Spis treści
Aksamitki to rośliny bardzo dekoracyjne, mało wymagające i łatwe w uprawie. Ich zaletą jest także długi okres kwitnienia oraz odporność na choroby i szkodniki. Aksamitki znakomicie nadają się na kwietniki, obwódki oraz jako wypełnienie rabat bylinowych. Odmiany niskie aksamitek można z powodzeniem uprawiać w różnego rodzaju pojemnikach na balkonach i tarasach.
Przeczytaj też: Dlaczego warto sadzić aksamitki w ogrodzie?
W ogrodach uprawia się najczęściej trzy gatunki aksamitek:
- aksamitkę rozpierzchłą (łac. Tagetes patula),
- aksamitkę wąskolistną (łac. Tagetes tenuifolia),
- aksamitkę wzniesioną (łac. Tagetes erecta).
Różnią się one m.in. pokrojem, wysokością, kwiatami i kształtem liści, ale wszystkie kwitną nieprzerwanie od lipca do późnej jesieni.
Przeczytaj też: Czy aksamitki pomagają zwalczać nicienie? Wyjaśnia ekspert
Gatunki aksamitek: aksamitka wzniesiona
Rośliny tego gatunki aksamitki są wysokie – średnia wysokość wynosi 80 cm, ale w obrębie tego gatunku obok odmian bardzo wysokich (90-120 cm), wysokich (60-90 cm) występują także odmiany niskie (15-30 cm). Wyprostowane pędy aksamitki wzniesionej są gęsto ulistnione pierzastodzielnymi liśćmi i zakończone dużymi koszyczkami kwiatowymi o średnicy nawet do 15 cm. Odmiany aksamitki wzniesionej różnią się barwą kwiatów – najczęściej są żółte lub pomarańczowe, ale bywają także bladokremowe.
i
Gatunki aksamitek: aksamitka wąskolistna
Rośliny u tego gatunku aksamitki dorastają do 60-70 cm, ale odmiany niskie osiągają zaledwie 15-20 cm wysokości. Silnie rozgałęzione, cienkie pędy tworzą zwarte kępy o półkulistym kształcie. Wydzielające delikatny zapach liście są bardzo wąskie, a koszyczki kwiatowe małe (do 2 cm średnicy). Odmiany aksamitki wąskolistnej różnią się wysokością, obfitością kwitnienia i kolorem koszyczków, które mogą być żółte, pomarańczowe, czerwonobrązowe.
i
Gatunki aksamitek: aksamitka rozpierzchła
Ten gatunek aksamitki charakteryzuje się silnym rozgałęzieniem pędów oraz najbardziej intensywnym zapachem wśród aksamitek. Rośliny osiągają zazwyczaj 30-60 cm wysokości, ale są także odmiany karłowe dorastające do 15-30 cm wysokości. Koszyczki kwiatowe są osadzone pojedynczo na pędach i są mniejsze niz u aksamitki wzniesionej (średnicy 4-6 cm). Odmiany aksamitki rozpierzchłej różnią się głownie stopniem wypełnienia koszyczka oraz jego barwą: mogą być jedno- lub dwukolorowe, pełne, półpełne bądź pojedyncze, w różnych odcieniach żółtego, pomarańczowego, miedzianego, purpurowego, brązowego, a nawet szkarłatnego. Brzegi płatków bardzo często są pofalowane albo pomarszczone.
i
Jakie warunki lubią aksamitki? Gleba i stanowisko
Aksamitki najlepiej czują się na stanowiskach słonecznych lub w lekkim półcieniu, osłoniętych przed silnym wiatrem. Chociaż są znane ze swojej wytrzymałości i poradzą sobie nawet w mniej zasobnej ziemi, najobfitsze kwitnienie zapewni im żyzna i przepuszczalna gleba. Kluczowe jest unikanie podłoża ciężkiego i podmokłego, ponieważ stojąca woda może prowadzić do gnicia korzeni i zamierania roślin.
Rośliny te są tolerancyjne pod względem pH podłoża, jednak najlepiej rosną w glebie o odczynie od lekko kwaśnego do obojętnego (pH 6,0-7,0). Regularne podlewanie, zwłaszcza w okresach suszy, wspiera ich rozwój, ale należy unikać moczenia liści i kwiatów. Nawożenie nie jest konieczne, ale jeśli chcemy pobudzić rośliny do intensywniejszego kwitnienia, można zastosować nawóz do roślin kwitnących. Warto jednak unikać preparatów z dużą zawartością azotu, które sprzyjają nadmiernemu rozwojowi liści kosztem kwiatów.
Uprawa aksamitek z nasion krok po kroku
Aksamitki można z łatwością rozmnożyć z nasion, przygotowując własną rozsadę. Wysiew najlepiej przeprowadzić w marcu lub kwietniu do pojemników bądź inspektu. Nasiona umieszcza się w podłożu, a następnie przykrywa cienką warstwą piasku. W temperaturze około 15°C pierwsze wschody pojawiają się już po 5-7 dniach. Gdy siewki wypuszczą 2-3 liście właściwe, należy je przepikować do osobnych, większych doniczek.
Przed posadzeniem roślin na stałe miejsce w ogrodzie lub na balkonie, konieczne jest ich zahartowanie. Proces ten polega na stopniowym przyzwyczajaniu młodych siewek do warunków zewnętrznych przez około tydzień. Rozsadę wysadza się do gruntu w drugiej połowie maja, gdy minie ryzyko wiosennych przymrozków. Nasiona można również wysiewać bezpośrednio na rabaty w maju, jednak tak uprawiane aksamitki zakwitną o 2-3 tygodnie później.
Poznaj 8 kwiatów, które odstraszają komary
Szkodniki i choroby aksamitek – jak je zwalczać?
Aksamitki są roślinami stosunkowo odpornymi, a ich charakterystyczny zapach skutecznie odstrasza wiele szkodników, takich jak mszyce, mrówki czy nicienie glebowe. Mimo to, nie są całkowicie wolne od zagrożeń. Ich największymi wrogami są ślimaki, dla których stanowią prawdziwy przysmak. Mniej aromatyczne odmiany mogą być również sporadycznie atakowane przez mszyce i przędziorki.
Najczęstsze choroby, takie jak zgnilizna łodyg czy bakteryjna plamistość liści, wynikają zazwyczaj z nadmiernej wilgoci. Aby im zapobiec, należy dbać o przepuszczalne podłoże i unikać przelewania. W walce ze ślimakami najskuteczniejsze jest ich ręczne zbieranie, a jako naturalną pułapkę można wykorzystać ścięte kwiaty ułożone w wilgotnym miejscu. Na mszyce i przędziorki w pierwszej kolejności warto zastosować naturalne opryski, np. z wody z mydłem lub wywaru z czosnku, a po środki chemiczne sięgać w ostateczności.
