Spis treści
Węgiel pozostaje wciąż w Polsce głównym paliwem energetycznym. Wiele osób korzystając z dotacji, które kiedyś umożliwiały zakup nowoczesnych urządzeń grzewczych zasilanych węglem zakupiło nowoczesne kotły 5 klasy. One nie mają nic wspólnego z kopciuchami. Są niemal bezobsługowe a przede wszystkim wydajne. Węgiel zasila z powodzeniem również mniejsze źródła ciepła w domach, m.in. tradycyjne piece czy kominki typu koza. Dobrej jakości paliwo i sprawne urządzenia grzewcze zapewniają ciepło w rozsądnej cenie, a jednocześnie nie zatruwają środowiska.
Czym wolno palić w piecu?
Tradycyjne piece czy kotły zasilane węglem we współczesnych odmianach z rygorystycznymi normami emisji to naprawdę niezawodne źródła ciepła. Być może kiedyś zostanie z nich zdjęte odium trucicieli, a na razie wciąż mogą przysłużyć się zimą szczególnie taką typową, jaka zawitała na większej części Polski w tym roku.
W zależności od konstrukcji i sposobu załadunku komory spalania używa się w nich trzech głównych sortymentów węgla, które zgodnie z nowymi przepisami mają oficjalne nazwy węgiel antracyt, węgiel kostka, węgiel orzech i węgiel groszek. Jest jeszcze węgiel miał, który od 1 lipca 2020 r. nie był dostępny dla klientów indywidualnych oraz firm używających kotłów o mocy mniejszej niż 1 MW. Potem w obliczu kryzysu energetycznego dopuszczono go znowu do użytku w październiku 2022 r., ale zgodnie z nowym rozporządzeniem od 1 grudnia 2024 r ponownie zakazano jego sprzedaży dla gospodarstw domowych.
Podstawą rozróżnienia dla najpopularniejszych trzech kategorii jest wielkość ziarna, czyli:
- węgiel kostka 63 – 200 mm,
- węgiel orzech – 25 – 80 mm,
- węgiel groszek – 5 – 40 mm (od 2027 do 2031 - 5 – 31,5 mm)
Antracyt to najwyższej jakości paliwo węglowe - nie ma określonej wielkości ziarna. Może mieć uziarnienie takie jak groszek a także większe.
„Ekogroszek”, czyli węgiel groszek
Najbardziej popularnym, uniwersalnym paliwem węglowym jest obecnie węgiel groszek. To paliwo ze względu na wysoką wartość opałową i małe uziarnienie ma szerokie zastosowanie w kotłach z automatycznym podajnikiem. Dzięki temu proces załadunku paliwa i spalanie może być zautomatyzowane i kontrolowane przez aparaturę pomiarową.
Według rozporządzenia z 2024 r. może występować w postaci węgla kamiennego, brykietów lub peletów zawierających co najmniej 85 % węgla kamiennego. Od 1 lipca 2025 r. do 30 czerwca 2027 r. musi on spełniać wymagania normy jakościowej zgodnie z którą musi charakteryzować się maksymalna zawartością popiołu - 11,00 %, maksymalnej zawartości siarki całkowitej - 1,40 %, minimalnej wartości opałowej na poziomie 23,00 MJ/kg. Od 1 lipca 2027 do 30 czerwca 2031 r. normy jakościowe dla tego paliwa ulegają zaostrzeniu i wynoszą odpowiednio:
- maksymalna zawartość popiołu - 10,00 %,
- maksymalna zawartość siarki całkowitej - 1,20 %,
- minimalna wartość opałowa - 24,00 MJ/kg.
Po 30 czerwca 2031 r. węgiel groszek będzie miał zmniejszoną górną granicę ziarna do 31,5 mm a jego normy jakościowe będą musiały wynosić:
- maksymalna zawartość popiołu - 7,00 %,
- maksymalna zawartość siarki całkowitej – 0,80 %,
- minimalna wartość opałowa - 25,00 MJ/kg.
Węgiel orzech
Węgiel typu orzech (o granulacji 25-80 mm) jest przeznaczony głównie do tradycyjnych kotłów zasypowych, zarówno górnego, jak i dolnego spalania, kotłów żeliwnych oraz stalowych. Idealnie sprawdza się w kuchniach węglowych, piecach kaflowych, a także w kominkach typu „koza”. Nie nadaje się do nowoczesnych kotłów z automatycznym podajnikiem
Zgodnie z rozporządzeniem z 2024 r. może występować w postaci węgla kamiennego, brykietów lub peletów zawierających co najmniej 85 % węgla kamiennego. Od 1 lipca 2025 r. do 30 czerwca 2027 r norma jakościowa dla tej kategorii paliw ma takie same wartości jak dla węgla groszku. Od 1 lipca 2027 r. normy jakościowe dla węgla orzecha ulegają zaostrzeniu i mają wynosić:
- maksymalna zawartość popiołu - 7,00 %,
- maksymalna zawartość siarki całkowitej – 0,80 %,
- minimalna wartość opałowa - 25,00 MJ/kg.
Węgiel kostka
Węgiel kostka to największy z sortymentów węgla. Ma wysoką kaloryczność i przeznaczony jest do tradycyjnych kotłów zasypowych, pieców i kuchni kaflowych. Dzięki dużym bryłom zapewnia długi czas spalania i stabilne utrzymywanie żaru. Zgodnie z rozporządzeniem z 2024 r. może występować w postaci węgla kamiennego, brykietów lub peletów zawierających co najmniej 85 % węgla kamiennego. W terminie od 1 lipca 2025 r. do 30 czerwca 2027 r. jego parametry jakościowe mają być takie same jak sortymentów groszek i orzech, Później do 30 czerwca 2031 r. stosuje się podwyższone normy jakościowe, które wynoszą:
- maksymalna zawartość popiołu - 10,00 %,
- maksymalna zawartość siarki całkowitej – 1,20 %,
- minimalna wartość opałowa - 24,00 MJ/kg.
Węgiel antracyt
Antracyt jest bardzo cenioną odmianą węgla kamiennego, ponieważ wyróżnia ją duża czystość chemiczna. Zawiera w swoim składzie nawet do 95% związanego węgla oraz niezwykle niską zawartość siarki i azotu (każdego z tych pierwiastków jest mniej niż 1%). Jest najsilniej przeobrażoną odmianę węgla kamiennego. Największa zawartość procentową czystego węgla przekłada się na wysoką wartość energetyczną - spalając taką samą porcję różnych odmian węgla kamiennego, z antracytu uzyskać można największą ilość ciepła. To także najdroższa z odmian węgla i rzadko spotykana na składach. Występuje w różnych uziarnieniach - najczęściej do tradycyjnych kotłów zasypowych czy pieców i kuchni kaflowych lub kominków typu „koza”. Wymagania jakościowe antracytu zgodnie z rozporządzeniem z 2024 r. są następujące:
- zawartość popiołu – 8%
- zawartość części lotnych – 10%
- minimalna wartość opałowa - 32 MJ/kg.
Który węgiel najlepszy?
Opracowane dla różnych sortymentów normy jakościowe, które określają najważniejsze wartości kaloryczności czy zawartości pyłów i związków chemicznych w spalinach gwarantują odpowiednią klasę paliwa. Oczywiście wiele zależy od jakości urządzenia, w którym zachodzi proces spalania a także odpowiedniego dobrania jego mocy oraz umiejętności i doświadczenia użytkownika. Niewłaściwie obsługiwane kotły nawet te najwyższej klasy mogą bowiem emitować niemal tyle samo szkodliwych substancji co urządzenia bezklasowe, czyli : „kopciuchy”.
Do kotłów z automatycznym podajnikiem dostępny jest na składach węgiel groszek o kaloryczności 26 – 28 MJ/kg, zawartości popiołu poniżej 7% a dwutlenku siarki poniżej 0,6%.
Do kotłów tradycyjnych, pieców, kominków typu koza można kupić węgiel orzech o kaloryczności 26,5 – 28,5 MJ/kg, zawartości popiołu 6-8% i dwutlenku siarki 0,5 – 0,9% lub kostkę o kaloryczności ok. 30 MJ/kg, zawartości popiołu 3 – 8% i dwutlenku siarki poniżej 0,6%.
Parametry najlepszych dostępnych na rynku sortymentów węgla są już dzisiaj na poziomie przewyższającym parametry jakościowe, które będą obowiązywały za kilka lat. Wszystkie mają bardzo dobrą kaloryczność i niską emisję pyłów i substancji lotnych. Są w zasadzie równorzędne pod względem jakości, a więc nie ma różnicy czy palimy groszkiem, orzechem czy kostką. Wybór w tym przypadku narzuca rodzaj urządzenia grzewczego.
Zobacz także: Piec wolno stojący typu koza. Zdjęcia
14
