Świdermajer - wraca moda na dawną architekturę drewnianą. ZDJĘCIA DOMÓW jak z bajki

2012-12-31 15:54 Maja Mozga-Górecka
Świdermajer - Willa Benkówka
Autor: Maja Mozga-Górecka Willa Benkówka z 1896 r. Tylko nieliczne „świdermajery” są jak ten budynek wpisane do rejestru zabytków (Józefów, ul. 3. Maja)

Zobacz, jak bajecznie piękny może być świdermajer. Współczesne domy nawiązują do tego unikalnego stylu nie tylko efektownym detalem. Obejrzyj zdjęcia domów, obok których po prostu nie można przejść obojętnie. Prezentujemy zarówno niezwykłe stare domy, jak i nowe domy inspirowane świdermajerem.

Co to jest świdermajer?

W latach 80. XIX w. do Polski dotarł tak zwany styl szwajcarski popularny w alpejskich miejscowościach uzdrowiskowych – parterowe budynki z dwuspadowymi dachami, szerokimi okapami, tarasami lub loggiami i roślinnym albo geometrycznym wzorem wycinanym w desce. Styl ten przez Austro-Węgry trafił do Galicji, a z czasem zaczął być standardowym modelem dla architektury uzdrowiskowej na przykład w Nałęczowie, Krynicy, Józefowie czy Otwocku. Powoli zatracał alpejskie motywy na rzecz lokalnych rozwiązań.

Budynki na Mazowszu miały lekkość altany ogrodowej, przypominały trochę stacje kolei żelaznych, a trochę rosyjskie dacze – powidoki czasów, które ich budowniczowie spędzili na zesłaniu. Zachwycał się nimi Prus, a dowcipną nazwę „świdermajer” nadał Gałczyński (połączenie nazwy rzeki i biedermeiera, popularnego w XIX w. mieszczańskiego stylu urządzania wnętrz). W latach międzywojennych w miejscowościach usytuowanych wzdłuż linii kolejowej prowadzącej z Anina przez Radość, Falenicę, Józefów i Świder do Otwocka prężnie działały uzdrowiska i letniska przyjmujące te regionalne formy.

Źródła inspiracji

Dziś, gdy rzemieślników zastąpiły maszyny, odręczny rysunek – cyfrowa wizualizacja, a zamiast lokalnych wzorów obowiązują globalne, zunifikowane „trendy”, w Otwocku o schedę po dawnych majstrach od 45 lat dba między innymi Henryk Jesiotr, cieśla, syn cieśli i wnuk cieśli. W jego warsztacie powstają brakujące fragmenty oryginalnych balustrad, frezowane belki i słupki, ozdobne zakończenia desek szalunkowych oraz ram okiennych. Detale architektoniczne, które wychodzą spod ręki Jesiotrów, w niczym nie ustępują oryginałom.

Tu powstały niektóre elementy domów Marka Przepiórki. Tu wyremontowano między innymi wspaniałą starą willę z ul. Herbacianej w podwarszawskiej Radości. Patrząc na nią, można zrozumieć, dlaczego styl świdermajerowski zachwyca współczesnych architektów. Dom dorównuje okazałością wielkim sosnom, które obejmują go konarami.

Potężnej bryle lekkości dodają werandy. Piętrowe, wsparte na łukowatych podporach mają balustrady o rzeźbionych tralkach. Zwieszają się z nich pnącza plekantrusa i czerwone pelargonie. Dom i ogród doskonale się uzupełniają. Ściany willi zdobi też oblicówka – deski na piętrze i parterze położono poziomo, a pomiędzy nimi (na wysokości balkonu) i przy ziemi – skośnie. Różnicę podkreśla wycięty w drewnie uproszczony motyw lilii.

Kolejne dekoracje, tym razem geometryczne, znajdziemy w nadokiennikach i na narożnikach domu. Ale pierwszą, najszlachetniejszą z ozdób pozostaje obecny wszędzie rysunek słojów i sęków. Dom wygląda dziś tak jak w czasach swej największej świetności. O niewielu jego rówieśnikach można to powiedzieć.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
Agnieszka Zawada
|

Burmistrz Józefowa Kruszewski powiedział,że wszystkie drewniaki w Józefowie muszą zniknąć bo psują jego plany.

Wacław
|

Dawne stare, drewniane budowle mają swój urok, i duszę

ana
|

szkoda, ze wiele z tych starych pieknych budynkow niszczeja albo sa podpalane i poprostu gina a na ich miejsce budowane sa bloki...

wentyl
|

W okolicach Warszawy a szczególnie w Świdrze wzorowano się na architekturze domów z Syberii. Pierwszą willę w stylu Świdermajer wystawił w lesie nad Świdrem rosyjski generał jeszcze w okresie trwania zaborów.Później lansował ten styl m.in. Andriolli.Willi w Otwocku nikt nie wyburza ,są systematycznie podpalane przez mieszkańców tych zaniedbanych domów aby uzyskać lepsze mieszkanie komunalne. Część z nich chętnie by wykupiono ale spadkobiercy są w Izraelu i trudno ich znaleźć.

Gosi@
|

Wyobraźcie sobie ze takie stare przepiękne wille nad Świdrem były jeszcze rok temu masowo wyburzane ludzie bali sie ze nie bedą mogli sprzedać ziemi na której stoją bo wyciągnięcie takiego budynku w rejestr zabytków prowadzi do tego ze bez wiedzy konserwatora nie będzie można przeprowadzić żadnych zmian.

Danuta
|

piekne!