Spis treści
W przypadku natrafienia na placu budowy na podziemne znalezisko niewiadomego pochodzenia postępowanie w każdym wypadku powinno być takie samo - natychmiast przerwać prace, nie przemieszczać przedmiotów lub elementów, odsunąć ludzi od tego miejsca i powiadomić właściwą instytucję. Dopiero po oględzinach i decyzji odpowiednich organów można wrócić do robót. Zasada generalna to: wstrzymaj, zabezpiecz, zgłoś ochroni ludzi, ślad historyczny i samą inwestycję.
Ludzkie szczątki na placu budowy
Jeśli podczas robót budowlanych lub ziemnych ujawnione zostaną ludzkie szczątki, pierwszym krokiem powinno być wstrzymanie prac i zabezpieczenie miejsca. W przypadku podejrzenia, że zgon mógł być skutkiem przestępstwa, przepisy wskazują na obowiązek natychmiastowego zawiadomienia najbliższego posterunku Policji. W praktyce to Policja uruchamia dalsze czynności, a oględziny prowadzone są z udziałem odpowiednich specjalistów. Gdy z kontekstu wynika, że szczątki mogą mieć związek z działaniami wojennymi, Narodowy Instytut Dziedzictwa wskazuje na konieczność powiadomienia właściwego oddziału IPN.
Kogo powiadomić: Policję; przy podejrzeniu przestępstwa także prokuratora; przy szczątkach wojennych - właściwy oddział IPN.
Niewybuchy, amunicja i wojenne „pamiątki”
Przy znalezieniu niewybuchu albo amunicji zasada jest jedna: nie dotykać, nie przenosić, nie rozbrajać i nie rozkopywać znaleziska. Wstrzymanie robót i powiadomienie służb to obowiązek. Policja zaleca też odgrodzenie miejsca od osób postronnych, a następnie szybkie zgłoszenie najbliższej jednostce; funkcjonariusze zabezpieczają teren i wzywają saperów. W relacjach z interwencji policja podkreśla, że takie znaleziska - nawet po kilkudziesięciu latach w ziemi - nadal mogą być niebezpieczne.
Kogo powiadomić: Policję; dalej działają wojskowe jednostki saperów.
Zabytki i artefakty archeologiczne
Jeżeli w wykopie pojawi się przedmiot, co do którego istnieje przypuszczenie, że jest zabytkiem, trzeba przerwać roboty mogące go uszkodzić, zabezpieczyć sam przedmiot i miejsce odkrycia, a następnie niezwłocznie zawiadomić wojewódzkiego konserwatora zabytków. Jeśli nie jest to możliwe, zawiadomienie przyjmuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. NID przypomina też, że w przypadku przypadkowego znalezienia zabytku archeologicznego najważniejsze jest zachowanie kontekstu odkrycia, bo to on ma kluczowe znaczenie dla dalszych badań i oceny znaleziska.
Kogo powiadomić: Wojewódzkiego konserwatora zabytków; zastępczo wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
Nieznane instalacje i sieci podziemne
Na budowie równie częstym problemem są przypadkowo odkryte przewody, rury lub inne elementy infrastruktury. Operatorzy sieci przypominają, że roboty ziemne trzeba wcześniej uzgadniać ze spółką energetyczną i gazową, bo w gruncie mogą znajdować się przewody elektryczne i gazowe. Jeśli dojdzie do uszkodzenia sieci gazowej, Polska Spółka Gazownictwa zaleca niezwłoczne powiadomienie Pogotowia Gazowego pod numerem 992 albo Straży Pożarnej pod 998. W przypadku awarii lub uszkodzenia sieci energetycznej można wybrać też całodobowy numer 991 Pogotowia Energetycznego dla zgłoszeń awarii i uszkodzeń.
Kogo powiadomić: Właściwego operatora sieci; przy gazie - 992 lub 998; przy energii elektrycznej Pogotowie Energetyczne - 991.
Zobacz także: Prowadzenie prac fundamentowych krok po kroku
21
