle ich uprawa w ogrodach udaje się w rejonach, gdzie zimą temperatura nie spadnie poniżej -12 stopni Celsjusza. Zawsze jednak warto przede wszystkim optymalnie wybrać osłonięte stanowisko do uprawy. W przypadku surowych zim koniecznie trzeba okrywać nadziemną część rośliny (np. białą agrowłókniną), a także zabezpieczać korzenie przed mrozem, np. ściółkując glebę pod krzewem gruba warstwą kory (lub liści albo trocin/zrębków).

Okrywanie roślin na zimę >>>

Prusznik
Autor: GettyImages Prusznik niebieski (Ceanothus impressus)

Krzewy kwitnące w Twoim ogrodzie. Czy rozpoznasz ich kwiaty?

Pytanie 1 z 8
Jaki to krzew?
kolkwicja chińska
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Nasi Partnerzy polecają
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE