Płytki i cegła rozbiórkowa – jak użyć ich ponownie? Daj materiałowi z duszą drugie życie

Cegły rozbiórkowe i płytki z nich wycinane cieszą się dużym powodzeniem. Pozwalają stworzyć oryginalne ścianki, murki, posadzki lub okładziny. Można je stosować we wnętrzach i na zewnątrz domu. Sprawdzą się we wnętrzach tradycyjnych, rustykalnych, industrialnych, stylizowanych na historyczne, a także supernowoczesnych. To, gdzie i w jaki sposób wykorzystamy cegły z rozbiórki, zależy tylko od naszej wyobraźni.

Cegła rozbiórkowa to materiał na:

• ścianę działową,
• murek barku,
• wyspę w kuchni,
• obudowę kominka,
• grill murowany w ogrodzie,
• podmurówkę tarasu,
• podłogę,
• nawierzchnię tarasu,
• nawierzchnię w ogrodzie,
• podmurówkę ogrodzenia.

Płytki wycinane z cegieł można wykorzystać do wykonania:

• posadzki,
• okładziny na ścianie,
• parapetu,
• obudowy wanny,
• obudowy kominka,
• okładziny na elewacji.

Płytki i cegła rozbiórkowa: materiał

Można kupić cegły z rozbiórki starych domów, często bardzo wiekowe, nawet z XIX wieku. Bywa, że są to cegły bardzo wysokiej jakości, produkowane przed laty na budowę specjalnych inwestycji: pałaców, fabryk, kamienic, młynów, lub do wykonania określonych elementów konstrukcji, nie tylko murów wewnętrznych lub zewnętrznych, ale także np. kominów, palenisk. Znajdziemy tradycyjne cegły pełne, klinkierowe, elewacyjne (licowe), szamotowe, dziurawki, kratówki. Są wśród nich cegły produkowane fabrycznie lub ręcznie. Wiele cegieł rozbiórkowych może być lepszym materiałem budowlanym niż współczesne przemysłowo produkowane wyroby.

Cegła rozbiórkowa: wymiary

Klasyczny wymiar polskiej cegły to 25 x 12 x 6,5 cm. Przed wojną stosowano cegły, których wielkość to 27 x 13 x 6 cm. Na polskim rynku dużo jest cegieł niemieckich o wymiarach 24 x 11,5 x 7 cm. Rozbiórkowe cegły sprowadzane są też z Holandii, Belgii i innych krajów, w których ich wymiary mogą wynosić 26-28 x 12-13 x 7-9 cm. Paleta wielkości jest nieograniczona, tym bardziej że wśród cegieł rozbiórkowych jest bardzo dużo cegieł ręcznie formowanych, które często są mniejsze od najpopularniejszych, ale mogą być też węższe i dłuższe od nich. Można też kupić cegły stanowiące pozostałość po obcięciu płytek z obu stron. Są więc one znacznie węższe, mają np. szerokość 3,5-4 cm.

Zawsze trzeba upewnić się, ile elementów jest potrzebne do wykonania 1 m² muru lub okładziny, biorąc pod uwagę szerokość planowanej spoiny.

Rodzaje cegieł:

• pełna – cegła o wytrzymałości 15-20 N/mm2 i nasiąkliwości około 15%,
• klinkierowa – cegła pełna, szczelinowa lub perforowana o bardzo wysokiej wytrzymałości (35-45 N/mm2) i bardzo niskiej nasiąkliwości (2-6%),
• elewacyjna (licowa) – cegła do zastosować zewnętrznych o nieco gorszych parametrach od klinkieru, ale lepszych niż cegła pełna,
• szamotowa – cegła ogniotrwała stosowana do budowy palenisk, kominów, pieców.
• kratówka, dziurawka – cegły z otworami, często o mniejszej wytrzymałości mechanicznej.

Płytki rozbiórkowe: rodzaje

Z cegieł rozbiórkowych wycina się płytki proste, które maj wymiary takie jak cegła, np. 24 x 12 cm. Najlepsze, najmocniejsze, najtrwalsze są te wycięte z części licowej cegieł klinkierowych. Ale takie płytki są rzadkie i drogie. Najczęściej obcina się obie strony boczne (wozówki) cegieł, które są znacznie węższe od lica. Wtedy wymiary płytek to 24-25 x 6-7 cm. Zdarza się, że cegły są krojone na plastry wzdłuż główki – wtedy powstają płytki mini o wymiarach 11-12 x 6-7 cm. Do wykonywania okładzin potrzebne są też narożniki, które mogą być długie lub krótkie – z główką i całą wozówką lub tylko jej fragmentem, np. połową.

Płytki i cegły z rozbiórki: sposób obróbki

Cegły rozbiórkowe są przede wszystkim przebrane i posortowane na rodzaje i rozmiary. Materiał jest oczyszczony z tynku, często piaskowany lub myty wodą pod ciśnieniem, żeby usunąć z niego wszelkie zanieczyszczenia. Podczas obróbki usuwa się luźne fragmenty, ale też wydobywa uszkodzenia, różne pozorne niedoskonałości, które w tym przypadku są walorem.

Czasem przygotowuje się partie cegieł lub płytek określonego rodzaju, np. z niewielką pozostałością tynku albo te pochodzące z komina, czyli z czarnymi plamami. Właściwie żaden materiał się nie marnuje. Można zebrać razem cegły z rozbiórki o jak najbardziej zbliżonym wymiarze i bez uszkodzeń, albo wręcz odwrotnie – stworzyć zestaw z resztek, materiału z ukruszonymi brzegami, niepełnowymiarowego.

Cegła i płytka rozbiórkowa: kolorystyka i faktura

Pod tym względem ten materiał jest przebogaty. Znajdziemy cegły rozbiórkowe tradycyjnie czerwone i wiele odcieni tego koloru. Poza tym paleta obejmuje wszystkie odcienie od bieli do czerni. Kolor może być oryginalny albo pochodzić od uszkodzeń, nalotów. Wiele cegieł ręcznie formowanych ma przenikające się barwy, dekoracyjną fakturę wytworzoną przez zastosowanie dodatków mineralnych.

Cegły i płytki rozbiórkowe: jak murować

Cegły rozbiórkowe z ceramiki muruje się z użyciem zwykłej zaprawy murarskiej. Robi się to zwykle na tradycyjną szeroką spoinę, która, zależnie od stylu ściany, może być nierówna, techniczna lub lekko wyrównana. Spoiny mogą być wklęsłe albo wyrównane z licem ściany.

Do wykonywania okładzin z ceramiki stosuje się kleje cementowe klasy C1, chyba ze będzie to posadzka na ogrzewaniu podłogowym albo na tarasie - wtedy trzeba użyć klejów o podwyższonej elastyczności. Do spoinowania zwykle wykorzystuje się tę samą zaprawę, która była stosowana do klejenia płytek. Jeśli zależy nam na określonym kolorze, można użyć barwnych zapraw do spoinowania.

• Zobacz także: Elewacja z klinkieru: skąd biorą się wykwity?

Ponieważ nie znamy dokładnie pochodzenia materiału, czy i jak długo był on eksponowany na czynniki zewnętrzne, jaką ma nasiąkliwość, zaleca się impregnowanie murów lub okładzin wykonanych z cegieł rozbiórkowych. Jest to wskazane również z tego powodu, że takie powierzchnie zwykle są nierówne, łatwo będzie się na nich osadzał kurz i pył, a po zaimpregnowaniu lżej będzie je umyć.