Spis treści
Dlaczego zabezpieczać pomidory przed słońcem?
Pomidory najlepiej rosną na słonecznym, osłoniętym od wiatru stanowisku. To roślina, która lubi ciepło, dlatego pomidory powinno się sadzić do gruntu stosunkowo późno, bo po 15. maja. Najlepsza temperatura dla rozwoju pomidora waha się między 18 a 25 st. C. Natomiast pomidorom nie służą upały powyżej 30 st. C - szczególnie młode sadzonki wystawione na intensywne słońce mogą ulec poparzeniu.
Wysoka temperatura doprowadza też do intensywnego parowania wilgoci z gleby, więc roślina może zacząć usychać. Upały wpływają także na nierównomierny rozwój pomidorów i pogorszenie plonów, utrudnione będzie szczególnie zawiązywanie się owoców. Dodatkowo, przy wysokich temperaturach w pomidorach nie wytwarza się barwnik – likopen. Sygnałem, że roślinie jest za gorąco, są zwijające się liście do góry. Pomidory w takich sytuacjach wymagają zabezpieczenia przed słońcem.
Przeczytaj też: Uprawa pomidorów krok po kroku
Jak zabezpieczyć pomidory przed słońcem w uprawie pod osłonami?
W szklarni lub tunelu foliowym dochodzi do absorpcji promieni słonecznych, a ciepło kumuluje się we wnętrzu. To sprawia, że w środku tunelu czy szklarni w upalny dzień panują czasami ekstremalne warunki. W duże upały samo wietrzenie tunelu czy szklarni już nie wystarcza, dlatego powinniśmy zastosować zacienianie. Dzięki temu zabiegowi uda nam się nieco obniżyć temperaturę, jednocześnie nie będziemy zabierać światła roślinom.
Jest kilka sposobów na zacienianie:
- Malowanie wapnem
Do tej czynności potrzebny jest roztwór wapna, należy go rozprowadzić pędzlem lub szlauchem z odpowiednia końcówką na zewnętrznych ściankach tunelu czy szklarni. Jest to dość tania i stosunkowo trwała metoda. Co ważne, wapno na foli nie zabiera światła. Jednak wraz z upływem czasu powłoka z wapna się kruszy. Inną opcją jest zastosowanie gotowych preparatów do zacieniania, w skład których wchodzi m.in. kreda. Takie środki po aplikacji nie wysuszają się, jednocześnie nie niszczą folii.
- Siatka cieniująca
Jest to produkt specjalnie przeznaczony do stosowania na tunelach i szklarniach. Siatka wykonana jest z tworzywa sztucznego – polietylenu lub polipropylenu i jej zaletą jest niewątpliwie trwałość – raz kupiona będzie służyć wiele lat. Jest ona specjalnie dostosowana do mocno operującego słońca - jest odporna na szkodliwe działanie promieniowania UV, nie zaszkodzi jej także wiatr i mróz. Na rynku mamy kilka rodzajów siatek, do ochrony pomidorów najlepiej użyć takiej o gramaturze 60 g/m2. Siatka cieniująca może być stosowana zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz szklarni czy tunelu.
- Rośliny posadzone wokół tunelu
Zacienianie szklarni i tunelu może być też wsparte przez naturę – wokół uprawy pomidorów powinniśmy więc zasadzić wysokie rośliny, zarówno kwiaty ozdobne, jak i krzewy. Będą one osłaniały folię czy szklarnię przed słońcem. Choć ta metoda niewiele nas będzie kosztować, to jej wadą jest fakt, że w ten sposób uda nam się przysłonić jedynie boczne ściany pomieszczenia, a góra nadal pozostaje niezacieniona.
Przeczytaj też: Jak przetrwać upał na balkonie, tarasie i w ogrodzie? Te osłony przeciwsłoneczne dadzą radę!
Jak chronić przed słońcem pomidory gruntowe?
Pomidory rosnące w gruncie także wymagają osłonięcia przed ostrym słońcem. Choć w przypadku roślin uprawianych na rabatach nie dochodzi do tak ekstremalnie wysokich temperatur jak pod osłoną, to jednak powinniśmy chronić młode sadzonki. W dni, w których występuje szczególnie silne nasłonecznienie, a temperatura zbliża się do 30 st. C, zaleca się również cieniować pomidory. Metody zacieniania w gruncie to:
- Parasol do ogrodu – po prostu ustawiamy parasol nad pomidorami, co sprawi, że warzywa nie będą wystawione bezpośrednio na ostre słońce, przez co ograniczymy u roślin stres związany z upałem.
Parasol ogrodowy na taras. Rodzaje parasoli ogrodowych, sposób montażu, konserwacja
- Biała włóknina lub firanka – pomidory zwykle są stosunkowo wysokie, nawet sadzonki wkopane dopiero do gruntu, dlatego nie możemy położyć na nich firanki, bo połamiemy warzywa. Mocujemy więc tkaniny na palikach wbitych wokół pomidorów i tworzymy nad roślinami rodzaj baldachimu. Powinien on ochronić pomidory przed intensywnym nasłonecznieniem.
15
Jak podlewać pomidory w upały?
W gorące dni woda z gleby szybko paruje, a więc trzeba pilnować, by pomidory nie zaczęły więdnąć i dlatego zwiększamy intensywność podlewania. Najważniejsze wówczas jest to, by zwilżyć glebę głęboko, co najmniej na 10 cm, a nie tylko na powierzchni. Najlepiej podlewać wtedy, gdy słońce nie operuje już tak silnie. Po nawodnieniu dobrze jest lekko wzruszyć ziemię, by na powierzchni nie tworzyła się skorupa. Unikamy zmoczenia liści, bo krople wody będą potem skupiać promienie słoneczne i w ten sposób możemy popalić liście.
Przeczytaj też: Dzięki tym domowym nawozom krzewy pomidorów będą zdrowe, silne i obsypane owocami jak nigdy dotąd!
Jak upały wpływają na procesy życiowe pomidorów?
Choć pomidory kochają ciepło, temperatury przekraczające 32°C wprowadzają je w stan silnego stresu fizjologicznego. W takich warunkach proces fotosyntezy, kluczowy dla odżywiania i wzrostu rośliny, gwałtownie zwalnia, a produkcja zielonego barwnika, czyli chlorofilu, maleje. W rezultacie roślina ma mniej energii do rozwoju, co bezpośrednio odbija się na jakości i wielkości plonów – owoce stają się mniejsze i mniej soczyste.
Jeszcze większe zagrożenie upały stwarzają dla kwitnienia i zawiązywania owoców. Ekstremalnie wysoka temperatura może uszkodzić lub całkowicie zniszczyć pyłek, czyniąc go sterylnym. Efektem jest masowe opadanie kwiatów, które nie zostały prawidłowo zapylone, co bezpośrednio prowadzi do drastycznego spadku liczby owoców na krzaku. Nawet jeśli roślina próbuje się bronić, aktywując specjalne białka szoku cieplnego, bez naszego wsparcia jej naturalne mechanizmy mogą okazać się niewystarczające.
Rola ściółkowania w ochronie przed upałem
Niezwykle ważnym, a często pomijanym zabiegiem, który chroni pomidory podczas fal upałów, jest ściółkowanie gleby. Rozłożenie wokół roślin około 5-centymetrowej warstwy materiału organicznego, takiego jak słoma, skoszona trawa czy kora, działa jak naturalny izolator. Taka osłona potrafi obniżyć temperaturę gleby nawet o 3°C, co chroni wrażliwy system korzeniowy przed przegrzaniem i uszkodzeniem.
Co więcej, ściółka znacząco ogranicza parowanie wody z podłoża – nawet o 50%. Dzięki temu ziemia dłużej pozostaje wilgotna, a my możemy nieco ograniczyć częstotliwość podlewania, jednocześnie zapewniając roślinie stały dostęp do wilgoci. Dodatkową zaletą jest hamowanie wzrostu chwastów, które konkurowałyby z pomidorami o cenną wodę i składniki odżywcze w glebie.
