Spis treści
Inwestorzy decydują się na budowę małych domów z bardzo wielu powodów. Po pierwsze — są to najczęściej projekty ekonomiczne pod każdym względem: zarówno pod względem zakupu, budowy, urządzania, jak i późniejszej eksploatacji. Co prawda w tych 70-metrowych domach rodzina 4-osobowa pomieści się z trudem, ale nie jest to niemożliwe; w nieco większych domach będzie mogła mieszkać komfortowo.
Domy 70 – 90 m2 – masz duży wybór gotowych projektów
Domy o takiej powierzchni to domena biur oferujących projekty gotowe. To tam trafiają klienci poszukujący tanich i ekonomicznych budynków. Oferta katalogowa może zadowolić różne potrzeby. Nie chodzi tylko o marzenia — choć one są ważne — ale przede wszystkim o możliwość ich zaadaptowania do działki, co ma decydujące znaczenie ze względu na projekt zagospodarowania działki niezbędny do zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę. Dominują projekty z poddaszem użytkowym, ale dostępne są także projekty parterowe, a nawet piętrowe.
O wyborze decydują przede wszystkim możliwości, jakie daje działka. Jeśli jest mała i wąska, narzuca to zastosowanie projektu tradycyjnego domu z poddaszem użytkowym lub z pełnym piętrem. W przypadku większej powierzchni parceli lub jej bardziej regularnego kształtu można zdecydować się na dom parterowy. Dodatkowo znaczenie ma również usytuowanie działki względem stron świata, położenie drogi dojazdowej czy przebieg sieci mediów.
Marzenie o własnym domu, a nie bloku
Nie wszyscy chcą mieszkać w blokach, choć to w mieście często jedyny ekonomiczny wybór. Jeśli jednak ktoś ma działkę, to oczywistym wyborem jest budowa domu. Powierzchnia 70–90 m² wydaje się niewielka, ale często na taką właśnie stać przeciętnego inwestora, który podjął decyzję o budowie własnego domu.
Siedemdziesiąt metrów kwadratowych to bardzo mało jak na dom. W przypadku trzyosobowej rodziny może to wystarczyć, ale kolejne metry nie zwiększą znacząco budżetu budowy, więc warto zdecydować się na większą powierzchnię. Dodatkowo projektów takich większych domów w granicach 90 m² jest dużo więcej i łatwiej wybrać ten najbardziej odpowiedni.
Przez ostatnie kilka lat koszty materiałów budowlanych, robót i wykończenia wzrosły dwukrotnie. To właśnie z tego powodu osoby decydujące się na budowę szukają obecnie mniejszych domów. Dodatkowo wzrosły też ceny energii, więc i późniejsza eksploatacja takiego budynku jest bardziej ekonomiczna. Mniejszy dom też łatwiej utrzymać w czystości. Podkreślić także trzeba, że te mniejsze domy potrafią zaskoczyć i wcale nie wyglądają gorzej niż ogromna rezydencja — sprawią to dobrze dobrane materiały wykończeniowe wysokiej jakości.
Decydując się na mały dom, warto przy okazji pomyśleć o technologii prefabrykacji — z pewnością powinno się to wziąć pod uwagę w przypadku korzystania z kredytu na budowę. Jeśli inwestor zakłada pokrycie kosztów z własnego budżetu, to tradycyjny, etapowy i długoterminowy sposób budowy jest bardziej odpowiedni.
13
Dwie kondygnacje łatwo urządzić, ale parter to wygoda
O liczbie kondygnacji decyduje często działka. Dom parterowy to duża wygoda, bo wszystkie funkcje znajdują się na jednym poziomie. Jest także tańszy w budowie, ponieważ nie wymaga wznoszenia stropu pod górną kondygnację użytkową ani schodów. Jednak w przypadku ograniczonego wykorzystania poddasza na schowek wykorzystywana część stropu nad parterem musi być zdolna do przenoszenia obciążeń. W domu parterowym trzeba na jednym poziomie rozdzielić strefy dzienną i nocną, aby nie wpływały na siebie, co przy mniejszej powierzchni może być problematyczne. Co więcej, dom parterowy, nawet ten najmniejszy, nie będzie można wybudować na podstawie zgłoszenia, bo jego powierzchnia zabudowy z pewnością będzie większa niż 70 m².
Dom z poddaszem użytkowym może mieć mniejszą powierzchnię zabudowy i, w przypadku budynku 70–90 mkw, z pewnością będzie kwalifikował się do budowy tylko na zgłoszenie. Poddasze ułatwia zagospodarowanie wnętrza, bo najczęściej urządza się tam strefę nocną z sypialniami, pozostawiając parter na aktywności w ciągu dnia. Może też dawać dodatkowe metry, ponieważ tylko tam, gdzie jest powyżej 220 cm, powierzchnia użytkowa liczona jest w całości, a miejsca 140–220 cm dają tylko 50 proc. powierzchni użytkowej. Te niższe części poddasza pod skosami można doskonale wykorzystać na cele mieszkalne — zagospodarowując je niemal jak pełnoprawną powierzchnię użytkową i umieszczając tam np. miejsce do pracy, spania czy część łazienki.
Miejsca w najniższych partiach poniżej 140 cm w ogóle nie są wliczane do powierzchni użytkowej, ale mimo to stanowią dużo przestrzeni na przechowywanie. Poddasze można też podwyższyć fizycznie, zwiększając część powyżej 220 cm. Można zastosować większy skos połaci dachowych, podwyższyć ścianki kolankowe lub zastosować lukarny dachowe.
Domy piętrowe w tej kategorii powierzchniowej zdarzają się rzadko — przy tak małym metrażu nie wyglądają po prostu dobrze, przypominając zbyt bardzo klocki.
Mały dom a zapotrzebowanie na energię
Nowoczesny dom o niewielkiej powierzchni i zwartej bryle, dobrze zaizolowany cieplnie, będzie miał bardzo niskie zapotrzebowanie na energię. Większe nakłady na grubszą warstwę izolacji cieplnej ścian, stropów lub dachu, okna i drzwi z ich „ciepłym” montażem — co zapewni współczynniki lepsze niż wymagane przez Warunki Techniczne 2021 — oraz inwestycja w wydajne, energooszczędne źródło ciepła zwrócą się w postaci niższych rachunków. Warto zastanowić się nad rekuperacją przy wentylacji naturalnej.
Niewielki dom o niskim zapotrzebowaniu na energię (poniżej 50 kWh/m² na rok) można wyposażyć w główne źródło ogrzewania (c.o.) i c.w.u. z buforem do magazynowania oraz dodatkowo, w centralnej części strefy dziennej, we wkład kominkowy z akumulacją, który oprócz walorów estetycznych w wiosenne i jesienne wieczory będzie dogrzewać dom, wyręczając główne źródło.
System ogrzewania powinien być oparty na ogrzewaniu powierzchniowym, najczęściej podłogowym na parterze i, jeśli to możliwe, także na kolejnej kondygnacji, chociaż wciąż często inwestorzy decydują się na grzejniki na poddaszach.
W przypadku dostępności sieci gazowej wciąż warto zainstalować nowoczesny kocioł kondensacyjny — losy paliwa gazowego nie są definitywnie przesądzone, a sam koszt instalacji jest nieco niższy niż wydajnej powietrznej pompy ciepła.
Mały dom dla czworga
Tak — pod warunkiem dobrego rozplanowania, szczególnie w przypadku domu parterowego, którego powierzchnia jest mniejsza z powodu braku możliwości wykorzystania miejsc, które nie stanowią powierzchni użytkowej (pod skosami) na poddaszach użytkowych.
W przypadku domu parterowego rodzice z dwojgiem dzieci powinni zdecydować się na projekt i budowę małego domu o minimalnej powierzchni użytkowej zbliżonej do 90 m². Jeśli wybiorą dom z poddaszem użytkowym, może wystarczyć mniejsza powierzchnia użytkowa, bo ta rzeczywista będzie większa.
Taras, weranda, balkon — powiększają przestrzeń
Decydując się na mniejszą powierzchnię domu, od razu trzeba pomyśleć o jego optycznym powiększeniu. Tradycyjnym rozwiązaniem są tarasy i balkony — te pierwsze oczywiście z zadaszeniem. Od strony wejścia można też pomyśleć o zadaszonej werandzie, pełniącej funkcję frontowego tarasu. Balkon w takim metrażu może znajdować się na ścianach szczytowych domu z poddaszem użytkowym. Powiększy optycznie, ale także fizycznie sypialnie, z których będzie zapewniony dostęp. Mały dom bez tych zewnętrznych przestrzeni staje się po prostu mniej funkcjonalny.
Zobacz także: Domy małe, bez pozwolenia - mada, wygoda i dużo miejsca
17
