Spis treści
- Jak wygląda przędziorek na ogórkach?
- Jak sprawdzić, czy na liściach są przędziorki?
- Dlaczego przędziorki tak szybko się rozmnażają?
- Przędziorek, wciornastek czy mączniak? Jak odróżnić objawy?
- Co zrobić od razu po znalezieniu przędziorków?
- Czy dobroczynki zwalczą przędziorki na ogórkach?
- Czym opryskać ogórki na przędziorki?
- Nissorun Strong 250 SC na przędziorki – co trzeba wiedzieć?
- Czy ogórki można jeść po oprysku?
- Czy płyn do naczyń, olej i mydło działają na przędziorki?
- Czy ogórki zaatakowane przez przędziorki da się uratować?
- Jak zapobiegać przędziorkom na ogórkach?
Jak wygląda przędziorek na ogórkach?
Przędziorka łatwiej zauważyć po szkodach, które wyrządza, niż zobaczyć samego szkodnika. Dorosły osobnik ma zaledwie około 0,4–0,5 mm długości. Bez lupy przypomina więc ruchomą drobinkę kurzu. Najczęściej ukrywa się na spodniej stronie liści. Nakłuwa ich komórki i wysysa zawartość. Na górze blaszki liściowej zaczynają się wtedy pojawiać bardzo drobne, jasne punkty. Początkowo można je przeoczyć albo uznać za skutek przesuszenia rośliny.
Z czasem kropek przybywa. Liść traci intensywnie zieloną barwę, szarzeje lub żółknie, a w końcu zasycha. Na ogórkach ten charakterystyczny objaw bywa nazywany bieleniem liści. Delikatna pajęczynka między nerwami, ogonkami liściowymi i pędami właściwie potwierdza podejrzenia. Jest jednak również sygnałem, że szkodników jest już dużo. Lepiej wykryć je wcześniej, zanim zdążą opleść roślinę.
Jak sprawdzić, czy na liściach są przędziorki?
Nie oglądaj ogórka wyłącznie z góry. Odwróć kilka liści, szczególnie tych znajdujących się w dolnej i środkowej części rośliny, i przyjrzyj się im przez lupę. Przędziorki najczęściej gromadzą się wzdłuż nerwów oraz przy ogonkach liściowych. Letnie osobniki są zwykle zielonkawe lub żółtawe i mają po bokach dwie ciemniejsze plamy.
Przydatny jest także prosty test z białą kartką. Podłóż ją pod liść i lekko nim potrząśnij. Jeżeli na papier spadną maleńkie punkciki, które po chwili zaczną się poruszać, na roślinie prawdopodobnie żerują przędziorki albo inne drobne szkodniki. Test nie daje stuprocentowej pewności, dlatego sprawdź również wygląd liści. Liczne, punktowe przebarwienia oraz nitki pajęczynki mocno wskazują właśnie na przędziorka. W czasie upałów warto oglądać ogórki co kilka dni.
Dlaczego przędziorki tak szybko się rozmnażają?
Przędziorkom sprzyjają wysoka temperatura i stosunkowo suche powietrze. Dlatego szczególnie dobrze czują się w szklarniach oraz tunelach foliowych podczas gorącego lata. W temperaturze około 25°C rozwój od jaja do dorosłego osobnika trwa średnio zaledwie dziewięć dni. Jedna samica może żyć kilka tygodni i złożyć do 100 jaj. W warunkach szklarniowych w ciągu sezonu rozwija się wiele kolejnych pokoleń.
To właśnie dlatego problem potrafi narastać tak szybko. W jednym tygodniu na liściu widać zaledwie kilka jasnych kropek, a w kolejnym całe pędy mogą już żółknąć i schnąć. Przędziorki występują również na ogórkach rosnących w gruncie. Pod osłonami są jednak zwykle większym zagrożeniem, bo nie zmywa ich deszcz, a wysoka temperatura utrzymuje się przez wiele godzin.
Przędziorek, wciornastek czy mączniak? Jak odróżnić objawy?
Nie każda jasna plama na liściu oznacza obecność przędziorków. Ogórki mogą podobnie reagować na choroby, poparzenie słoneczne, niedobory składników pokarmowych albo żerowanie wciornastków. Przy przędziorkach przebarwienia są początkowo bardzo drobne i liczne. Wyglądają jak gęsto rozsiane punkciki. Na spodzie liścia można dostrzec ruchome roztocze, jaja, a później także pajęczynkę.
Wciornastki pozostawiają zwykle większe, nieregularne, srebrzyste plamy. W miejscach ich żerowania często widać również czarne, błyszczące punkciki, czyli odchody szkodników. Uszkodzone mogą być także kwiaty i młode zawiązki.
Mączniak prawdziwy tworzy na liściu biały nalot przypominający rozsypaną mąkę. Z kolei przy mączniaku rzekomym pojawiają się żółte, kanciaste plamy wyraźnie ograniczone nerwami. Jeśli nie znajdujesz ani szkodników, ani pajęczynki, nie sięgaj od razu po preparat przędziorkobójczy. Najpierw upewnij się, co właściwie uszkadza roślinę.
Co zrobić od razu po znalezieniu przędziorków?
Najpierw obejrzyj wszystkie ogórki. Szkodniki rzadko zatrzymują się na jednym liściu, choć często zaczynają od pojedynczej rośliny. Sprawdź także fasolę, pomidory, paprykę, truskawki i chwasty rosnące w pobliżu. Przędziorek chmielowiec może żerować na wielu gatunkach i łatwo przenosi się z jednej rośliny na drugą. Najbardziej zniszczone liście można wyciąć. Rób to jednak rozsądnie. Jednorazowe pozbawienie ogórka dużej części ulistnienia osłabi roślinę i może odsłonić owoce na ostre słońce. Usunięte liście od razu włóż do worka.
Wyrwij też chwasty spod osłony i wokół niej. Przędziorki mogą się na nich rozwijać, a później ponownie przejść na ogórki. Przy bardzo niewielkiej liczbie szkodników można spróbować jednorazowo spłukać spód liści wodą. Zrób to rano, kiedy rośliny mają szansę szybko wyschnąć. Regularne moczenie całych ogórków nie jest dobrym rozwiązaniem, ponieważ długo wilgotne liście są bardziej narażone na choroby.
Czy dobroczynki zwalczą przędziorki na ogórkach?
W tunelach i szklarniach można wykorzystać dobroczynki, czyli drapieżne roztocze żywiące się przędziorkami. Są dostępne w sprzedaży jako preparaty biologiczne.
Najlepiej wprowadzić je od razu po znalezieniu pierwszego ogniska. Nie warto czekać, aż większość liści pokryje się pajęczynką. Przy bardzo licznej populacji przędziorka organizmy pożyteczne mogą nie nadążyć z jej ograniczaniem. Przed zakupem trzeba sprawdzić, jakie warunki temperatury i wilgotności są odpowiednie dla danego produktu. Należy też powiedzieć sprzedawcy, czy ogórki były wcześniej opryskiwane. Niektóre środki ochrony roślin mogą zniszczyć również dobroczynki.
Czym opryskać ogórki na przędziorki?
Nie każdy preparat na przędziorki nadaje się do ogórków. Środek może być zarejestrowany na róże, jabłonie albo truskawki, ale nie na warzywa. Trzeba również odróżnić ogórki rosnące w gruncie od uprawianych pod osłonami. Preparatu przeznaczonego do szklarni i tuneli nie można automatycznie użyć na grządce. Przed zakupem sprawdź w etykiecie cztery informacje:
- czy wymieniono w niej ogórek
- czy preparat zwalcza przędziorka chmielowca
- czy dotyczy uprawy w gruncie, czy pod osłonami
- czy jest przeznaczony dla użytkowników nieprofesjonalnych
Aktualne zastosowania można wyszukiwać w bazie środków ochrony roślin Ministerstwa Rolnictwa. Rejestr oraz etykiety bywają zmieniane, dlatego warto sprawdzać je również wtedy, gdy dany środek był stosowany w poprzednich latach.
Nissorun Strong 250 SC na przędziorki – co trzeba wiedzieć?
Nissorun Strong 250 SC jest środkiem przeznaczonym także dla użytkowników nieprofesjonalnych. Na ogórkach można go stosować przeciwko przędziorkowi chmielowcowi, ale wyłącznie w uprawie pod osłonami. Preparat działa na jaja, larwy i nimfy, natomiast nie zwalcza osobników dorosłych. To ważna informacja. Po zabiegu na liściach mogą więc nadal poruszać się dorosłe przędziorki. Nie oznacza to, że należy zwiększyć dawkę albo od razu wykonać kolejny oprysk. Etykieta dopuszcza jeden zabieg w sezonie. W przypadku ogórka karencja wynosi trzy dni, czyli od oprysku do zbioru owoców muszą minąć co najmniej trzy pełne dni.
Jak wykonać oprysk, żeby rzeczywiście dotarł do szkodników?
Preparatem trzeba dokładnie pokryć całą roślinę, zwłaszcza spodnią stronę liści. Nie chodzi jednak o to, by preparat ściekał z roślin. Dawkę należy odmierzać zgodnie z etykietą posiadanego opakowania. Nie przygotowujemy roztworu „na oko”. Podczas pracy trzeba założyć rękawice, a do tunelu nie należy wchodzić do czasu całkowitego wyschnięcia cieczy na roślinach. Po oprysku zapisz datę zabiegu i pierwszy dzień, w którym będzie można ponownie zbierać owoce. To proste, ale bardzo praktyczne, szczególnie gdy z ogrodu korzysta kilka osób.
Czy ogórki można jeść po oprysku?
Tak, ale dopiero po upływie okresu karencji podanego w etykiecie użytego preparatu. Karencja to minimalny czas od wykonania ostatniego zabiegu do zbioru warzyw. Nie skraca jej ani dokładne umycie ogórka, ani obranie go ze skórki. Jeżeli etykieta podaje trzy dni karencji, owoców nie zbieramy wcześniej.
Czy płyn do naczyń, olej i mydło działają na przędziorki?
Domowe przepisy na oprysk z płynu do naczyń, oleju spożywczego albo przypadkowego mydła są popularne, ale ich stosowanie na ogórkach wiąże się z ryzykiem. Nie ma jednej bezpiecznej receptury. Płyny do naczyń różnią się składem, a oprócz detergentów mogą zawierać substancje zapachowe, barwniki i konserwanty. Olej zastosowany w zbyt dużym stężeniu może z kolei pokryć i uszkodzić delikatne liście. Ryzyko poparzeń jest szczególnie duże podczas upału i przy silnym nasłonecznieniu. Liście mogą ucierpieć bardziej od oprysku niż od pierwszych pojedynczych szkodników.
Gotowy preparat ogrodniczy to nie to samo co mieszanka zrobiona z produktów znalezionych w kuchni. Jeśli produkt ma służyć do ochrony roślin jadalnych, musi być stosowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem i instrukcją.
Czy ogórki zaatakowane przez przędziorki da się uratować?
Liście, które już zaschły albo mocno zbielały, nie odzyskają zielonego koloru. Nie oznacza to jednak, że cała roślina jest stracona. Jeśli wierzchołek pędu nadal rośnie, łodyga jest jędrna, a część liści pozostaje zdrowa, ogórek może po opanowaniu szkodników wypuścić nowe przyrosty i dalej owocować. Zadbaj wtedy o regularne podlewanie. Ziemia nie powinna całkowicie wysychać, ale nie może też pozostawać stale zalana. Przędziorki i tak osłabiają roślinę, dlatego nie dokładaj jej kolejnego stresu.
Nie próbuj ratować ogórków bardzo dużą dawką nawozu azotowego. Nawóz nie zwalczy szkodnika, a przenawożona, osłabiona roślina może reagować jeszcze gorzej. Egzemplarze prawie całkowicie suche, pokryte gęstą pajęczynką i zasiedlone przez tysiące szkodników lepiej usunąć. Stanowią źródło przędziorków dla pozostałych ogórków.
Jak zapobiegać przędziorkom na ogórkach?
W przypadku przędziorków największe znaczenie ma czas. Gdy pajęczynka oplata już całe pędy, zwalczanie jest trudne. Gdy znajdziemy kilka pierwszych skupisk, często można jeszcze szybko opanować sytuację. Co robić?
- regularnie oglądaj spód liści
- podczas upałów kontroluj rośliny częściej niż raz w tygodniu
- usuwaj chwasty z tunelu i jego otoczenia
- oglądaj nowe sadzonki przed wniesieniem pod osłony
- utrzymuj równomierną wilgotność podłoża
- po sezonie dokładnie usuń resztki roślin
- umyj podpory, narzędzia i wyposażenie tunelu
Nie opryskuj ogórków profilaktycznie tylko dlatego, że sąsiad znalazł na swoich roślinach przędziorki. Najpierw zajrzyj pod liście. Dobra diagnoza i szybka reakcja są skuteczniejsze niż przypadkowy oprysk wykonany „na wszelki wypadek”.
