Kompostowanie – w czym, jak i co kompostować, by otrzymać dobry kompost

2016-08-30 13:26 Michał Mazik

Kompostowanie to tani i dobry sposób na uzyskanie pełnowartościowego nawozu organicznego. Stosowanie go nie tylko dostarcza roślinom składników pokarmowych, ale także poprawia jakość gleby, wzbogacając ją w próchnicę i poprawiając przepuszczalność. Podpowiadamy co i jak kompostować.

Kompostowanie to naturalna metoda unieszkodliwiania i zagospodarowania odpadów, która polega na rozkładzie substancji organicznej przez mikroorganizmy. Dzieki kompostowaniu odpadków organicznych możemy otrzymać wartościowy nawóz - kompost. Odpadki organiczne składujemy na kompostowniku, który najlepiej ustawić w lekko zacienionym, mało uczęszczanym miejscu w ogrodzie. Jest to element typowo praktyczny, który nigdy nie będzie posiadał walorów dekoracyjnych, wręcz przeciwnie. Dodatkowo rozkładana materia organiczna wydziela nieprzyjemny zapach. Można go osłabić – z pomogą różnych środków – jednak charakterystycznej woni nie da się całkowicie wyeliminować.

>>Przeczytaj też: Nawożenie roślin nawozami naturalnymi. Nawożenie organiczne

Kompostowanie: zalety i wady kompostu

Zaletą kompostu jest uniwersalność – nadaje się do wzbogacania każdego rodzaju upraw. Jest w pełni bezpieczny. Działa wolno stopniowo dostarczając roślinom niezbędnych makro- i mikroelementów. Wykorzystuje się go do zwiększania żyzności gleb lekkich i rozluźniania podłoży gliniastych. Pewną wadą jest brak jednorodności nawozu - zależy to od składu kompostowanych pryzm. W uprawie na potrzeby własne nie jest to szczególnie istotny mankament. Kompost warto wykorzystywać w sposób ciągły – rzeczywiste zmiany w podłożu i wyglądzie uprawianych roślin będą widoczne po kilku latach.

Kompostowanie: w czym kompostować?

Kompostownik można kupić w centrach ogrodniczych lub drogą online. W szczególności poleca się modele termiczne z biofiltracją, segmentowane oraz rotacyjne. Najczęściej wykonane są z tworzyw sztucznych. Jeśli zależy nam nie tylko na pozbyciu się niechcianych resztek, ale produkcji większej ilości nawozu (np. do rabat i warzywniaka) warto wybierać kompostowniki o pojemności powyżej 1000 l. Prostą konstrukcję można również zbudować samemu. Zazwyczaj składa się z czterech drewnianych ścian (jednej wyjmowalnej) bez dna. Materiał budulcowy obtacza się czarną folią - dla uszczelnienia i zwiększenia temperatury kompostowania. Kompostownik częściowo zakopuje się w ziemi. Niezależnie od formy jego przeznaczenie jest takie samo: produkcja materiału ściółkującego lub nawozu kompostowego. Proces może się jednak odbywać w ciepłych (powyżej 50 st. C) lub zimnym (naturalnych) warunkach.

>>Przeczytaj też: Kompost z ogrodu. Jesień to najlepszy czas na zakładanie kompostownika

Kompostowanie: co można kompostować

W kompostowniku zaleca się układać resztki roślinne – pozostałości po cięciu, pieleniu, koszeniu trawnika i oczyszczeniu terenu. Może więc to być trawa, zdrewniałe fragmenty roślin, warzywa, zioła, owoce, chwasty, korzenie i przyschnięte kwiaty. Ważne, aby materiał był czysty, tzn. nie posiadał oznak chorobotwórczych i objawów żerowania szkodników. Chwasty powinno się umieszczać jeszcze przed kwitnieniem. Jeśli zdążą wykształcić nasiona, później mogą rozmnożyć się na szeroką skalę – już po zastosowaniu nawozu. Z resztek z domu lub gospodarstwa przydatne są skorupki jaj, fusy z kawy i herbaty, odchody zwierzęce, słoma, popiół, resztki owoców i warzyw.
Pryzmy kompostowe najlepiej układać tak, aby warstwy z dużą ilością azotu (wszystko, co zielone) przekładały się z warstwami „węglowymi” (zdrewniałe części roślin). Optymalna proporcja to 2:1. Najczęściej na dnie kompostownika układa się grubą 15-20-centymetrową warstwę z gałązek i pędów. Pełni funkcję drenującą. Kolejno układa się pryzmę pochłaniającą wymywane z górnych warstw składniki pokarmowe. Dobrym materiałem jest torf, słoma lub zeszłoroczny, przerobiony kompost. Dopiero później wykłada się mieszane warstwy z dostępnych resztek organicznych. Na okres zimowy pryzmę zaleca się okryć materiałem izolującym. Do kompostowania nie nadają się zlewki, szczególnie jeśli zawierają rozcieńczone preparaty czyszczące. Jeśli kompost jest zbyt jednorodny (np. składa się z samej trawy), może gnić i wydzielać przykry zapach.

Usprawnianie kompostowania

Kompost powinien mieć dostęp powietrza – wtedy będzie się rozkładał bez procesu gnicia. Dlatego co kilka tygodni pryzmy warto przerzucić. Materiału nie powinno się ubijać.
Aby przyśpieszyć tworzenie nawozu, warto dodawać obornik, mączkę rogową, wapno oraz gnojówki z roślin. Do gatunków, z których najlepiej zrobić gnojówki należą:

>>Przeczytaj też: Przepis na nawóz z pokrzyw. Jak zrobić gnojówkę z pokrzywy

Dodatkowo trzeba zadbać, aby pryzmy kompostowe były stale lekko wilgotne. W okresie suszy warto podlewać je wodą. Standardowo dobrze rozłożony nawóz organiczny tworzy się przez 8-12 miesięcy. Cechuje go wtedy brunatne zabarwienie, gruzełkowata struktura i wydzielana woń leśnej ściółki. Dzięki powyższym dodatkom a także preparatom przyśpieszającym kompostowania okres ten można skrócić do 5-6 miesięcy. Nawozy tworzone „na szybko” - w ciągu 2-3 miesięcy - z reguły wykorzystuje się jako wartościową ściółkę.

kompostownik
Autor: www.thinkstockphotos.com Kompost wyjęty z kompostowanika przed rozłożeniem warto przesiać przez siatkę, by oddzielić nierozłożone duże fragmenty roślin
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE