Czy jesienią i zimą można wycinać drzewa?
Jesień i zima to zazwyczaj najlepszy okres na usuwanie drzew, szczególnie ze względu na ochronę ptaków i innych zwierząt. Nie oznacza to jednak, że od października do lutego można wyciąć każde drzewo bez żadnych formalności.
W Polsce nie obowiązuje jeden ogólny przepis, który zakazywałby wycinki wszystkich drzew od wiosny do jesieni, a zimą pozwalał na ich swobodne usuwanie.
To, czy można wyciąć drzewo, zależy przede wszystkim od jego gatunku, obwodu pnia, miejsca, w którym rośnie, oraz celu wycinki.
W przypadku drzew znajdujących się na prywatnych posesjach często wystarczy zgłoszenie zamiaru wycinki do urzędu. Mniejsze drzewa można usuwać bez zgłoszenia, natomiast w innych sytuacjach konieczne może być uzyskanie zezwolenia.
Niezależnie od terminu trzeba też przestrzegać przepisów dotyczących ochrony gatunkowej zwierząt, roślin i grzybów.
Od kiedy można wycinać drzewa po okresie lęgowym ptaków?
Najczęściej przyjmuje się, że okres lęgowy większości ptaków trwa od 1 marca do 15 października. Dlatego wycinkę drzew zaleca się planować od 16 października do końca lutego.
To jednak zalecany termin, a nie automatyczne zezwolenie na wycinkę.
Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska wyjaśnia, że okresy lęgowe poszczególnych gatunków mogą się różnić. Niektóre ptaki rozpoczynają lęgi wcześniej, a inne kończą je później.
Co więcej, ochrona gatunkowa obowiązuje przez cały rok. Dotyczy to między innymi chronionych ptaków, nietoperzy, owadów, porostów i ich siedlisk.
Dlatego nawet w grudniu czy styczniu przed wycięciem drzewa należy sprawdzić, czy nie znajdują się na nim chronione gatunki albo miejsca ich schronienia.
Szczególnej ostrożności wymagają stare drzewa z dziuplami, pęknięciami pnia i rozbudowanymi koronami. Mogą być siedliskiem zwierząt również zimą.
Czy od 16 października można usuwać gniazda ptaków?
To jeden z najczęściej źle rozumianych przepisów.
Od 16 października do końca lutego obowiązuje określony wyjątek od zakazu usuwania ptasich gniazd. Nie dotyczy on jednak wszystkich gniazd i wszystkich nieruchomości.
Przepisy dopuszczają w tym okresie usuwanie gniazd z budynków lub terenów zieleni, jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa lub sanitarne.
Nie oznacza to, że właściciel prywatnego ogrodu może zimą dowolnie usuwać gniazda z drzew.
Trzeba również pamiętać o ochronie miejsc rozrodu i schronień zwierząt. Nawet nieużytkowane w danej chwili gniazdo lub dziupla mogą podlegać ochronie.
Jeżeli wycinka mogłaby naruszyć zakazy dotyczące gatunków chronionych, konieczne może być uzyskanie odpowiedniego zezwolenia na odstępstwo od tych zakazów.
Zobacz również: Postawiłeś pomost? Grozi ci ogromna kara. Jak legalnie zbudować pomost?
Jakie drzewa można wyciąć bez zgłoszenia w 2026 roku?
Nie każde drzewo rosnące na prywatnej działce wymaga zgłoszenia do urzędu.
Najważniejszy jest obwód pnia, mierzony na wysokości 5 cm od ziemi.
Bez zgłoszenia można co do zasady usuwać drzewa, których obwód pnia na tej wysokości nie przekracza:
- 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego i klonu srebrzystego;
- 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platanu klonolistnego;
- 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew, między innymi brzóz, dębów, sosen, świerków i lip.
Warto zwrócić uwagę, że chodzi o obwód, a nie średnicę pnia.
Jeśli drzewo mieści się w odpowiednim limicie, jego usunięcie zazwyczaj nie wymaga zgłoszenia ani zezwolenia na podstawie przepisów o ochronie drzew.
Nie zwalnia to jednak z przestrzegania ochrony gatunkowej oraz ewentualnych ograniczeń obowiązujących na danym terenie.
Jak prawidłowo zmierzyć drzewo przed wycinką?
Pomiar jest prosty i można wykonać go samodzielnie.
Wystarczy miarka krawiecka lub taśma miernicza. Należy odmierzyć 5 cm od powierzchni gruntu, a następnie zmierzyć obwód pnia na tej wysokości.
Nie mierzymy drzewa na wysokości pasa ani na wysokości 130 cm, ponieważ w przypadku ustalania obowiązku zgłoszenia obowiązuje pomiar na wysokości 5 cm.
Przykładowo, jeśli brzoza ma obwód pnia wynoszący 48 cm, co do zasady można ją wyciąć bez zgłoszenia. Jeżeli obwód wynosi 60 cm, właściciel prywatnej działki powinien sprawdzić obowiązek zgłoszenia.
Przy drzewach wielopniowych stosuje się szczególne zasady pomiaru. Jeśli drzewo ma kilka pni, nie należy samodzielnie sumować ich obwodów bez sprawdzenia właściwych przepisów.
W przypadku nietypowego kształtu pnia warto skonsultować sposób pomiaru z urzędem.
Kiedy trzeba zgłosić wycinkę drzewa na własnej działce?
Jeżeli drzewo przekracza ustawowy limit obwodu, właściciel prywatnej nieruchomości może być zobowiązany do zgłoszenia zamiaru jego usunięcia.
Dotyczy to sytuacji, gdy działka należy do osoby fizycznej, a wycinka nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Przykładowo właściciel domu jednorodzinnego, który chce usunąć dużą brzozę z ogrodu, zazwyczaj korzysta z procedury zgłoszenia.
Zgłoszenie składa się najczęściej do urzędu gminy lub miasta.
Powinno ono zawierać imię i nazwisko właściciela, oznaczenie nieruchomości oraz rysunek albo mapkę pokazującą położenie drzewa.
Samo wysłanie zgłoszenia nie oznacza jednak, że można od razu rozpocząć wycinkę.
Czy zimą można wyciąć duże drzewo bez zezwolenia?
Sama pora roku nie zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia, jeśli jest ono wymagane.
W przypadku prywatnego właściciela usuwającego drzewo na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą często wystarczy zgłoszenie. Nie zawsze jednak można skorzystać z tej procedury.
Zezwolenie może być konieczne między innymi wtedy, gdy wycinka jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej albo dotyczy nieruchomości, do której nie mają zastosowania uproszczone zasady.
Osobne wymagania mogą obowiązywać na terenach objętych ochroną przyrody, przy zabytkach lub w przypadku drzew stanowiących pomniki przyrody.
Dlatego przed usunięciem dużego drzewa warto ustalić nie tylko jego obwód, ale również status prawny nieruchomości.
Czytaj także: Odbiór domu w 2026 roku. Jakie dokumenty przygotować, żeby legalnie zamieszkać?
Czy drzewa owocowe można wycinać jesienią i zimą bez pozwolenia?
Drzewa owocowe są traktowane inaczej niż większość drzew ozdobnych i leśnych.
Co do zasady można je usuwać bez zezwolenia na usunięcie drzewa, niezależnie od obwodu pnia.
Dotyczy to między innymi jabłoni, grusz, śliw i wiśni rosnących w zwykłym przydomowym ogrodzie.
Istnieją jednak wyjątki. Szczególne zasady obowiązują na terenach zieleni oraz nieruchomościach lub ich częściach wpisanych do rejestru zabytków.
Warto też pamiętać, że nawet w przypadku drzew owocowych nie wolno naruszać przepisów o ochronie gatunkowej.
Jeżeli w starej jabłoni znajdują się chronione zwierzęta lub ich siedliska, samo zakwalifikowanie drzewa jako owocowego nie oznacza pełnej swobody wycinki.
Czy można wyciąć suche albo martwe drzewo bez zgłoszenia?
Wielu właścicieli działek zakłada, że suche drzewo można usunąć bez żadnych formalności. Nie zawsze jest to prawdą.
Sam fakt, że drzewo uschło, nie oznacza automatycznego zwolnienia z obowiązku zgłoszenia lub uzyskania zezwolenia.
Jeśli obwód pnia przekracza ustawowe limity, a nie zachodzi inny wyjątek, należy zastosować odpowiednią procedurę.
Inaczej mogą być traktowane drzewa złamane lub wywrócone wskutek działania sił przyrody, wypadku czy katastrofy. Przepisy przewidują dla takich przypadków szczególne rozwiązania, w tym odpowiednie oględziny lub potwierdzenie okoliczności przez uprawniony organ.
Nie należy jednak utożsamiać drzewa suchego z wywrotem lub złomem.
Co więcej, martwe drzewa bywają cennym siedliskiem chronionych owadów, ptaków i nietoperzy.
Zobacz galerię: Drzewa i krzewy o czerwonych liściach
17
Drzewo zagraża domowi. Czy można je wyciąć od razu?
Jeśli drzewo jest pochylone, ma uszkodzony pień albo jego konary zagrażają budynkowi, trzeba przede wszystkim ocenić rzeczywiste niebezpieczeństwo.
Nie każde pochylone drzewo musi zostać usunięte. Czasami wystarczy odpowiednia pielęgnacja korony lub zabezpieczenie otoczenia.
Jeżeli jednak istnieje bezpośrednie zagrożenie dla ludzi lub mienia, nie należy zwlekać z podjęciem działań zabezpieczających.
W takiej sytuacji warto skontaktować się z właściwym urzędem, a w przypadku nagłego zagrożenia również z odpowiednimi służbami.
Przepisy przewidują szczególne zasady dotyczące usuwania drzew złamanych lub wywróconych, ale nie oznacza to, że każde drzewo uznane przez właściciela za niebezpieczne można samodzielnie wyciąć bez formalności.
Przed usunięciem drzewa warto udokumentować jego stan zdjęciami. W bardziej skomplikowanych przypadkach pomocna może być ocena arborysty.
Czy za wycinkę drzewa zimą grozi kara?
Tak. Jeżeli drzewo zostanie usunięte bez wymaganego zgłoszenia lub zezwolenia albo mimo sprzeciwu organu, właściciel może ponieść konsekwencje finansowe.
Ustawa o ochronie przyrody przewiduje administracyjne kary pieniężne za nielegalne usunięcie drzew.
Wysokość kary zależy między innymi od gatunku i wymiarów drzewa oraz opłat, które byłyby naliczone za jego legalne usunięcie.
Co do zasady kara za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia lub zgłoszenia jest ustalana jako dwukrotność opłaty za jego usunięcie, z uwzględnieniem szczegółowych zasad ustawowych.
W przypadku dużych drzew mogą to być znaczne kwoty.
Dodatkowo naruszenie zakazów dotyczących gatunków chronionych może skutkować odpowiedzialnością za wykroczenie, a w poważniejszych przypadkach również odpowiedzialnością karną.
Dlatego nie warto zakładać, że zimą, gdy drzewa są pozbawione liści, ich usunięcie nie podlega kontroli.
Czy lepiej wycinać drzewa jesienią czy zimą?
Z punktu widzenia ochrony przyrody jesień i zima są często korzystniejszym okresem na wycinkę niż wiosna i lato.
Po opadnięciu liści łatwiej obejrzeć koronę drzewa, ocenić stan konarów i dostrzec ewentualne gniazda.
W tym czasie mniejsze jest również ryzyko zakłócenia lęgów większości gatunków ptaków.
Nie oznacza to jednak, że zimą wycinka zawsze jest bezpieczna dla przyrody. Dziuple mogą być wykorzystywane przez nietoperze, a na pniach mogą rosnąć chronione porosty.
Znaczenie mają także warunki pogodowe. Silny wiatr, oblodzenie i duże opady śniegu mogą utrudniać prace i zwiększać zagrożenie.
W przypadku dużych drzew, szczególnie rosnących blisko domu, linii energetycznych lub ogrodzenia, wycinkę najlepiej powierzyć wyspecjalizowanej firmie.
