Spis treści
Symbol statusu przed willami mieszczan
Były symbolem statusu i prestiżu. Sadzono je przy każdej willi zamożnych mieszczan. Dlatego dziś to miasto wiosną zmienia się w najpiękniejszy ogród magnolii w Polsce. To tu jest jedyny u nas Szlak kwitnących Magnolii. I tylko dwa razy w roku można przejść go z przewodnikiem. W tym roku magnoliom nie zaszkodziły przymrozki i Muzeum Śląska Cieszyńskiego zapowiedziało:
Zapraszamy najserdeczniej na tradycyjny wiosenny spacer SZLAKIEM KWITNĄCYCH MAGNOLII. Przejdziemy nim tej wiosny dwukrotnie: w niedzielę 29 marca oraz w Wielką Sobotę 4 kwietnia. Oba spacery rozpoczniemy o godz. 14 na pl. Kościelnym. O fascynujących tajemnicach magnolii opowiadał będzie Stanisław Kawecki, Sekretarz Miasta Cieszyna, znawca tych spektakularnych roślin drzewiastych! Zaś tłem tego frapującego wykładu botanicznego będzie opowieść o dawnym Cieszynie, którą snuć będzie Irena French, Dyrektorka Muzeum Śląska Cieszyńskiego.
Trasa spaceru to 10 oznakowanych już przystanków. Szlak wytyczył nieżyjący już Mariusz Makowski, kustosz muzeum. Wiedzie od pl. Kościelnego ulicą Sienkiewicza, aleją Raszki, ul. 3 Maja, pl. Wolności, ul. Limanowskiego do Parku Pokoju. Ma ok. 1 km, ale spacer z przewodnikami trwa aż ok. 2,5 godziny.
Skąd pomysł na szlak magnolii?
Mariusz Makowski, który sam oprowadzał szlakiem, opowiadał przed laty tak: Miałem wujka, którego losy rzuciły daleko od Cieszyna, ale zawsze przyjeżdżał na 1. maja. Nie na pochód, tylko przejść się pięknymi uliczkami i podziwiać cieszyńskie magnolie. Paręnaście lat temu już z nieżyjącą koleżanką Danusią Pawłowicz siedzieliśmy i zastanawialiśmy się, co tu zrobić żeby w tym Cieszynie było fajniej niż jest. I tak właśnie mówiłem o tych magnoliach, o tym wujku Marianie, a ona powiedziała: „Zróbmy taki szlak”. I te magnolie rzeczywiście naprawdę chwyciły!
Czytaj też:
Magnolie w ogrodzie - jakie wybrać i jak pielęgnować
No a skąd magnolie w Cieszynie?
Magnolie są tutaj od bardzo dawna, niemal od początku ich obecności w Europie. Zaczęto je sadzić przy domach na przełomie XVIII i XIX wieku dzięki księdzu Leopoldowi Janowi Szersznikowi, który wcześniej już zapraszał do swego siedmiohektarowego ogrodu między kościołem św. Trójcy a Bramą Frysztacką. To tu właśnie prawdopodobnie zostały zasadzone pierwsze cieszyńskie magnolie.
Najliczniejszym w Cieszynie gatunkiem jest magnolia pośrednia (Magnolia x soulangiana) – mieszaniec magnolii nagiej i magnolii purpurowej, którego „twórcą” był Stefan Soulange-Bodin. Najpopularniejsze, a zarazem najstarsze odmiany to: Alba Superba – o kwiatach prawie białych, miła – Amabilis – o kwiatach białych z lekkim różem przy nasadzie płatków, okazała; Speciosa – o kwiatach różowych, Alexandrina – również o kwiatach różowych oraz odmiana Lenne'go – Lennei – o kwiatach w kształcie „żarówki”, z zewnątrz jednolicie różowych, a wewnątrz prawie białych.
Kiedy i jak przycinać magnolie?
Trasa Szlaku Kwitnących Magnolii w Cieszynie
- 1) plac Kościelny 8: magnolia pośrednia / Magnolia x soulangiana
- 2) pl. Kościelny 4 – magnolia pośrednia odm. Aleksandry / Magnolia x soulangiana Alexandrina
- Dawniej rosło tu okazałe drzewo, ale starej magnolii tu nie ma, kilka lat temu posadzono nową. Stoi przed krytą mansardowym dachem proboszczówką.
- 3) ul. Henryka Sienkiewicza 6 – magnolia pośrednia odm. Aleksandry / Magnolia x soulangiana Alexandrina. Para królewska – to najwłaściwsze określenie tych dwóch okazów! - czytamy na stronie Muzeum Śląska Cieszyńskiego. - Posadził je przed swoją neorenesansową willą projektu Aloisa Jedka z roku 1891 największy deweloper czasów austriackich w Cieszynie, Alfons Matter.
- 4) ul. Sienkiewicza 12 – magnolia pośrednia odm. miła / Magnolia x soulangiana Amabilis. Jest przed willą wzniesioną w roku 1901 dla Pohlnerów, którzy byli dumnymi posiadaczami pierwszego w Cieszynie samochodu. Johann Pohlner był fabrykantem mebli.
- 5) ul. 3 Maja 17 – magnolia japońska / Magnolia kobus. Rośnie tu pochodząca z Japonii i Korei magnolia japońska, czyli krzew lub drzewo o niskim pniu, do 10 m wysokości, o kwiatach szybko opadających, rozchylonych, białych lub lekko różowych u nasady. A okazałą willę Irmy i Alfreda Nohelów z roku 1933 zaprojektował Alfred Wiedermann.
- 6) ul. 3 Maja 16 – magnolia pośrednia odm. Aleksandry / Magnolia x soulangiana Alexandrina. Drzewo magnolii rośnie przed secesyjnym domem należącym do Karla Czepela, w którym na od 1910 r. prowadził prywatną Szkołę Handlową.
- 7) ul. 3 Maja 13 – magnolia pośrednia odm. Lenne'go / Magnolia x soulangiana Lennei. Rośnie przy willi Elfrydy Walkówny, zaprojektowanej przez Rudolfa Hajduka i ukończona w roku 1933.
- 8) ul. K. Miarki 2 – magnolia pośrednia odm. Lenne'go / Magnolia x soulangiana Lennei. W roku 1933 stanęła tu modernistyczna willa Elzy Niemtzowej. Budowla jest wspaniałym przykładem stylu marynistycznego. Luksusowa rezydencja posiadała równie luksusowy ogród z sadzawką i ogrodem skalnym.
- 9) ul. 3 Maja 10 – magnolia pośrednia odm. Aleksandry / Magnolia x soulangiana Alexandrina. Przy rezydencji cieszyńskiego budowniczego Roberta Lewaka.
- 10) Park Pokoju – magnolia pośrednia odm. Aleksandry / Magnolia x soulangiana Alexandrina. Park Pokoju to pozostałości rozległego, bo sięgającego aż po Olzę, ogrodu hrabiów Larischów, którzy w końcu wieku XVIII wznieśli tu swój dwuskrzydłowy pałac miejski. W roku 1931 stał się parkiem miejskim, przylegającym do nowej wówczas siedziby cieszyńskiego muzeum. To w Parku Pokoju zasadzono w 2019 roku dwa nowe okazy – to magnolia Susan i Black Tulip – ku pamięci pomysłodawców „Szlaku kwitnących magnolii” – Danuty Pawłowicz i Mariusza Makowskiego.
Zobacz też: Można je zwiedzać tylko wiosną. Najpięniejsze ogrody w Europie
18
