Spis treści
- Posiadanie domu to odpowiedzialność. Trzeba dbać o jego stan techniczny
- Co najmniej raz w roku: gaz, przewody kominowe i cyfrowy e-Protokół w CEEB
- Raz na 5 lat: kompleksowa kontrola elektryki, piorunochronu i estetyki domu
- Kontrole nadzwyczajne i nakazane. Gdy wiatry, pożar lub ulewa naruszą konstrukcję
- Kto może przeprowadzić przegląd? Weryfikacja uprawnień w bazie e-CRUB
- Wykryto usterkę? Działaj natychmiast! Pamiętaj też o terminie 14 dni w CEEB
Posiadanie domu to odpowiedzialność. Trzeba dbać o jego stan techniczny
Własny dom jednorodzinny daje ogromne poczucie swobody i niezależności, ale wiąże się również z ciągłym dbaniem o stan techniczny całej infrastruktury. Chociaż ustawodawca zwolnił właścicieli i zarządców budynków jednorodzinnych z biurokratycznego obowiązku prowadzenia formalnej książki obiektu budowlanego, nie oznacza to wcale przyzwolenia na samowolę lub zaniechanie kontroli.
Zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane, na właścicielu lub zarządcy obiektu spoczywa prawny obowiązek utrzymywania i użytkowania budynku w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz zapewnienia jego bezpiecznego użytkowania.
Budynek musi być chroniony przed nadmiernym pogorszeniem właściwości użytkowych oraz przed skutkami zdarzeń losowych i sił natury.
Regularne sprawdzanie najwazniejszych instalacji to podstawowy instrument chroniący domowników przed tragicznymi w skutkach awariami, pożarami czy zatruciem czadem.
Czytaj też: Nowy piec już grzeje? Nie zapomnij o zgłoszeniu. Termin jest krótki
Co najmniej raz w roku: gaz, przewody kominowe i cyfrowy e-Protokół w CEEB
Najczęstszym i najbardziej podstawowym wymogiem jest coroczny przegląd techniczny. Właściciel domu jednorodzinnego ma obowiązek zapewnić raz w roku kalendarzowym kontrolę obejmującą: instalację gazową oraz przewody kominowe (dymowe, spalinowe i wentylacyjne) oraz instalacje i urządzenia służące ochronie środowiska.
Warto wiedzieć, że coroczna kontrola nie musi odbywać się co do dnia po upływie 12 miesięcy od poprzedniej, istotne jest, aby została przeprowadzona w każdym roku kalendarzowym. Co ważne, domy jednorodzinne są ustawowo zwolnione z corocznej kontroli elementów budynku narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne.
Nowością prawną, obowiązującą od 18 września 2023 roku, jest cyfryzacja przeglądów kominiarskich. Tradycyjny, papierowy protokół ze sprawdzania przewodów kominowych został zastąpiony e-Protokołem sporządzanym w systemie Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Dokument elektroniczny może wystawić wyłącznie uprawniony mistrz kominiarski lub osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane.
Pisaliśmy też: Czy fotowoltaika, rekuperacja i pompy ciepła są obowiązkowe w nowych domach?
Raz na 5 lat: kompleksowa kontrola elektryki, piorunochronu i estetyki domu
Co najmniej raz na pięć lat Prawo budowlane nakłada obowiązek przeprowadzenia szerszego i bardziej szczegółowego przeglądu. Kontrola pięcioletnia obejmuje sprawdzenie ogólnego stanu technicznego budynku, jego przydatności do użytkowania oraz estetyki obiektu i jego otoczenia.
Bardzo istotnym elementem kontroli pięcioletniej jest badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej. Specjalista ocenia wówczas stan sprawności połączeń, osprzętu i zabezpieczeń od porażeń, oporność izolacji przewodów elektrycznych i sprawność uziemień instalacji oraz urządzeń piorunochronnych.
Dzięki cyklicznym badaniom elektrycznym zyskujemy pewność, że w ścianach nie dochodzi do niebezpiecznych zwarć, a dom jest prawidłowo zabezpieczony przed skutkami ewentualnego uderzenia pioruna.
Kontrole nadzwyczajne i nakazane. Gdy wiatry, pożar lub ulewa naruszą konstrukcję
Oprócz cyklicznych przeglądów rocznych i pięcioletnich, ustawa przewiduje również kontrole w trybie nadzwyczajnym. Właściciel ma obowiązek niezwłocznie zlecić kontrolę bezpiecznego użytkowania domu za każdym razem, gdy na budynek zadziałają niebezpieczne czynniki zewnętrzne - zarówno siły natury, jak i działania człowieka.
Sytuacje wymagające natychmiastowej inspekcji to m.in.: gwałtowne wyładowania atmosferyczne i uderzenia piorunów, huragany, bardzo silne wiatry oraz intensywne opady deszczu lub śniegu, osuwiska ziemi, powodzie, lokalne zalania oraz pożary.
Jeśli w wyniku tych zjawisk doszło do uszkodzenia budynku lub powstało bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia czy mienia, przeprowadzenie kontroli jest bezwzględnym obowiązkiem. Dodatkowo kontrolę może nakazać organ nadzoru budowlanego, jeśli stwierdzi nieodpowiedni stan techniczny obiektu i zażąda przedstawienia ekspertyzy.
Zobacz też galerie najpiękniejszego domu świata po 10 latach funkcjonowania
12
Kto może przeprowadzić przegląd? Weryfikacja uprawnień w bazie e-CRUB
Zlecenie kontroli niewłaściwej osobie może sprawić, że protokół będzie nieważny. Sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej w branży budowlanej lub instalacyjnej nie daje uprawnień do wykonywania ustawowych przeglądów.
Przepisy precyzyjnie określają wymogi:
- Ogólny stan budowlany sprawdzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.
- Instalacje elektryczne, piorunochronne i gazowe - osoby posiadające kwalifikacje dozorowe nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych lub gazowych (tzw. uprawnienia dozoru).
- Przewody kominowe - kwalifikowane osoby z tytułem mistrza w rzemiośle kominiarskim (dla przewodów dymowych i grawitacyjnych) lub inżynierowie z uprawnieniami budowlanymi odpowiedniej specjalności.
Inwestor lub właściciel domu może łatwo zweryfikować uprawnienia budowlane kontrolera w publicznym, elektronicznym rejestrze e-CRUB (e-crub.gunb.gov.pl). W przypadku uprawnień nadanych przed 1 stycznia 1995 r. fachowiec powinien okazać tradycyjny papierowy dokument oraz aktualne zaświadczenie z izby samorządu zawodowego.
Sprawdź też: Przełomowe zmiany dla właścicieli fotowoltaiki! Od 1 grudnia zniknie uciążliwy limit magazynów energii
Wykryto usterkę? Działaj natychmiast! Pamiętaj też o terminie 14 dni w CEEB
Jeżeli przeprowadzona kontrola wykaże uszkodzenia lub braki, właściciel lub zarządca obiektu ma prawny obowiązek usunąć nieprawidłowości w trakcie kontroli lub bezpośrednio po jej zakończeniu. Dotyczy to w szczególności wad, które mogłyby doprowadzić do katastrofy budowlanej, pożaru, wybuchu gazu, porażenia prądem czy zatrucia czadem.
Osobnym, lecz równie ważnym obowiązkiem każdego właściciela domu jest zgłoszenie źródła ciepła do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Pamiętajmy, że zgłoszenie CEEB nie jest jednorazowe. Każda zmiana lub montaż nowego pieca, kotła, pompy ciepła czy kominka nakłada obowiązek złożenia nowej deklaracji w nieprzekraczalnym terminie 14 dni od dnia uruchomienia nowego źródła ciepła. Deklarację można szybko i wygodnie złożyć przez internet na stronie ceeb.gov.pl.
