Jaki piec do c.o. - jedno- czy dwufunkcyjny?
Piece gazowe są produkowane w wielu odmianach. Kotły jednofunkcyjne służą jedynie do zasilania instalacji centralnego ogrzewania, dwufunkcyjne mogą także podgrzewać wodę użytkową (do mycia). By mieć ciepłą wodę z kotła jednofunkcyjnego, trzeba dokupić do niego podgrzewacz pojemnościowy – zasobnik. Bardzo często sprzedawane są zestawy złożone z kotła jednofunkcyjnego i dopasowanego do niego zasobnika. Kotły dwufunkcyjne to najczęściej urządzenia przeznaczone do powieszenia na ścianie. Są wyposażone w zintegrowany przepływowy podgrzewacz wody, który uruchamia się tylko wtedy, gdy odkręcony jest kran z ciepłą wodą. Nie jest potrzebny żaden zbiornik na wodę, więc urządzenie zajmuje niewiele miejsca. Takie rozwiązanie jest tanie i ekonomiczne, ale wydajność podgrzewacza przepływowego na ogół jest nieduża (zależy od mocy grzewczej kotła), trzeba też być przygotowanym na niestabilną temperaturę wody dostarczanej do kranów, bo będzie się ona zmieniać na przykład wraz ze zmianą ciśnienia wody w instalacji. Podgrzewacze przepływowe nie dają możliwości zastosowania cyrkulacji w instalacji ciepłej wody, przez co czas oczekiwania na nią po odkręceniu kranu może być dość długi (gdy kocioł jest oddalony od kranu o kilka metrów).
Coraz częściej spotyka się kotły dwufunkcyjne z wbudowanym niedużym zasobnikiem o pojemności od 20 do 120 l. Dzięki wspólnej obudowie zestaw kocioł + zasobnik nie zajmuje dużo miejsca i wygląda estetycznie (te z mniejszymi zasobnikami są przeznaczone do powieszenia na ścianie, z większymi – do ustawienia na podłodze). Zasobnik, w którym cały czas zgromadzona jest gorąca woda, sprawia, że temperatura wody wypływającej z kranu jest stabilna, a jej duży zapas umożliwia swobodne korzystanie z niej nawet w dwóch-trzech miejscach jednocześnie. Ważną zaletą jest też krótszy czas oczekiwania na ciepłą wodę po odkręceniu kranu, nie trzeba bowiem czekać na rozgrzanie wymiennika – w kotłach z podgrzewaczem przepływowym trwa to zwykle kilka sekund. Tych wad nie mają kotły jednofunkcyjne z zasobnikiem o odpowiednio dużej pojemności (najmniejsze mają 60 l, największe stosowane w domach jednorodzinnych – 500 l, najpopularniejsze – 100-200 l). Kotły jednofunkcyjne, podobnie jak dwufunkcyjne, produkowane są w wersji wiszącej (są też wiszące zasobniki na wodę), ale dostępne są także tradycyjne, duże, solidne konstrukcje z żeliwnym wymiennikiem ciepła, które trzeba ustawić na podłodze.
Piece gazowe - zwykłe i kondensacyjne
Ostatnio coraz popularniejsze są kotły gazowe kondensacyjne. Są bardziej ekonomiczne od zwykłych – z tej samej ilości paliwa dają więcej ciepła. Dzieje się tak dlatego, że dzięki doskonalszej konstrukcji do ogrzewania wody wykorzystują także ciepło powstające na skutek wykraplania się pary wodnej ze spalin.W zwykłych kotłach to zjawisko nie występuje – spaliny opuszczające kocioł mają wyższą temperaturę i do wykroplenia pary wodnej nie dochodzi. W ten sposób ciepło zawarte w spalinach ulatuje przez komin. Ilość paliwa zużywanego przez kocioł świadczy o sprawności, czyli stosunku ilości ciepła przekazanego wodzie do ilości ciepła wytwarzanego wskutek spalania paliwa w kotle. Im sprawność jest wyższa, tym kocioł oszczędniejszy. W idealnych warunkach, gdyby nie występowały żadne straty, sprawność wynosiłaby 100%. Jednak sprawność kotłów kondensacyjnych jest jeszcze większa. Sposób obliczania sprawności kotłów przyjęto w czasach, gdy ciepła skraplania w ogóle nie brano pod uwagę. Dlatego po jego uwzględnieniu obliczona w taki sposób sprawność przekracza 100% i teoretycznie może wynieść maksymalnie 111% dla kotłów zasilanych gazem ziemnym i 109% dla zasilanych gazem płynnym. Ze względu na trudne do wyeliminowania straty ciepła oraz niezupełne spalanie paliwa kotły kondensacyjne mają w praktyce sprawność o 2-6% niższą od maksymalnej. Mimo to jest ona zawsze o kilkanaście procent wyższa od sprawności kotłów konwencjonalnych (niekondensacyjnych), a to oznacza, że zastosowanie techniki kondensacyjnej umożliwia zmniejszenie zużycia paliwa o kilkanaście procent.
