Spis treści
Dlaczego hartowanie rozsady jest ważne?
Chociaż samodzielnie przygotowana rozsada wygląda zdrowo i silnie, to nie można jej tak po prostu posadzić w ogrodzie. Warunki panujące w pomieszczeniach znacząco różnią się bowiem od tych na zewnątrz. Stała temperatura, wysoka wilgotność powietrza, brak wiatru i rozproszone światło sprawiają, że młode rośliny nie są przygotowane na bezpośrednie działanie słońca, chłodniejsze noce czy podmuchy wiatru. Przeniesienie niehartowanej rozsady bezpośrednio na zewnątrz naraża ją na:
- szok termiczny - nagła zmiana temperatury, zwłaszcza spadki nocą, może uszkodzić komórki roślinne,
- intensywne promieniowanie słoneczne - delikatne liście, nieprzyzwyczajone do pełnego słońca, mogą ulec poparzeniom,
- działanie wiatru - silny wiatr może łamać kruche łodygi, uszkadzać liście i wysuszać rośliny, prowadząc do nadmiernej transpiracji,
- niską wilgotność powietrza - na zewnątrz powietrze jest zwykle mniej wilgotne niż w pomieszczeniach, co zwiększa parowanie wody z liści,
- brak ochrony - rośliny na zewnątrz są narażone na opady (deszcz, grad), a także szkodniki i choroby, przed którymi były chronione w pomieszczeniach.
Dlatego właśnie niezbędne jest hartowanie, które pozwala stopniowo przyzwyczaić rośliny do trudniejszych warunków, dzięki czemu stają się bardziej odporne na niekorzystne warunki atmosferyczne i lepiej radzą sobie ze stresem związanym z przesadzeniem ich do gruntu.
Na czym polega hartowanie rozsady?
Hartowanie rozsady to nic innego jak stopniowe przyzwyczajanie młodych roślin, które do tej pory rosły w kontrolowanych warunkach domowych lub szklarniowych, do trudniejszych warunków panujących na zewnątrz. Proces ten obejmuje ekspozycję roślin na niższe temperatury, intensywniejsze światło słoneczne oraz ruch powietrza i ma za zadanie wzmocnić ich tkanki, zapobiec wybieganiu i skutecznie przygotować je do bezproblemowego rozwoju po przesadzeniu do gruntu.
i
Kiedy rozpocząć hartowanie?
Hartowanie rozpoczyna się 7–14 dni przed planowanym wysadzeniem roślin do gruntu w ogrodzie lub do pojemników na balkonie czy tarasie. Ważne, by sprawdzać prognozy pogody i unikać hartowania w dniach, gdy zapowiadane są przymrozki, silne wiatry lub intensywne opady. Najlepiej wybrać okres, gdy temperatura na zewnątrz w ciągu dnia wynosi minimum 10°C, a noce nie są mroźne. Dla roślin bardzo ciepłolubnych (pomidor, papryka, bakłażan) bezpieczniej jest czekać, aż minimalna temperatura nocna przekroczy 8–10°C.
Zobacz galerię zdjęć: Uprawa rozsady w miniszklarence
8
Rozsada jakich roślin wymaga hartowania?
Hartowania wymaga praktycznie każda rozsada roślin, które mają zostać przesadzone z kontrolowanego środowiska (dom, szklarnia) na zewnątrz:
- warzywa ciepłolubne (pomidor, papryka, ogórek, dynia, cukinia, melon, arbuz, bakłażan),
- warzywa kapustne (kapusta biała, czerwona, włoska, kalafior, brokuły, kalarepa, brukselka),
- większość kwiatów jednorocznych (np. aksamitki, petunie, pelargonie, surfinie, lobelie, begonie, szałwie, lewkonie),
- niektóre zioła (bazylia, majeranek, rozmaryn) jeśli uprawiamy je z nasion i wysiewamy wcześnie.
Przeczytaj też: Dlaczego rozsada się nie udaje? Najczęstsze błędy i proste sposoby, by ich uniknąć
Hartowanie rozsady krok po kroku - instrukcja
- Etap 1: dzień 1-3. Pierwsze wystawianie rozsady na zewnątrz
Rozpoczynamy od wystawiania roślin na zewnątrz na 1–2 godziny dziennie. Wybieramy miejsce osłonięte od wiatru i bezpośredniego słońca (najlepiej półcieniste). Każdego dnia stopniowo wydłużamy czas ekspozycji, uważnie obserwując rośliny - jeśli więdną skracamy przebywanie roślin na zewnątrz. Temperatura w ciągu dnia powinna wynosić co najmniej 10–12°C.
- Etap 2: dzień 4–7. Wydłużanie czasu i zwiększanie ekspozycji
Rośliny mogą przebywać na zewnątrz coraz dłużej – nawet 6–8 godzin dziennie. Stopniowo przyzwyczajamy je do większej ilości światła, w tym łagodnego słońca (rano lub wieczorem) i do lekkiego wiatru, który wzmocni łodygi. W tym czasie ograniczamy podlewanie (ale pilnujemy, by roślin nie przesuszyć!).
- Etap 3: dzień 8–14. Pełna adaptacja
Pod koniec hartowania rozsada powinna przebywać na zewnątrz przez większość dnia, także w pełnym słońcu. Jeśli noce są ciepłe (powyżej 5–7°C) i nie ma ryzyka przymrozków, zaczynamy zostawiać rośliny na zewnątrz także na noc. Stopniowo zwiększamy ich kontakt ze słońcem i wiatrem.
Zahartowana rozsada ma grubsze, ciemniejsze liście i sztywniejsze łodygi. Rośliny bez problemu znoszą całodobowe warunki zewnętrzne – to znak, że są gotowe do przesadzenia do gruntu lub donic. Po posadzeniu w gruncie przez pierwsze kilka dni warto mieć pod ręką agrowłókninę na wypadek spadku temperatury (jako dodatkowe zabezpieczenie).
Przeczytaj kiedy i jak sadzić pomidory w gruncie.
