Długowieczne drzewa do ogrodu. Które drzewa żyją najdłużej?

2019-10-28 12:05 Michał Mazik
Długowieczne drzewa
Autor: GettyImages

Sadząc w ogrodzie czy na działce drzewo długowieczne trzeba mieć świadomość, że jest to inwestycja nie tylko dla nas, ale dla przyszłych pokoleń. I rzecz jasna - to działanie pozytywne ekologicznie. Drzewom trzeba zapewnić jak najlepsze warunki do wzrostu. Ważne jest zazwyczaj kilka pierwszych lat uprawy, później dobrze radzą sobie same. Poznaj najpopularniejsze długowieczne drzewa do ogrodu.

Drzewa długowieczne to takie, które dożywają wielu setek, a czasem nawet tysięcy lat. Są królami wśród drzew i rzeczywistą ozdobą danych miejsc. Zachwycają dostojnością i monumentalnością. To także cenne filtry powietrza ograniczające zanieczyszczenia, produkujące tlen i chroniące przed nadmiarem ciepła. Tempo ich wzrostu zależy od gatunku, a także fazy rozwoju. 
Długowieczność drzew jest ich cechą genetyczną, ale zależy również od warunków środowiskowych.

W ogrodzie i na działce warto uprawiać drzewa długowieczne dla własnego komfortu, satysfakcji i cennego zastosowania praktycznego, ale także dla dobra przyszłych pokoleń. Nie możemy przewidzieć jak potoczą się ich losy. Nasza działka być może będzie przechodziła z rąk do rąk, a nawet historia zatoczy koło. Istnieje jednak szansa na to, że prawidłowo dobrane i posadzone drzewo przetrwa zmiany.

Drzewa długowieczne liściaste

  • Cennym drzewem długowiecznym jest dąb szypułkowy (Quercus robur). Według szacunków drzewo żyje ponad 700 lat. Jest kluczowy dla ekosystemu, nawet w ogrodzie po latach uprawy może być pewnego rodzaju ostoją dzikiej przyrody. Przez pierwsze 5-8 lat rośnie wolno w dużej mierze skupiając się na systemie korzeniowym. Najszybciej przyrasta w wieku 36-40lat. Wzrost mocno hamuje po przekroczeniu 200 lat.

Najpiękniejsze dęby do ogrodu - gatunki, charakterystyka, uprawa >>>

  • Z drzew, które docenią pszczoły, na uwagę zasługują lipy – lipa drobnolistna (Tilia cordata) i lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos).

  • Wśród drzew dostarczających nam jadalne owoce długowiecznością cieszy się orzech włoski (Juglans regia).

Drzewa długowieczne iglaste

  • Dużą długowiecznością cieszy się cis pospolity (Taxus baccata). Roślina może mieć formę krzewiastą lub drzewiastą. Rośnie wolno, ale bardzo długo i ma duże zdolności regeneracyjne. W dobrych warunkach żyje od kilkuset do nawet dwóch tysięcy lat. Średnia długość cisów rosnących w polskich Tatrach wynosi 400-700 lat. Jednocześnie cis jest cennym gatunkiem uprawowym, gdyż należy do najbardziej cieniolubnych gatunków występujących w Polsce. Można go uprawiać w miejscach zacienionych bez zakłócania wzrostu czy zwiększonego ryzyka występowania chorób.

Cis - długowieczny iglak: jak pielęgnować cisy, odmiany cisa >>>

  • Dobrą długowiecznością cieszą się sosny. W obrębie rodzaju wyróżnia się sosna oścista (Pinus aristata), która może dożywać kilku tysięcy lat. W ojczyźnie pochodzenia – Ameryce Północnej - spotyka się okazy w wieku 3000–4600 lat. W Polsce prawdopodobnie jej żywotność będzie mniejsza, jednakże w porównaniu z krajowymi gatunkami wciąż będzie w czołówce. Drzewo wyróżnia się dość egzotycznym wyglądem. Krótkie igły są gęste i mocno skupione wokół pędów. Pod tym względem przypomina nieco araukarię.
    Z krajowych sosen warto sadzić sosnę limbę (Pinus cembra) dożywającą 1000 lat. To wolno rosnący gatunek.

Sosny - najpiękniejsze iglaki. Gatunki sosny, które warto uprawiać w ogrodzie >>>

  • W nadmorskim łagodniejszym klimacie można uprawiać mamutowca olbrzymiego (Sequoiadendron giganteum). To kolos, który w krajach pochodzenia przekracza 100 m wysokości. Jest jednakże obarczony ryzykiem – w Polsce zdarzyło się, że przemarzły prawie 100-letnie egzemplarze.
Najstarsze drzewa w Polsce
Dąb Bartek

Autor: GettyImages

Dąb Bartek - jeden z najstarszych dębów w Polsce

Do najstarszych drzew w Polsce należą: cis Henrykowski z miejscowości Henryków Lubański w województwie dolnośląskim. Jego wiek szacuje się na blisko 1300 lat; dąb Rus w podpoznańskim Rogalinie - jego wiek szacowany na 800-850 lat; lipa drobnolistna w Cielętnikach w gminie Dąbrowa Zielona liczy ok. 530 lat.

Jak uprawiać drzewa długowieczne, aby przetrwały setki lat?

Kluczem do uprawy drzew - nie tylko długowiecznych - jest optymalny dobór stanowiska. Ważne jest dopasowanie wymagań do jakości gleby. Nie jesteśmy w stanie sięgnąć wyobraźnią setki lat do przodu, natomiast możemy przewidzieć jak będzie wyglądała nasza działka za kilkadziesiąt lat. Dlatego okazałego drzewa, nawet wolno rosnącego, nie powinno się sadzić blisko ogrodzenia, domu oraz budynków gospodarczych (ryzyko zniszczenia, zagrożenie przy złamaniu lub wywróceniu). Należy unikać także bliskiego sadzenia przy nawierzchniach (zwłaszcza dotyczy to gatunków, które mają skłonność do tworzenia napływów korzeniowych).

>>Przeczytaj też: Najważniejsze błędy popełniane przy sadzeniu drzew – tego nie wolno robić sadząc drzewo!

O drzewo trzeba troskliwie zadbać przez co najmniej kilka lat uprawy. W przypadku iglaków ważne jest zimowe podlewanie (w umiarkowanie ciepłe dni). Młode drzewka zaleca się palikować, aby rosły prosto i nie były wykrzywiane przez wiatr. Nie zaleca się przy sadzeniu podawać im nawozu do dołka (to ograniczy rozrost systemu korzeniowego w pierwszych latach uprawy). Istotna jest stała ochrona przed chorobami i szkodnikami. Optymalnie drzewa długowieczne sadzi się jako solitery. Długowieczny cis będzie żył dużo krócej uprawiany grupowo w formie żywopłotu niż pojedynczo, gdzie nie konkuruje o miejsce, wodę czy składniki pokarmowe.

O autorze
Michał Mazik
Michał Mazik
Michał Mazik - absolwent ogrodnictwa na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie. Autor kilkunastu książek o tematyce ogrodniczej i zielarskiej, w tym „Ogród z pasją”, „Zioła w ogrodzie i w domu,”"Dary pszczół", "Przyroda Lublina". Współpracuje z mediami, producentami, zajmuje się zakładaniem ogrodów, prowadzi szkolenia branżowe, działa w marketingu. Praktykę zdobywał w Polsce (zakładanie i pielęgnacja ogrodów), Stanach Zjednoczonych (produkcja zieleni ozdobnej), Anglii (pielęgnacja farm malinowych i jeżynowych), Włoszech (sady jabłoniowe). Współpracował z holenderskimi firmami (tworzenie baz danych roślin, ogrodnicze technologie mobilne, konferencje branżowe). Należy do lubelskiego oddziału Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Ogrodnictwa.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE