Spis treści
Bielinek kapustnik (łac. Pieris brassicae) to jeden z najbardziej znanych i najczęściej występujących szkodników warzyw kapustnych. Choć dorosły motyl wygląda niepozornie i wielu osobom kojarzy się z letnim ogrodem, jego larwy mogą w krótkim czasie zniszczyć znaczną część uprawy. Szczególnie narażone są kapusty, kalafiory, brokuły, jarmuż i kalarepa.
Największe szkody powodują gąsienice, które intensywnie żerują na liściach. Jeśli nie zostaną odpowiednio wcześnie zauważone, mogą doprowadzić do znacznego osłabienia roślin, a nawet całkowitego zniszczenia plonu.
Jak wygląda bielinek kapustnik?
Dorosły bielinek kapustnik jest dużym motylem dziennym o rozpiętości skrzydeł dochodzącej do 5–6 cm. Skrzydła mają kremowobiały kolor, a ich końcówki są ciemno zabarwione. Samice można rozpoznać po dwóch wyraźnych czarnych plamkach na przednich skrzydłach, których samce nie posiadają.
Znacznie groźniejsze od motyli są ich larwy. Gąsienice mają żółtozielone lub niebieskawozielone ciało pokryte czarnymi plamkami i drobnymi włoskami. Dorastają nawet do 4–5 cm długości.
Samice bielinka składają jaja najczęściej na spodniej stronie liści roślin kapustnych. Są one wydłużone, żółte lub pomarańczowożółte i występują w charakterystycznych skupiskach liczących od kilkudziesięciu do nawet ponad stu sztuk. To właśnie na tym etapie najłatwiej ograniczyć rozwój szkodnika. Regularne przeglądanie liści pozwala szybko wykryć złoża jaj i usunąć je przed wylęgnięciem larw.
Kiedy pojawia się bielinek kapustnik?
Motyle pojawiają się zwykle od wiosny do jesieni. W polskich warunkach klimatycznych bielinek kapustnik rozwija zazwyczaj dwa pokolenia w ciągu roku. Pierwsze związane jest głównie z chwastami i dzikimi roślinami kapustowatymi, natomiast drugie pojawia się latem i wyrządza największe szkody w warzywnikach.
Największe nasilenie żerowania gąsienic obserwuje się zwykle od lipca do września. W tym okresie warto regularnie kontrolować uprawy i usuwać pierwsze oznaki obecności szkodnika.
i
Na jakich roślinach żeruje bielinek kapustnik?
Najczęściej atakowane są rośliny należące do rodziny kapustowatych. Szkodnik szczególnie upodobał sobie:
- kapustę białą i czerwoną,
- kapustę pekińską,
- brokuły,
- kalafiory,
- kalarepę,
- brukselkę,
- jarmuż,
- gorczycę.
Gąsienice mogą rozwijać się również na dziko rosnących roślinach kapustowatych i chwastach, które często stanowią źródło pierwszego pokolenia szkodnika.
Jakie szkody powoduje bielinek kapustnik?
Młode gąsienice początkowo żerują grupowo. Zeskrobują miękisz z powierzchni liści, pozostawiając cienką warstwę tkanki. Wraz ze wzrostem zaczynają wygryzać coraz większe otwory.
Starsze larwy mogą doprowadzić do tzw. gołożerów, czyli niemal całkowitego zniszczenia liści. W efekcie rośliny tracą zdolność do prawidłowej fotosyntezy, słabiej rosną i wydają niższy plon. Przy silnym porażeniu uszkodzone mogą zostać również zawiązujące się główki kapusty i kalafiora.
Charakterystycznym objawem obecności szkodnika są także liczne ciemne odchody znajdujące się na liściach. Często to właśnie one są pierwszym sygnałem ostrzegawczym dla ogrodnika. Zanieczyszczone tkanki stają się bardziej podatne na rozwój chorób bakteryjnych i grzybowych.
Jak zapobiegać pojawieniu się bielinka kapustnika?
W ochronie warzyw bardzo ważna jest profilaktyka. Regularne monitorowanie roślin pozwala wykryć problem na wczesnym etapie i ograniczyć liczbę zabiegów ochronnych.
Aby zmniejszyć ryzyko pojawienia się bielinka kapustnika, warto:
- usuwać chwasty z rodziny kapustowatych,
- systematycznie kontrolować spodnią stronę liści,
- ręcznie usuwać jaja i młode gąsienice,
- stosować siatki przeciw owadom,
- przykrywać młode rośliny lekką agrowłókniną.
Takie działania utrudniają motylom składanie jaj i pozwalają skutecznie ograniczyć liczebność szkodnika bez używania środków chemicznych.
Galeria zdjęć: Bielinek kapustnik
6
Naturalne sposoby zwalczania bielinka kapustnika
W przydomowych warzywnikach coraz większą popularnością cieszą się ekologiczne metody ochrony roślin.
Przy niewielkim nasileniu szkodnika skuteczne może być ręczne usuwanie skupisk jaj i gąsienic. Warto również sadzić w pobliżu warzyw rośliny aromatyczne, takie jak tymianek, koper, szałwia czy aksamitki. Ich zapach może utrudniać motylom odnajdywanie roślin żywicielskich. Pomocni są także naturalni wrogowie bielinka, m.in. pasożytnicze błonkówki, drapieżne chrząszcze oraz ptaki owadożerne.
Jedną z najskuteczniejszych metod ograniczania liczebności gąsienic są preparaty zawierające bakterię Bacillus thuringiensis. Po spożyciu przez larwy substancje wytwarzane przez tę bakterię powodują zahamowanie żerowania i stopniowe zamieranie szkodników. Najlepsze efekty uzyskuje się po zastosowaniu preparatu na młode gąsienice.
Przeczytaj też: Chcesz działać ekologicznie? Sprawdź, jak chronić w naturalny sposób rośliny kapustne przed szkodnikami
