Gorszy niż szkodniki! Uwiąd powojnika to najgroźniejsza choroba. Jak się przed nim bronić?

2026-05-25 12:30

Dlaczego piękny, obsypany kwiatami powojnik nagle więdnie i zamiera, mimo starannej pielęgnacji? Odpowiedzią jest często uwiąd – cichy zabójca powojników, który atakuje znienacka. Poznaj przyczyny tej groźnej choroby grzybowej i sprawdź, jak z nią walczyć, by co roku cieszyć się spektakularnym kwitnieniem.

Powojnik

i

Autor: Getty Images Uwiąd powojnika, określany także jako zgorzel powojnika, to choroba wywoływana przez grzyby

Co to jest uwiąd powojników? Jak go rozpoznać?

Uwiąd, czyli zgorzel powojników, to groźna choroba grzybowa, która atakuje zazwyczaj młode rośliny i wcześnie kwitnące odmiany wielokwiatowe powojników oraz okazy słabe, uszkodzone. Chorobie sprzyja duża wilgotność powietrza, dość wysoka temperatura (ok. 25°C) oraz uprawa w nieodpowiednim podłożu i zbyt płytkie sadzenie roślin (choroba pojawia się w dolnej części pędu). Charakterystyczne objawy zgorzeli powojników to więdnięcie, brązowienie i zamieranie najpierw pojedynczych liści, pędów, a stopniowo całej nadziemnej części rośliny. Więdnięcie i zamieranie pędów jest wynikiem porażenia tkanek, co zaburza i hamuje przewodzenie wody w organizmie roślinnym.

Najczęściej uwiąd powojników rozwija się pod koniec wiosny i latem, szczególnie w okresach wilgotnej, deszczowej pogody. Co ciekawe, zgorzel nie przenosi się na system korzeniowy i zwykle nie jest on zainfekowany, dlatego w kolejnym roku rośliny mają szansę odbić, nawet po usunięciu wszystkich pędów.

Za najbardziej odporne na uwiąd uważa się odmiany powojników z grupy Viticella.

Zobacz galerię zdjęć: Piękne powojniki

Czy można uniknąć zgorzeli powojników?

Ze względu na to, iż uwiąd powojników szybko postępuje i zaatakowane rośliny trudno jest wyleczyć, najlepiej unikać choroby. Najprostszą drogą do tego jest zapewnianie roślinom jak najlepszych warunków uprawy i odpowiednia profilaktyka.

  • Przede wszystkim podczas zakupu należy wybierać zdrowe okazy (z pewnych źródeł), bez oznak chorób, a dodatkowo podczas sadzenia usuwać wszystkie pędy lub liście wyraźnie suche.
  • Powojniki należy sadzić w żyznym, próchnicznym podłożu o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym (można dobrać specjalny substrat do powojników) i około 10 cm głębiej niż rosły wcześniej w pojemniku. Dzięki temu rośliny lepiej się ukorzenią i rozkrzewią (z pąków znajdujących się na pędzie głównym).
  • Ważne dla powojników jest też odpowiednie stanowisko, które powinno być nasłonecznione i przewiewne, przy czym wskazane jest, by dolne partie roślin były lekko ocienione („głowa w słońcu, nogi w cieniu”).
  • Nie można też zapominać o zapewnieniu roślinom optymalnego nawadniania i nawożenia, ale należy wystrzegać się moczenia kwiatów i nadziemnej części rośliny w czasie podlewania.

Przeczytaj też: Jak dbać o powojniki, by obficie kwitły?

Uwiąd powojnika - zwalczanie

W przypadku, gdy zauważymy, iż powojniki zostały zaatakowane przez chorobę grzybową (intensywne brązownie i więdnięcie), warto jak najszybciej usunąć (wyciąć) porażony fragment, a w ekstremalnych przypadkach nawet wszystkich zainfekowane pędy, nisko nad ziemią. Zapobiegnie to rozprzestrzenianiu się choroby na inne powojniki i rośliny ogrodowe, a na naszej roślinie nowe, młode pędy odbiją od podstawy.

Przeczytaj też: Cięcie clematisów - jak i kiedy przycinać clematisy?

Jaki oprysk na uwiąd powojnika?

Zainfekowane rośliny warto ratować też przez zastosowanie profilaktycznych preparatów przeciwgrzybowych. Zalecanym i skutecznym środkiem jest między innymi Switch, którego roztworem należy podlewać nasadę powojników 2-3 razy, co około dwa tygodnie. Nie zaszkodzi też wykonanie oprysków całej rośliny takim roztworem.

Dla ograniczenia stosowania środków chemicznych, można opryskiwać preparatami grzybobójczymi opartymi na komponentach naturalnych, takimi jak: Bioczos (wyciąg z czosnku), Biosept (wyciąg z grapefruita) oraz Biochikol (przetworzone pancerze skorupiaków morskich).

Murator Ogroduje: Jak zrobić donicę do ogrodu I Porada
Materiał sponsorowany
Materiał sponsorowany

Domowe sposoby na uwiąd powojników

Ogrodowe clematisy można chronić przez uwiądem również przy pomocy preparatów domowej roboty, które można w łatwy sposób przyrządzić samodzielnie.

Popularnym ogrodniczym sposobem na taki preparat jest połączenie czosnku z nadmanganianem potasu, z których uzyskamy roztwór do podlewania porażonych pnączy. Wystarczy dobrze rozgnieść 2 duże ząbki czosnku (lub kilka mniejszych), dodać do nich 5 dokładnie rozkruszonych tabletek (ok. 5 gramów) nadmanganianu potasu (dostępne w aptekach) i wszystko rozmieszać w 1 litrze letniej wody. Można też stosować inne proporcje, mieszając całość z większą ilością wody lub dodając więcej ząbków czosnku.

Tak przygotowany i dobrze rozmieszany roztwór odstawiamy na kilka godzin, a następnie podlewamy nim chory powojnik. Można powtarzać taki zabieg co kilka dni, by wzmocnić roślinę porażoną uwiądem. Warto podlewać powojniki taką miksturą także profilaktycznie szczególnie wiosną i latem (np. 2-3 razy).

Przeczytaj też: Dlaczego powojniki nie kwitną? Poznaj najważniejsze przyczyny. Co zrobić, by powojniki obficie kwitły?

Murowane starcie
Taras naziemny - masywny czy lekki. MUROWANE STARCIE