Drzewa tlenowe – właściwości, uprawa, zalety i zagrożenia

2019-11-04 14:04 Michał Mazik
Drzewa tlenowe
Autor: GettyImages

Drzewa tlenowe uchodzą w Polsce za rewelację ostatnich lat, ale jednocześnie wzbudzają wątpliwości. Drzewo tlenowe rośnie nieprawdopodobnie szybko (w porównaniu z krajowymi gatunkami), ma efektowne, duże liście i jest świetnym pochłaniaczem dwutlenku węgla. W kraju powstają całe plantacje oxytree uprawianych pod produkcję drewna. Można je także uprawiać w ogrodzie. Dlaczego drzewa tlenowe budzą kontrowersje?

Drzewo tlenowe (oxytree) to hybryda powstała ze skrzyżowania Paulownia fortunei i Paulownia elongata. Za jej wyselekcjonowanie odpowiada firma biotechnologiczna z Hiszpanii. Szacuje się, że paulownia pochłania nawet do 10 razy więcej CO2 niż krajowe gatunki.

Jak wygląda drzewo tlenowe?

Drzewo tlenowe tworzy smukły, gładki szary pień. Młode egzemplarze są kolumnowe, starsze mają pokrój parasolowaty. Ozdobą drzewa są liście: bardzo duże - mają nawet powyżej 30 cm długości i do 50 cm średnicy, sercowate, nieco skórzaste, ciemnozielone. Oxytree atrakcyjnie prezentuje się także w maju, w czasie kwitnienia. Kwiaty są dzwonkowate, wydłużone, zebrane w wiechy. Mają jasnofioletową barwę.
Zaletą drzewa tlenowego jest siła wzrostu. Kilkuletnie okazy osiągają nawet kilkanaście metrów wysokości. Roczne przyrosty wynoszą około 3 m. Oczywiście w dużej mierze zależy to od warunków i rejonu. System korzeniowy głęboko drenuje podłoże (do 9 m). Roślina jest miododajna.

Uprawa drzewa tlenowego w ogrodzie

Drzewo tlenowe można uprawiać w ogrodzie w celach dekoracyjnych lub jako ciekawy eksponat dendrologiczny. Może być sadzone pojedynczo lub w szpalerach. Nadaje się także do umacniania skarp. Trzeba przy tym wziąć pod uwagę, że może zagłuszać i zacieniać słabsze gatunki. Drzewo jest mrozoodporne, wytrzymuje nawet skrajne warunki klimatyczne.

  • Sadzenie drzew tlenowych, podłoże. Można sadzić jesienią lub wiosną. Najlepsza pora sadzenia to maj i czerwiec. Roślina radzi sobie na podłożach różnego typu, także tych mało zasobnych, lekkich, a nawet kamienistych. Dobrze rozwija się przy pH oscylującym w granicach 5,0-8,9. Na glebach kwaśnych wcześniej powinno się przeprowadzić wapnowanie. Należy unikać uprawy na terenach podmokłych. Optymalne dla wzrostu i rozwoju są miejsca słoneczne, ciepłe, osłonięte od wiatru.
  • Podlewanie i nawożenie drzew tlenowych. Podlewanie jest konieczne w początkowym etapie, później drzewo dobrze radzi sobie samo. W uprawach profesjonalnych nawadnianie jest jednak niezbędne (często stosuje się system kropelkowy). Drzewa tlenowe można zasilać 2-3 razy w roku nawozami, wiosną z azotem, latem z fosforem, potasem i mikroelementami.
  • Cięcie drzew tlenowych. Ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest cięcie. Jeśli chcemy uzyskać wysokie, proste drzewo, warto przycinać pędy boczne. Przy rezygnacji z usuwania pędów, oxytree będzie miało okazały, rozłożysty pokrój. Gatunek świetnie reaguje na cięcie, ma ogromne zdolności regeneracyjne i przy pewnej wprawie można uzyskać pożądane, nawet nietypowe formy. Ścięte, potrafi wielokrotnie odrastać.
Drzewa tlenowe
Autor: GettyImages Drzewo tlenowe - młoda roślina

Korzyści i zagrożenia z plantacji drzew tlenowych

Uprawa oxytree nie tylko redukuje poziom dwutlenku węgla, ale także pozwala na szybkie pozyskanie drewna o niezłej jakości. Właśnie to ostatnie to atut, który przekonał wiele osób do rozpoczęcia jego uprawy - szybki i wysoki plon.
W praktyce jednak wzrost drzewa tlenowego (a przy tym przyrost na szerokość) zależy od wielu czynników. Potrzebne są regularne zabiegi cięcia i inwestycje w środki, które przyśpieszą rozwój.

Wprowadzenie do Polski drzewa tlenowego wzbudziło mnóstwo kontrowersji. Ekolodzy obawiają się, że może być zagrożeniem dla krajowych gatunków. Częściowo opierają się na doświadczeniu innych krajów (Czechy, USA) z jej kuzynem, paulownią omszoną, którą uznano za gatunek inwazyjny.

Z założenia oxytree jest rozmnażane wyłącznie w warunkach laboratoryjnych i nie tworzy siewek w sposób niekontrolowany. Niesamowita siła wzrostu, a także silny i głęboki system korzeniowy mogą wiązać się z pozbawieniem podłoża pierwiastków pokarmowych. Natury nie da się oszukać. Pojedyncze egzemplarze w ogrodzie przy zastosowaniu nawozów nie zaszkodzą, warto jednak wykonać analizy laboratoryjne gleby na farmach, na których zlikwidowano oxytree.
Trudno oszacować, czy uprawa drzew na większą skalę będzie miała jakieś niekorzystne skutki uboczne dla środowiska. Ciekawy jest sam fakt, iż drzewo tlenowe nie zostało wpisane na listę roślin obcych wymagających obserwacji. W tym wypadku, podobnie jak w wielu innych, Polak będzie mądry po szkodzie. Niemniej w mikroskali, tzn. przy uprawie pojedynczych egzemplarzy, wciąż jest to sposób na aranżację ogrodu, a także uzyskanie drewna, np. opałowego.

O autorze
Michał Mazik
Michał Mazik
Michał Mazik - absolwent ogrodnictwa na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie. Autor kilkunastu książek o tematyce ogrodniczej i zielarskiej, w tym „Ogród z pasją”, „Zioła w ogrodzie i w domu,”"Dary pszczół", "Przyroda Lublina". Współpracuje z mediami, producentami, zajmuje się zakładaniem ogrodów, prowadzi szkolenia branżowe, działa w marketingu. Praktykę zdobywał w Polsce (zakładanie i pielęgnacja ogrodów), Stanach Zjednoczonych (produkcja zieleni ozdobnej), Anglii (pielęgnacja farm malinowych i jeżynowych), Włoszech (sady jabłoniowe). Współpracował z holenderskimi firmami (tworzenie baz danych roślin, ogrodnicze technologie mobilne, konferencje branżowe). Należy do lubelskiego oddziału Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Ogrodnictwa.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE