Jeż w ogrodzie – jak stworzyć mu dobre warunki do życia?

2019-05-09 13:59
Jeż w ogrodzie
Autor: GettyImages Warto stworzyć jeżowi odpowiednie warunki bytowania

Jeż jest jednym z najchętniej widywanych gości w ogrodzie oraz na działce. To pożyteczne stworzenie jest uwielbiane w szczególności przez dzieci. Nie można jednak przesadzać z „uczuciami” - to dziki gatunek chodzący własnymi ścieżkami. Jak stworzyć dobre warunki do życia jeża w ogrodzie.

Jeż (Erinaceus) to największy europejski owadożerny ssak o długości ciała wynoszącej około 30 cm. Osiąga wagę 1-2 kg. Jego brzuszną część ciała pokrywają drobne, delikatne włoski. Na grzbiecie wrażenie robią długie kolce, które w rzeczywistości są przekształconymi włosami. Jeż po urodzeniu ma ich około 100. Początkowo są białe i miękkie. Z czasem pojawiają się kolejne, twardsze pokolenia kolców. Finalnie jeż może posiadać ich 6-8 tysięcy. Inną cechą charakterystyczną jeży jest wydłużony, mokry, „ruchliwy” nosek. Jeż od 2014 roku podlega w Polsce częściowej ochronie gatunkowej. Zwykle żyje 7-10 lat.

Jeż europejski (Erinaceus europaeus) to największy europejski owadożerny ssak o długości ciała wynoszącej około 30 cm. Osiąga wagę 1-2 kg. Jego brzuszną część ciała pokrywają drobne, delikatne włoski. Na grzbiecie wrażenie robią długie kolce, które w rzeczywistości są przekształconymi włosami. Jeż po urodzeniu ma ich około 100. Początkowo są białe i miękkie. Z czasem pojawiają się kolejne, twardsze pokolenia kolców. Finalnie jeż może posiadać ich 6-8 tysięcy. Inną cechą charakterystyczną jeży jest wydłużony, mokry, „ruchliwy” nosek. Jeż od 2014 roku podlega w Polsce częściowej ochronie gatunkowej. Zwykle żyje 7-10 lat.

Tryb życia i pożywienie jeży – sojusznik w ogrodzie

Jeże prowadzą głównie nocny tryb życia – wtedy wychodzą na żer. Mają doskonale rozwinięte zmysł widzenia nocą i słuch, pozwalający zidentyfikować nawet drobne stworzenia. W skład ich diety wchodzą owady (ok. 70 proc.), ślimaki, dżdżownice, ptasie jaja, jaszczurki, a nawet żaby.

Regularne wizyty lub stała obecność jeża w ogrodzie może znacznie pomóc w zmniejszeniu populacji wielu szkodników roślin (np. turkucia podjadka, larw i osobników dorosłych wielu szkodników). Zjadają przy tym także zwierzęta pożyteczne, np. pszczoły i skorki, jednak w znacznie mniejszym zakresie. Jeże nie są natomiast – wbrew często powielanej opinii – smakoszami jabłek. Obrazki ze zwierzętami przenoszącymi owoce na kolcach to bajki. Zwierze jest owadożerne, a za pokarm roślinny może zabrać się jedynie w ostateczności – gdy nie znajduje innego pożywienia. Średniej wielkości jeż zjada dziennie 70-150 g pokarmu.

>>Przeczytaj też: Pożyteczne zwierzęta w ogrodzie: sprzymierzeńcy w zwalczaniu szkodników

Jak stworzyć w ogrodzie dobre warunki dla jeża

Jeże najczęściej można spotkać w ogrodach usytuowanych w pobliżu łąk, pól i lasów. Lubią tereny trawiaste, gęste zarośla, zakrzaczenia i łąki kwietnie. Przyciągnąć je może także... kompostownik. Ogród dla jeża powinien być jak najbardziej naturalny – dotyczy to nie tylko ogólnego wyglądu, ale także sposobu prowadzenia. Na działce powinno się ograniczyć stosowanie chemii, zastępując ją ekologicznymi metodami ochrony roślin.

Jeż jest znany z nieprawdopodobnej odporności na wiele toksyn występujących w przyrodzie. Bywa na tyle odważny, że potrafi zaatakować jadowite żmije zygzakowate. Niestety jego mechanizmy obronne nie obejmują toksyn wytwarzanych przez człowieka (m.in. tych zawartych w środkach ochrony roślin). Śmierć zwierzęcia może nastąpić nie tylko przy bezpośrednim kontakcie z preparatem, ale także po spożyciu zatrutych owadów czy ślimaków. Zagrożeniem dla jeża może być także koszenie trawników, zwłaszcza w wiosenne wieczory. Zabieg przycinania trawy powinno się wykonywać więc ostrożnie, zwracając uwagę, czy w gęstej trawie nie schroniło się zwierzę. Jesienią warto usypywać kopce z liści i gałęzi w mało uczęszczanych, zacisznych miejscach. Podobną rolę spełniają skrzynki. Ssak zapada w sen zimowy i takie miejsca mogą posłużyć mu za schronienie. „Domek” powinno się przygotowywać w rękawicach. Jeże mają dobry zmysł powonienia i zapach człowieka może skutecznie je zniechęcić do sprawdzenia „lokum”. Stworzenie musi szybko znaleźć lub zbudować gniazdo, gdyż w czasie mrozu natychmiast ginie. Jeśli w ogrodzie jest oczko wodne, zaleca się je ogrodzić. To potencjalne śmiertelne zagrożenie (podobnie jak otwarte studzienki ściekowe). Wrogami jeża są borsuki, kuny, lisy, tchórze, psy i niekiedy, niestety, także ludzie.

Jak pomagać jeżom?

W większości przypadków najlepszą pomocą dla jeży jest... pozostawienie ich w spokoju. Jeśli zobaczymy jeża w ogrodzie wieczorem, nie powinniśmy go niepotrzebnie straszyć. Zdarza się jednak, że jeż jest widziany w czasie dnia i zachowuje się w sposób nienaturalny (np. nie zwija się w kulkę pod wpływem dotyku). Należy wtedy sprawdzić czy nie ma widocznych uszkodzeń ciała. Warto skontaktować się z eko-strażą, aby ustalić dalsze działania. Przydatne może być podanie zwierzęciu świeżej wody. Z pokarmem – zwłaszcza tym przeznaczonym dla człowieka – lepiej wstrzymać się. W ten sposób częściej można zaszkodzić niż pomóc. Nie można dokarmiać jeży chlebem oraz mlekiem – to powoduje nieprzyjemne dolegliwości układu pokarmowego. Warto zaznaczyć, że żołądek jeża nie rozkłada laktozy. Odpowiednia dla zwierzęcia - oprócz naturalnego, upolowanego przez jeża pokarmu - jest natomiast karma... dla psów i kotów.

>>Przeczytaj też: Motyle w ogrodzie - co zrobić by motyle chętnie odwiedzały ogród

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE