Świdermajer: moda na architekturę drewnianą. Domy w stylu świdermajer

Świdermajer - Radość
Autor: Maja Mozga-Górecka Willa w Radości w stylu świdermajer. Wyremontowano ją kilka lat temu. Ma konstrukcję z grubych na 20 cm bali modrzewiowych

Zobacz, jak bajecznie piękny może być świdermajer. Współczesne domy nawiązują do stylu świdermajer nie tylko efektownym detalem. Obejrzyj zdjęcia domów, obok których po prostu nie można przejść obojętnie. Prezentujemy zarówno niezwykłe stare domy, jak i nowe domy inspirowane świdermajerem.

W latach 80. XIX w. do Polski dotarł tzw. styl szwajcarski popularny w alpejskich miejscowościach uzdrowiskowych – parterowe budynki z dwuspadowymi dachami, szerokimi okapami, tarasami lub loggiami i roślinnym albo geometrycznym wzorem wycinanym w desce. Styl ten przez Austro-Węgry trafił do Galicji, a z czasem zaczął być standardowym modelem dla architektury uzdrowiskowej np. w Nałęczowie, Krynicy, Józefowie czy Otwocku. Powoli zatracał alpejskie motywy na rzecz lokalnych rozwiązań.

Co to jest świdermajer?

Budynki na Mazowszu miały lekkość altany ogrodowej, przypominały trochę stacje kolei żelaznych, a trochę rosyjskie dacze – powidoki czasów, które ich budowniczowie spędzili na zesłaniu. Zachwycał się nimi Prus, a dowcipną nazwę „świdermajer” nadał Gałczyński (połączenie nazwy rzeki Świder i biedermeiera, popularnego w XIX w. mieszczańskiego stylu urządzania wnętrz). W latach międzywojennych w miejscowościach usytuowanych wzdłuż linii kolejowej prowadzącej z Anina przez Radość, Falenicę, Józefów i Świder do Otwocka prężnie działały uzdrowiska i letniska przyjmujące formy stylu świdermajer.

Świdermajer: wzory, inspiracje

Dziś, gdy rzemieślników zastąpiły maszyny, odręczny rysunek – cyfrowa wizualizacja, a zamiast lokalnych wzorów obowiązują globalne, zunifikowane „trendy”, w Otwocku o schedę po dawnych majstrach od 45 lat dba między innymi Henryk Jesiotr, cieśla, syn cieśli i wnuk cieśli. W jego warsztacie powstają brakujące fragmenty oryginalnych balustrad, frezowane belki i słupki, ozdobne zakończenia desek szalunkowych oraz ram okiennych. Detale architektoniczne, które wychodzą spod ręki Jesiotrów, w niczym nie ustępują oryginałom w styl świdermajer.

Tu powstały niektóre elementy domów świdermajer Marka Przepiórki. Tu wyremontowano między innymi wspaniałą starą willę w stylu świdermajer z ul. Herbacianej w podwarszawskiej Radości. Patrząc na nią, można zrozumieć, dlaczego styl świdermajerowski zachwyca współczesnych architektów. Dom dorównuje okazałością wielkim sosnom, które obejmują go konarami.

Potężnej bryle domu w stylu stylu świdermajer lekkości dodają werandy. Piętrowe, wsparte na łukowatych podporach mają balustrady o rzeźbionych tralkach. Zwieszają się z nich pnącza plekantrusa i czerwone pelargonie. Dom i ogród doskonale się uzupełniają. Ściany willi zdobi też oblicówka – deski na piętrze i parterze położono poziomo, a pomiędzy nimi (na wysokości balkonu) i przy ziemi – skośnie. Różnicę podkreśla wycięty w drewnie uproszczony motyw lilii.

Przeczytaj też:

Domy z bali: opinie, projekty, budowa >>>

Kolejne dekoracje, tym razem geometryczne, znajdziemy w nadokiennikach i na narożnikach domu. Ale pierwszą, najszlachetniejszą z ozdób pozostaje obecny wszędzie rysunek słojów i sęków. Dom wygląda dziś tak jak w czasach swej największej świetności. O niewielu jego rówieśnikach można to powiedzieć.

Świdermajer nowoczesny

Grono osób zainteresowanych współczesnym „świdermajerem” jest coraz większe. Powstają domy, które do tej tradycji nawiązują. Klienci coraz częściej proszą o to – ocenia Paweł Rupniewski, architekt z Józefowa, który również w swoich projektach odwołuje się do stylu świdermajer, przede wszystkim, jak sam podkreśla, w dekoracji. – Nowe domy świdermajer buduje się wprawdzie w konstrukcji murowanej, ale mają całkowicie drewniane werandy, drewniany ornament wycinany według starych wzorów w lokalnych zakładach snycerskich, które dzięki temu odżyły – dodaje.

Niektórzy chcieli mieć wielkie przeszklenia i otwarte przestrzenie we wnętrzu, salon lub hol sięgający wysokością drugiej kondygnacji, okna bez szczeblin, o współczesnych kształtach. Więźbę zamiast drewnianej – stalową. W tych domach werandy i balkony zostały zastąpione przez osłonięte okapem tarasy. Nawiązania do świdermajera widać w bryle budynku, w wielopłaszczyznowym dachu z otwartymi szczytami i drewnie obficie użytym na elewacji. Większość inwestorów to jednak tradycjonaliści, którzy chcą, by ich dom wyglądał jak dawne „świdermajery”. By miał drewnianą konstrukcję dachu, belki więźby widoczne na poddaszu. By był przytulny, romantyczny, ozdobiony przez snycerza.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE