Brak izolacji fundamentów. Dlaczego to poważny problem?
W wielu starych domach izolacji przeciwwilgociowej fundamentów nie wykonano wcale albo po kilkudziesięciu latach przestała być szczelna. Woda z gruntu może wtedy przenikać przez ściany fundamentowe albo być podciągana kapilarnie wyżej, nawet do pomieszczeń na parterze.
Pierwsze objawy często widać przy podłodze. Pojawiają się mokre plamy, łuszczenie farby, odpadające tynki i białe wykwity soli. Długotrwałe zawilgocenie może prowadzić do rozwoju grzybów i pleśni, niszczenia zaprawy oraz cegieł, a w elementach żelbetowych także do korozji zbrojenia. Zanim rozpocznie się naprawę, trzeba więc ustalić źródło wody i sprawdzić stan konstrukcji.
Odkopanie fundamentów i nowa izolacja pionowa
Jeśli woda przedostaje się do ścian z gruntu od strony zewnętrznej, najczęściej trzeba odsłonić fundamenty. Po odkopaniu ścian usuwa się uszkodzone warstwy, oczyszcza podłoże, naprawia ubytki i wykonuje nową hydroizolację. Może to być na przykład masa bitumiczna KMB lub mineralny szlam uszczelniający.
Zobacz także: Masy do hydroizolacji fundamentów. Producenci polecają masy uszczelniające
Przy okazji ściany fundamentowe można również ocieplić płytami XPS. Trzeba pamiętać, że popularna folia kubełkowa sama w sobie nie stanowi hydroizolacji - jej zadaniem jest przede wszystkim ochrona właściwej warstwy uszczelniającej.
W starym domu fundamentów nie powinno się odkopywać od razu na całym obwodzie. Roboty prowadzi się etapami, krótkimi odcinkami, aby nie naruszyć stateczności budynku. Według aktualnych zestawień odkopanie fundamentów może kosztować około 80–180 zł/m² odsłoniętej ściany, wykonanie hydroizolacji około 150–280 zł/m², a ocieplenie płytami XPS dodatkowo około 80–150 zł/m². Sprawdź poradnik red. Radka Murata: Jak odkopać ściany fundamentowe i jak ułożyć nową hydroizolację?
Galeria: Tak powinna wyglądać prawidłowo wykonana izolacja fundamentów i piwnic
Nie wszystkie istniejące domy mają ocieplone fundamenty. Dawniej bagatelizowano tę część budynku, dlatego najczęściej jej ocieplenie trzeba zrobić na nowo. Oto, jak powinno się wykonać izolację fundamentów. Czytaj więcej...
5
Iniekcja pozioma. Sposób na wilgoć podciąganą z gruntu
Odkopanie fundamentów nie rozwiąże jednak wszystkich problemów. Jeśli w starym domu nie ma izolacji poziomej, wilgoć może być zasysana przez mur i przemieszczać się ku górze. Jednym ze sposobów wykonania wtórnej bariery przeciwwilgociowej jest iniekcja.
W ścianie wykonuje się otwory, do których wprowadzany jest odpowiedni preparat. Ma on utworzyć w murze przeponę ograniczającą podciąganie kapilarne. Metoda jest znacznie mniej inwazyjna od mechanicznego przecinania ścian i nie wymaga rozbierania budynku.
Nie w każdym murze będzie jednak równie skuteczna. Problemy mogą pojawić się m.in. przy bardzo dużym zawilgoceniu, silnym naporze wody lub w murach z mocno zniszczonymi spoinami. Orientacyjne stawki na 2026 rok wynoszą około 180–320 zł/mb przy iniekcji kremowej, około 250–400 zł/mb przy iniekcji ciśnieniowej i około 200–350 zł/mb w przypadku iniekcji krystalicznej. Więcej o iniekcji poziomej pisze red. Anna Kazimierowicz: Osuszanie ścian. Jak odtworzyć hydroizolację poziomą i pozbyć się wilgoci?
Podcinanie murów. Gdy potrzebna jest mechaniczna przepona
Inną metodą odtworzenia izolacji poziomej jest mechaniczne przecięcie muru. Ścianę podcina się niewielkimi odcinkami, a w powstałą szczelinę wprowadza materiał hydroizolacyjny. W murach z równymi spoinami można również stosować specjalne blachy wciskane w spoinę.
To rozwiązanie bardziej inwazyjne niż iniekcja i wymagające dużej ostrożności. Prace trzeba wykonywać etapami, aby nie osłabić ściany. Powinna się nimi zajmować ekipa mająca doświadczenie w remontach starych budynków.
Koszt mechanicznego przecięcia muru wraz z wykonaniem izolacji może wynosić około 500–1100 zł/mb. Wbijanie blachy to wydatek rzędu około 400–700 zł/mb.
Zobacz także: Tanio już było. Zobacz, ile naprawdę kosztuje remont domu czy mieszkania w 2026 roku
Izolacja ścian piwnicy od środka. Co zrobić, gdy nie można odkopać domu?
Nie zawsze do fundamentów da się dostać od zewnątrz. Przeszkodą może być sąsiedni budynek, zabudowa przy granicy działki albo konstrukcja tarasu czy schodów. W takiej sytuacji część prac można wykonać od strony piwnicy.
Ściany zabezpiecza się wtedy specjalnymi szlamami mineralnymi lub zaprawami wodoszczelnymi. Takie rozwiązanie nie jest jednak równoważne z wykonaniem izolacji od strony gruntu. Mur po zewnętrznej stronie nadal pozostaje narażony na działanie wilgoci. Z tego powodu izolację wykonywaną od środka często łączy się z iniekcją poziomą lub innymi pracami ograniczającymi napływ wody.
Galeria: Były spisane na straty, ale przetrwały, bo oni w ruinach zobaczyli piękno. 10 niezwykłych remontów starych domów na Dolnym Śląsku
Dolny Śląsk kusi miłośników budowlanych wyzwań, którzy poszukują domów do odnowienia w sudeckich miejscowościach. Choć często są to zniszczone i zaniedbane budynki, potrafią dostrzec ich dawną świetność i zachwycić się nimi. Podczas remontów odkrywają ukryte sekrety w starych konstrukcjach, gdzie dom z XVII wieku nie jest rzadkością, choć na pierwszy rzut oka może się tak wydawać. Czytaj więcej...
53
Drenaż opaskowy pomoże, ale nie zastąpi izolacji
W niektórych przypadkach rozwiązaniem uzupełniającym jest wykonanie drenażu opaskowego wokół domu. Jego zadaniem jest przechwycenie i odprowadzenie nadmiaru wody znajdującej się w gruncie przy fundamentach. Ma to znaczenie zwłaszcza tam, gdzie grunt jest mało przepuszczalny.
Drenaż nie zastępuje jednak szczelnej hydroizolacji ścian. Musi też istnieć możliwość zgodnego z przepisami odprowadzenia zebranej wody. Koszt wykonania drenażu wraz z obsypką i studzienkami może wynosić około 180–350 zł/mb. Budowa studni chłonnej może oznaczać dodatkowy wydatek rzędu 3000–8000 zł.
Ile kosztuje naprawa izolacji fundamentów w starym domu?
Ostateczny rachunek zależy od wielkości budynku, głębokości fundamentów, dostępu do ścian i zakresu uszkodzeń. Inaczej będzie wyglądał remont domu bez piwnicy, a inaczej głęboko posadowionego budynku z wilgotnymi ścianami podziemia.
Według aktualnych szacunków kompleksowe prace przy domu o obwodzie około 40 m, obejmujące odkopanie, hydroizolację, ocieplenie i drenaż, mogą kosztować około 40–80 tys. zł. Do tego mogą dojść wydatki na iniekcję, naprawę tynków, osuszanie czy ekspertyzę budowlaną.
Czy przez brak izolacji trzeba rozebrać cały dom?
Sam brak hydroizolacji fundamentów nie oznacza, że budynek nadaje się do rozbiórki. W większości przypadków zabezpieczenie można wykonać bez burzenia domu. Znaczenie ma jednak to, jakie szkody zdążyła spowodować wieloletnia wilgoć.
Jeżeli fundamenty są spękane, mur się wykrusza, ściany przemieszczają się albo konstrukcja straciła część nośności, sama izolacja nie wystarczy. Konieczne może być wzmacnianie lub podbijanie fundamentów. W skrajnie zniszczonym budynku zakres potrzebnych robót może być tak duży, że pojawia się pytanie o ich techniczną i ekonomiczną zasadność. Decyzji o rozbiórce nie podejmuje się jednak wyłącznie dlatego, że dom nie ma izolacji. Najpierw potrzebna jest ocena konstruktora i dokładna diagnoza stanu fundamentów.
