Spis treści
Dlaczego warto zaprawiać nasiona przed siewem?
Zaprawianie nasion ma na celu ochronę roślin przed chorobami i szkodnikami. Zabieg przeprowadzany jest przed wysiewem nasion do gruntu i polega na równomiernym pokryciu ich cienką warstwą preparatu chemicznego, który zabezpiecza wschody i młode siewki przed patogenami znajdującymi się w glebie i na samych nasionach, a także ogranicza ryzyko zaatakowania ich przez szkodniki. Dzięki zaprawianiu nasion wschody roślin są lepsze i bardziej wyrównane, a młode siewki rozwijają się lepiej i stają się odporne na groźne choroby oraz szkodniki, co w rezultacie daje wyższe plony dobrej jakości.
W literaturze można znaleźć wzmianki o wykorzystaniu soku z cebuli i wyciągu z cyprysa jako zapraw nasiennych już w starożytności. W późniejszym okresie stosowano także miedź, a nawet arszenik i rtęć. Obecnie do chemicznego zaprawiania nasion nie używa się już substancji nadmiernie toksycznych i długo zalegających w środowisku.
Przeczytaj też: Zanim posadzisz cebulki kwiatowe w ogrodzie, nie zapomnij ich zaprawić
Sposoby zaprawiania nasion
Istnieje kilka sposobów zaprawiania nasion.
- Bejcowanie nasion – to zaprawianie nasion na sucho, z dodatkiem wody, z użyciem płynnej zaprawy lub w formie zawiesiny. Jest do najprostszy i najpopularniejszy sposób zaprawiania nasion. Nasiona oraz odmierzoną ilość zaprawy umieszcza się w zamykanym pojemniku (np. słoiku), który następnie silnie potrząsa do momentu, gdy nasiona równomiernie zostaną pokryte zaprawą.
- Powlekanie nasion – to bardziej zaawansowany sposób zaprawiania nasion, w którym stosuje się tzw. „lepiszcze”, czyli dodatkową substancje poprawiającą przyleganie zaprawy do nasion.
- Inkrustowanie nasion – to najbardziej zaawansowany sposób zaprawiania nasion, w wyniku którego nasiona zostają powleczone specjalną otoczką z zaprawy i substancji dodatkowych – wpływa ona na kształt nasion, nadając im formę kulistą.
Przeczytaj też: Nasiona otoczkowane – czy warto zapłacić drożej za nasiona w otoczkach?
Jak zaprawiać nasiona?
Osoby, które zdecydują się na samodzielne zaprawianie nasion, muszą pamiętać o odpowiedniej dawce zaprawy, zgodnie z informacją na etykiecie-instrukcji stosowania. Błędem jest stosowanie zbyt dużej ilości środka w stosunku do zaprawianych nasion. Może to powodować zmniejszenie siły kiełkowania nasion lub wywoływać fitotoksyczność. Zabieg zaprawiania nasion najlepiej wykonać bezpośrednio przed siewem.
Jeśli nie mamy możliwości prawidłowego wykonania zabiegu zaprawiania nasion, warto rozważyć zakup nasion już zaprawionych przez producenta.
- Czy wiesz jak kupować nasiona kwiatów i warzyw
- Dowiedz się więcej o tym kiedy zbierać nasiona, jak je przechowywać
Mączka bazaltowa do zaprawiania nasion
Do zaprawiania nasion znakomicie nadaje się mączka bazaltowa. Dzięki niej kiełkujące nasiona chronione są przed szkodnikami i chorobami grzybowymi. Jeśli do zaprawienia mamy niewielką ilość nasion, to na kilka dni przed wysiewem należy wsypać je do słoika, dodać do niego mączkę bazaltową, zamknąć słoik i dobrze wymieszać. Mączka bazaltowa jest dodatkowo świetnym nawozem dla młodych siewek.
Zobacz galerię zdjęć: Wysiew nasion do gruntu
9
Zaprawianie termiczne nasion – ekologiczna metoda bez chemii
Alternatywą dla preparatów chemicznych i biologicznych jest zaprawianie nasion metodą termiczną. To w pełni ekologiczny sposób, który polega na wykorzystaniu wysokiej temperatury do zniszczenia patogenów chorobotwórczych, bez użycia jakichkolwiek środków ochrony roślin. Stosuje się dwie główne techniki: zaprawianie na mokro i na sucho.
- Pierwsza z nich polega na moczeniu nasion w wodzie o precyzyjnie dobranej temperaturze – na przykład przez 10 godzin w 30°C, a następnie przez 10 minut w wodzie o temperaturze 50°C. Taki zabieg jest skuteczny zwłaszcza w zwalczaniu patogenów bakteryjnych.
- Druga metoda to wykorzystanie suchego, ciepłego powietrza, na przykład poprzez umieszczenie nasion w piekarniku nagrzanym do temperatury nieprzekraczającej 51°C.
Należy jednak pamiętać, że metoda termiczna wymaga dużej precyzji – zbyt wysoka temperatura lub zbyt długi czas zabiegu mogą uszkodzić zarodki i obniżyć zdolność kiełkowania nasion.
Porównanie metod zaprawiania nasion – co wybrać?
Wybór odpowiedniej metody zaprawiania zależy od skali uprawy, priorytetów ogrodnika i rodzaju nasion. Metody chemiczne, wykorzystujące substancje takie jak tiuram czy mankozeb, cechują się wysoką skutecznością, zwłaszcza w zwalczaniu szerokiego spektrum chorób grzybowych. Ich wadą jest jednak wyższy koszt oraz negatywny wpływ na środowisko, a także konieczność zachowania szczególnej ostrożności podczas zabiegu.
Z drugiej strony stoją metody ekologiczne, takie jak zaprawianie na sucho mączką bazaltową czy popiołem drzewnym. Są one tanie, bardzo łatwe do samodzielnego zastosowania i w pełni bezpieczne dla środowiska. Ich skuteczność jest umiarkowana, ale w warunkach uprawy amatorskiej często w zupełności wystarczająca. Podobnie działają zaprawy na mokro, bazujące na wyciągach roślinnych (np. z rumianku) czy roztworze nadmanganianu potasu. Metoda termiczna (fizyczna) stanowi ciekawy kompromis – jest niskokosztowa i ekologiczna, ale jej skuteczność zależy od precyzyjnego kontrolowania temperatury.
