Spis treści
Podczas pielęgnacji pomidorów regularnie obcina się dolne liście i część z tych rosnących wyżej oraz usuwa boczne przyrosty. Nie oznacza to jednak, że stają się one bezużytecznym odpadem. Oberwane zdrowe liście i pędy pomidorów mogą bowiem posłużyć m.in. do przygotowania naturalnych ogrodowych preparatów - wyciągów czy gnojówek oraz jako składnik kompostu lub ściółki. Trzeba tylko wiedzieć, kiedy można ich używać, a kiedy lepiej ich nie wykorzystywać.
Dlaczego obrywa się liście i boczne pędy pomidorów?
Obrywanie liści to ważny zabieg pielęgnacyjny w uprawie pomidorów, szczególnie odmian wysokich, prowadzonych przy palikach lub sznurkach. Rośliny te bardzo szybko tworzą dużą ilość zielonej masy. Jeśli nie są regularnie przerzedzane, stają się zbyt gęste, a powietrze między liśćmi i owocami gorzej się przemieszcza. W takich warunkach łatwiej rozwijają się choroby grzybowe, zwłaszcza przy deszczowej pogodzie, dużej wilgotności, a także w uprawie pomidorów pod osłonami. Najczęściej usuwa się dolne liście, które dotykają ziemi lub znajdują się tuż nad jej powierzchnią. To właśnie one są najbardziej narażone na kontakt z wilgotnym podłożem, rozpryskującą się wodą oraz patogenami znajdującymi się w glebie. Ich usuwanie ogranicza ryzyko przenoszenia chorób na wyższe partie rośliny.
Osobnym zabiegiem jest usuwanie tzw. wilków pomidorów, czyli bocznych pędów wyrastających w miejscu, gdzie liść łączy się z główną łodygą. Jeśli zostaną pozostawione, roślina może nadmiernie się rozkrzewiać i kierować energię na wzrost liści oraz pędów, zamiast na dojrzewanie owoców. Usuwanie wilków wpływa korzystnie na plonowanie pomidorów.
Jak wykorzystać oberwane liście pomidorów?
Oberwane liście i pędy pomidorów nie muszą od razu trafiać do kosza. Jeśli są zdrowe, bez plam, nalotu i oznak chorób, można wykorzystać je w ogrodzie na kilka praktycznych sposobów.
- Dodatek do kompostu
Zdrowe liście i pędy pomidorów sprawdzą się jako zielony składnik kompostu. Są bogate w wodę i dobrze uzupełniają suche materiały, takie jak słoma, rozdrobnione gałązki czy suche liście. Nie należy tylko wrzucać ich na pryzmę grubą, zwartą warstwą, ponieważ mogą się zbijać i gnić. Najlepiej mieszać je z suchym, przewiewnym materiałem.
- Wilki jako sadzonki do rozmnażania pomidorów
Zdrowe boczne pędy (tzw. wilki) można potraktować jak sadzonki. Jeśli pęd jest jędrny, silny i ma kilka cm długości, wystarczy włożyć go do wody albo wilgotnego podłoża. Pomidory łatwo wypuszczają korzenie, dlatego taki fragment rośliny może szybko stać się ukorzenioną sadzonką. To dobry sposób na uzyskanie dodatkowych roślin za darmo.
- Wyciąg z liści pomidorów do oprysku na szkodniki
Z oberwanych liści pomidorów można zrobić domowy wyciąg do stosowania w ogrodzie. Wystarczy rozdrobnić zdrowe liście i pędy, zalać je wodą i odstawić na kilkanaście godzin (a jeszcze lepiej na dobę). Po przecedzeniu płyn można wykorzystać do oprysku roślin zaatakowanych przez niektóre szkodniki, np. mszyce. Najlepiej stosować go wieczorem lub w pochmurny dzień, nigdy w pełnym słońcu. Przed opryskaniem całej rośliny warto wykonać próbę na kilku liściach.
- Gnojówka z liści pomidorów
Rozdrobnione zielone części krzewów pomidorów można zalać wodą (1 kg świeżych liści i pędów pomidora zalewamy 10 litrami wody) i pozostawić do fermentacji na 2-4 tygodnie, co kilka dni mieszając. Tak przygotowana gnojówka ma intensywny zapach. Po zakończeniu fermentacji stosujemy ją do nawożenia pomidorów co 7-14 dni, po uprzednim rozcieńczeniu z wodą w stosunku 1:10.
- Dodatek do ściółki
Zdrowe, lekko podsuszone liście pomidorów można wykorzystać także do ściółkowania - rozkładamy je cienką warstwą (gruba warstwa świeżych liści może gnić, przyciągać ślimaki i pogarszać warunki wokół roślin). Najbezpieczniej mieszać je z innymi materiałami, np. podsuszoną trawą, słomą albo suchymi liśćmi.
15
Jakich liści i pędów pomidorów nie można wykorzystać i dlaczego?
Pamiętaj, że do wykorzystania w ogrodzie nadają się wyłącznie zdrowe liście i pędy pomidorów. Nie nadają się natomiast liście i pędy pomidorów, na których widać plamy, nalot, oznaki gnicia, pleśni albo porażenia chorobami, np. zarazą ziemniaczaną. Takich części roślin nie powinno się dodawać do kompostu, ściółki ani używać do przygotowywania wyciągów czy gnojówek, ponieważ mogą przenosić patogeny na inne uprawy. Lepiej po usunięciu ich z krzewów pomidorów wyrzucić do odpadów zielonych, aby ograniczyć ryzyko dalszego rozprzestrzeniania się chorób w ogrodzie.
Przeczytaj też: Kiedy i jak zbierać pomidory i jakie przetwory z nich zrobić?
