Bez czarny właśnie kwitnie! Co możesz zrobić z kwiatów bzu czarnego? 3 proste przepisy

Kiedy kwitnie bez czarny?

Kwitnienie bzu czarnego (Sambucus nigra) zazwyczaj przypada na przełom maja i czerwca, choć w zależności od regionu i panujących warunków pogodowych, może zacząć się nieco wcześniej lub później. Charakterystyczne, kremowo-białe baldachy, składające się z mnóstwa drobnych kwiatków, są wtedy najbardziej obfite i aromatyczne.

Co zawierają kwiaty bzu czarnego?

Kwiaty bzu czarnego to prawdziwa skarbnica zdrowia, co czyni je idealnym składnikiem domowych apteczek. Znajdziemy w nich przede wszystkim:

• Flawonoidy (rutyna i kwercetyna) - silne przeciwutleniacze, wzmacniają naczynia krwionośne i działają przeciwzapalnie.
• Kwasy fenolowe, w tym kwas kawowy i ferulowy, również o działaniu antyoksydacyjnym.
• Olejki eteryczne - odpowiadają za charakterystyczny aromat i mają właściwości antyseptyczne.
• Śluzy - działają osłonowo na błony śluzowe, łagodzą kaszel i podrażnienia.
• Triterpeny, garbniki, sole mineralne i witaminy, w tym witamina C.

Jakie właściwości mają kwiaty bzu czarnego?

Dzięki temu bogactwu składników, kwiaty bzu czarnego wykazują szereg korzystnych właściwości:

• działają napotnie, co jest kluczowe w obniżaniu gorączki w przypadku przeziębień i grypy,
• działają przeciwzapalnie - łagodzą stany zapalne, zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne,
• działają przeciwwirusowo - są pomocne w walce z infekcjami górnych dróg oddechowych,
• działają moczopędnie - wspierają pracę nerek i pomagają usuwać toksyny z organizmu,
• działają wykrztuśnie - pomagają w usuwaniu zalegającej wydzieliny z dróg oddechowych.

Regularne spożywanie przetworów z kwiatów bzu czarnego może więc wzmacniać odporność, skracać czas trwania infekcji, łagodzić objawy przeziębienia, takie jak gorączka, katar i kaszel, a także wspomagać detoksykację organizmu.

Przeczytaj też: Wybieramy najcenniejsze zioła do ogrodu. Mają moc i leczą! Jakie zioła wybrać i jak uprawiać?

Jak zbierać kwiaty bzu czarnego?

Zbioru kwiatów najlepiej dokonywać w słoneczny, suchy dzień, najlepiej w godzinach przedpołudniowych, gdy rosa już wyschnie. Wybierać należy baldachy w pełni już rozwinięte, jędrne, nieuszkodzone, odcinając je ostrym nożykiem tuż pod rozgałęzieniem.

Pamiętaj, aby kwiaty bzu czarnego zbierać wyłącznie z dala od ruchliwych dróg i terenów przemysłowych., aby uniknąć zanieczyszczeń. Zebranych kwiatów nie należy myć, ponieważ straci się wtedy cenny pyłek, który jest źródłem wielu dobroczynnych substancji. Ewentualne owady i zanieczyszczenia można delikatnie strzepnąć.

Przeczytaj też: Suszenie ziół na zimę - jak suszyć zioła w domu? Poznaj sprawdzone sposoby

Zobacz galerię zdjęć: Uprawa bzu czarnego w ogrodzie

Co można zrobić z kwiatów bzu czarnego?

Kwiaty bzu czarnego można wykorzystać leczniczo i kulinarnie. Można z nich zrobić:

• syropy - idealne do napojów, deserów, a także jako środek na przeziębienie;
• napar -  szybki sposób na złagodzenie objawów infekcji;
• nalewki i wina - cenione za walory smakowe i prozdrowotne;
• konfitury i galaretki - jako dodatek do pieczywa czy deserów;
• smażone kwiaty (w cieście naleśnikowym) - oryginalny deser;
• lody i sorbety - orzeźwiające w upalne dni.

Przepis na syrop z kwiatów bzu czarnego

Składniki:

• 30-40 dużych baldachów kwiatów bzu czarnego (bez łodyg)
• 1 litr wody
• 1 kg cukru
• sok z 2-3 cytryn lub 1 łyżeczka kwasku cytrynowego

Przygotowanie:

• Baldachy bzu delikatnie otrzep z ewentualnych owadów i zanieczyszczeń (ale ich nie płucz w wodzie!), usuń wszystkie grube łodygi i liście, pozostawiając same kwiaty.
• Wodę zagotuj i ostudź. Zalej nią kwiaty bzu, tak aby były całkowicie zanurzone.
• Dodaj sok z cytryn lub kwasek cytrynowy.
• Przykryj naczynie i odstaw w chłodne miejsce na 24-48 godzin.
• Przecedź płyn przez gęste sito wyłożone gazą lub pieluchą tetrową, dokładnie odciskając kwiaty.
• Do uzyskanego płynu dodaj cukier i podgrzewaj na małym ogniu, mieszając, aż cukier całkowicie się rozpuści. Ważne! Nie doprowadzaj do wrzenia.
• Gorący syrop z kwiatów bzu czarnego przelej do wyparzonych i suchych butelek lub słoików i szczelnie je zamknij.
• Dla dłuższego przechowywania można syrop pasteryzować przez 10-15 minut.
• Przechowuj w ciemnym i chłodnym miejscu.

Przepis na konfiturę z kwiatów bzu czarnego

Składniki

• 40-50 dużych baldachów kwiatów bzu czarnego (bez łodyg)
• 1 litr wody
• 1 kg cukru (lub mniej, jeśli konfitura ma być mniej słodka)
• sok z 3-4 cytryn lub 1 łyżeczka kwasku cytrynowego
• opcjonalnie 1 opakowanie żelfixu lub pektyny (by mieć pewność, że galaretka stężeje)

Przygotowanie

• Kwiaty bzu delikatnie oczyść (nie myj!), usuń wszystkie grube łodygi i liście, pozostawiając same kwiaty.
• Wodę zagotuj i ostudź. Zalej nią kwiaty bzu w dużym garnku lub misce.
• Dodaj sok z cytryn lub kwasek cytrynowy.
• Przykryj naczynie i odstaw w chłodne miejsce na 24 godziny, aby kwiaty oddały swój aromat i cenne składniki do wody.
• Po upływie doby przecedź płyn przez gęste sito wyłożone gazą lub pieluchą tetrową, dokładnie odciskając kwiaty.
• Uzyskany płyn wlej do czystego garnka, dodaj cukier oraz żelfix lub pektynę - jeśli używasz.
• Gotuj na średnim ogniu, często mieszając, aż cukier całkowicie się rozpuści.
• Następnie zwiększ ogień i gotuj intensywnie przez 5-10 minut, aż galaretka zacznie gęstnieć.
• Gorącą konfiturę przelej do wcześniej wyparzonych i suchych słoików. Napełniaj słoiki niemal pod sam brzeg i szczelnie zakręć.
• Dla pewności i dłuższego przechowywania można słoiki pasteryzować przez 10-15 minut.
• Po pasteryzacji odstaw słoiki do góry dnem do ostygnięcia.
• Przechowuj w ciemnym i chłodnym miejscu.

Przepis na herbatkę (napar) z suszonych kwiatów bzu czarnego

Herbata z bzu to szybki i skuteczny sposób na wykorzystanie prozdrowotnych właściwości kwiatów, szczególnie w przypadku pierwszych objawów przeziębienia (działa napotnie). 

Aby wysuszyć kwiaty bzu czarnego rozłóż świeże baldachy cienką warstwą na papierze lub sitku w przewiewnym, zacienionym miejscu. Susz, aż kwiaty staną się kruche. Przechowuj suszony bez czarny w szczelnym pojemniku, w ciemnym i suchym miejscu.

Składniki

• 1-2 łyżeczki suszonych kwiatów bzu czarnego
• 1 szklanka gorącej wody

Przygotowanie

• Łyżeczkę suszonych kwiatów zalej szklanką gorącej, ale nie wrzącej wody (80-90°C).
• Przykryj filiżankę i odstaw na 5-10 minut do zaparzenia.
• Odcedź i wypij.
• Możesz dodać miód lub plasterek cytryny.

Pij 2-3 razy dziennie.

Przeczytaj też jakie przetwory można zrobić z truskawek.